III SA/Gd 379/06
WyrokWSA w Gdańsku2006-09-28
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik - Grzanka, Arkadiusz Despot - Mładanowicz, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która w dniu 12 stycznia 2002 r. pozostawała w zatrudnieniu, można przyznać świadczenie przedemerytalne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., pomimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego wymogu rejestracji w urzędzie pracy?Ratio decidendi
Osobie, która w dniu 12 stycznia 2002 r. pozostawała w zatrudnieniu, nie można przyznać świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001 r., ponieważ nie spełniła ona podstawowego warunku uzyskania statusu bezrobotnego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które uznało za niezgodne z Konstytucją uzależnianie prawa do świadczenia od rejestracji w urzędzie pracy, nie uchyla wymogu spełnienia pozostałych, materialnoprawnych przesłanek do nabycia tego prawa.Stan faktyczny
E. S. otrzymał świadczenie przedemerytalne decyzją z 2002 r. W 2006 r. wystąpił o zmianę jego wysokości, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia w podwyższonej wysokości, uznając, że skarżący nie spełniał warunków do jego nabycia do dnia 12 stycznia 2002 r., w szczególności nie posiadał statusu bezrobotnego, ponieważ pozostawał w zatrudnieniu. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i odmówił przyznania świadczenia. E. S. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając pominięcie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant St. Sekr. Sąd. Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 23 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Starosta [...] decyzją z dnia 4 kwietnia 2002r. orzekł o przyznaniu E. S. świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 marca 2002r. w wysokości 953,40 zł.
W piśmie z dnia 4 stycznia 2006r. E. S. wniósł o zamianę wysokości świadczenia przedemerytalnego powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r., twierdząc że w/w wyrok przywraca prawa nabyte, których został pozbawiony.
Decyzją z dnia 13 lutego 2006r. Starosta [...] orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 kwietnia 2002r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania E. S. od w/w decyzji orzekł o jej uchyleniu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Starosta [...], orzekając w sprawie ponownie, decyzją z dnia 11 kwietnia 2006r. nr [...], powołując się na treść art. 150 a ust. 1,2,3,4 i 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99 poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37 k ust. 1 pkt 1,2,3, i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 6 poz.56 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił przyznania E. S. świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, jeżeli w okresie od 31 grudnia 2001 r. do 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki określone w art. 37 k ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Ponadto prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje również osobie, która do 12 stycznia 2002 r. nie spełniała warunku posiadania okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego, jeżeli do 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do 6 świadczenia przedemerytalnego.
Organ podał, iż E. S. w okresie od 01.06.1999 r. do 28.02.2002 r. był zatrudniony w ‘A" Sp. z o.o. J. i na dzień 31.12.2001 r. nie spełniał warunków do uzyskania statusu bezrobotnego.
