III SA/Gd 371/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym na formularzu PPF, G. J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, jego majątek stanowi dom w zabudowie szeregowej o powierzchni 136 m2 oraz mieszkanie o powierzchni 78 m2, przy czym nabycie tych nieruchomości zostało sfinansowane kredytem. Wnioskodawca podał, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, prowadzi działalność w zakresie usług budowlanych, boryka się z problemami finansowymi. Spłata rat kredytów, wydatki związane z narodzeniem dziecka oraz leczeniem matki są dla niego ogromnym obciążeniem i sprawiły, że ma zobowiązania finansowe wobec innych osób. Skarżący nie podał żadnych informacji dotyczących aktualnej wysokości uzyskiwanego dochodu. Wskazał natomiast, iż miesięczne wynagrodzenie konkubiny wynosi 5 000 zł brutto. Do wniosku dołączono odpis zeznania podatkowego skarżącego za 2009 r., zestawienia przychodów osiągniętych w poszczególnych miesiącach 2010 r. oraz harmonogramu spłat kredytu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem - co wymaga podkreślenia - to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie na podstawie ww. przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2011 r. doręczonym pełnomocnikowi w dniu 29 sierpnia 2011 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, akta sprawy, k.53), wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: odpisów zeznań podatkowych za 2010 r., złożonych przez niego oraz konkubinę, bądź zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu (przychodu) za ten rok; potwierdzających wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej oraz innych źródeł za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 lipca 2011 r.; zaświadczeń od pracodawców (zleceniodawców) konkubiny o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej - dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) za ww. okres; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz konkubinę rachunków bankowych (w tym lokat), maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, ogrzewanie, gaz, innych); odpisów złożonego we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 bądź NIP-2 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego, bądź konkubinę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.