W tej sytuacji, skoro posiadanie statusu bezrobotnego jest głównym warunkiem do spełnienia przy ubieganiu się o zasiłek dla bezrobotnych oraz świadczenie przedemerytalne, zaś strona nie posiadała statusu bezrobotnego, to nie spełnia warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W odwołaniu od decyzji E. S. podniósł, iż świadczenie przedemerytalne otrzymał na mocy decyzji z dnia 4 marca 2002 r., w wysokości określonej ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. Następnie wystąpił o zmianę wysokości tegoż świadczenia i określenie jego wysokości według przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r., na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności ustawy z Konstytucją. Ponadto E. S. wskazał, iż od 20 sierpnia 2001 r. spełniał wszystkie kryteria do otrzymywania świadczenia przedemerytalnego w pełnej wysokości, albowiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż niezgodne z Konstytucją jest uzależnianie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od posiadania statusu bezrobotnego i od zarejestrowania się w urzędzie pracy do 31 grudnia 2001 r.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 23 maja 2006 r. nr [...], powołując się na treść art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.150a ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 164, poz. 1366) w związku z art. 37k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił przyznania E. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty emerytury ustalonej w decyzji organu rentowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 1 marca 2002 r. E. S. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. nabywając od dnia 2 marca 2002 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 80% kwoty emerytury ustalonej przez organ rentowy. Podczas rejestracji strona wylegitymowała się do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, tj. do dnia 28.02.2002 r. wynoszącym 41 lat i 5 miesięcy okresem uprawniającym do emerytury oraz ukończeniem 50 lat. Następnie w dniu 4 stycznia 2006 r. E. S. wystąpił o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego w podwyższonej wysokości wynoszącej 90% kwoty emerytury ustalonej w decyzji organu rentowego. Organ odwoławczy wskazał, iż strona posiada okres uprawniający do emerytury o długości wykazanej w decyzji organu rentowego z dnia 26.03.2002 r. ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego. Do dnia 12 stycznia 2002 r. ukończyła 50 lat i nie rozwiązała stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r., gdyż stosunek pracy rozwiązany został z tych przyczyn dopiero w dniu 28.02.2002 r. Zatem do dnia 12.01.2002 r. E. S. nie spełnił żadnego z wymogów art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r. Z uwagi na wiek nie spełnia on również wymogów art. 37k ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Wprawdzie posiada do dnia 12.01.2002 r. przewidziany przez art.37k ust.1 pkt 3 okres uprawniający do emerytury, jednakże do tego terminu o charakterze materialno-prawnym nie spełnia wymogów ustawowych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdyż w tym czasie pozostawał w zatrudnieniu. Natomiast art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art.150 a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wymaga poza legitymowaniem się stosownej długości okresem uprawniającym do emerytury również spełnianiem do dnia 12.01.2002 r. warunków art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie zaś z tym przepisem za osobę bezrobotną nie może być uznana osoba pozostająca w zatrudnieniu. W konsekwencji niemożliwe jest przyznanie stronie świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2001 r., czyli m.in. w wysokości określonej przez art. 37k ust.2 tej ustawy, tj. w wysokości 90% kwoty emerytury ustalonej w decyzji organu rentowego.
Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż według orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego niezgodność dotychczasowych regulacji prawnych z Konstytucją RP sprowadzała się do uzależniania nabycia prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego od wymogu rejestracji niezależnie od spełniania podstawowych wymogów ustawowych do nabycia prawa do tych świadczeń. W niniejszej sprawie zaś przeszkodą do uzyskania przez E. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego nie jest nie zarejestrowanie się w Urzędzie Pracy do dnia 12 stycznia 2002r., lecz właśnie nie spełnianie innych podstawowych wymogów ustawowych do nabycia tego prawa. Odstąpienia od tychże wymogów w żadnej mierze nie nakazuje powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Zatem w ocenie organu drugiej instancji strona nie spełnia wymogów art. 37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z czym brak jest prawnych przesłanek do przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.150 a ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Nadto organ wskazał, iż decyzję organu I instancji uchylono i zreformowano, gdyż w swoim orzeczeniu nie odnosiła się wprost do żądania zgłoszonego przez stronę.
W skardze z dnia 18 czerwca 2006r. E. S. zarzuca wydanym przez organ decyzjom, że pomijają orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r, które ma dla skarżącego najistotniejsze znaczenie i którego wydanie było bezpośrednią przyczyna złożenia wniosku. Zdaniem skarżącego organy orzekające w sprawie nie zrozumiały jego wniosku, bowiem podjęte przez nie orzeczenia i pisma kierowane do skarżącego w toku postępowania odbiegały od istoty sprawy. Nadto jest w nich szereg błędów.
Odnosząc się do meritum sprawy skarżący, powołując się na treść obowiązujących w końcu 2001r. przepisów regulujących zasady przyznawania zasiłków i świadczeń przedemerytalnych, wskazał, że od 20 sierpnia 2001r. ( tj. gdy ukończył 60 lat) miał prawo (po rozwiązaniu umowy o pracę przez zakład pracy) do uzyskania świadczenia przedemerytalnego w pełnej wysokości ( tj. 80% kwoty emerytury). W tym czasie skarżący pracował i miał zamiar kontynuacji zatrudnienia do 65 roku życia. W tym czasie trwały prace nad zmianą ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, o których nikt, w tym zwłaszcza środki masowego przekazu nie informowały. Tymczasem, jak wynika z treści skargi, gdyby skarżący miał świadomość znaczenia dla niego w/w zmian, mógłby we właściwym czasie uzyskać zwolnienie z pracy. Zdaniem skarżącego zbyt krótkie vacatio legis ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) pozbawiło skarżącego możliwości przystosowania się do nowej regulacji i udaremniając tym samym spełnienie dodatkowych warunków gwarantujących nabycie praw do świadczenia na dotychczasowych warunkach – w przypadku skarżącego wiązałoby się to z rozwiązaniem umowy o pracę i rejestracja w Powiatowym Urzędzie Pracy. Zdaniem skarżącego Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ustawa z dnia 17 grudnia 2001r. jest niezgodna z Konstytucją RP, stad też wniosek skarżącego zmianę wysokości przyznanego mu w 2002r. świadczenia jest uzasadniony.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] uchylająca w całości decyzję Starosty [...] z dnia 11 kwietnia 2006r. i orzekająca o odmowie przyznania E. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty emerytury ustalonej w decyzji organu rentowego
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji należy wskazać na stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organ drugiej instancji.
Art. 150d ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99 poz. 1001 ze zm.) stanowi, że prawo do świadczeń przedemerytalnych przyznanych przez powiatowy urząd pracy na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na zasadach i w trybie określonym w tych przepisach na wniosek osoby uprawnionej (zainteresowanej) lub z urzędu, jeżeli po dniu przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty tych świadczeń zostaną ujawnione okoliczności:
1) określone w art. 145 § 1 oraz art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodujące wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji;
2) mające wpływ na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub jego wysokość, zaistniałe po dniu ustalenia prawa do tego świadczenia.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku ponownego obliczenia przez organ rentowy wysokości emerytury dla celów ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego ( art. 150 d ust.2 ustawy).
Mając na uwadze, że w sprawie nie pojawiły się okoliczności określone w art. 145 § 1 i 156 § 1 k.p.a., jak również nie doszło do ponownego obliczenia przez organ rentowy wysokości emerytury dla celów ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, organ rozważył czy pojawiły się nowe okoliczności mające wpływ na prawo do świadczenia przedemerytalnego lub jego wysokość, zaistniałe po dniu ustalenia prawa do tego świadczenia. To z kolei łączyło się z koniecznością zastosowania art. 150 a powołanej ustawy, który w dacie orzekania przez organy obu instancji był jedynym przepisem dającym możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego na "starych" zasadach.
Zgodnie z art. 150 a ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2.
Świadczenie przedemerytalne, w myśl art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) przysługuje osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub
2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub
3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1, z 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, poz. 153 i Nr 123, poz. 776, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550).
Jak zasadnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, w dniu 12 stycznia 2002r. skarżący pozostawał w zatrudnieniu i tym samym nie spełniał określonych w ustawie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego, nie można było mu zatem przyznać prawa do świadczenia w wysokości wynikającej z treści art. 37k ust. 2 i 10 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r.) w związku z art. 150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.
Przechodząc do stanowiącej dla skarżącego podstawowej kwestii znaczenia orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005r. ( K 19/02, OTK-A 2005/3/28) w sprawie wysokości przysługującego mu świadczenia przedemerytalnego Sąd stwierdza, że w całości popiera stanowisko przedstawione przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu zaskarżonej deczyji. W/w orzeczeniem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że :
1. Art. 3 pkt 14 lit. f ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) ustalający nowe brzmienie art. 37k ust. 9 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, Nr 90, poz. 844, Nr 122, poz. 1143, Nr 128, poz. 1176, Nr 135, poz. 1268, Nr 137, poz. 1302, Nr 142, poz. 1380, Nr 166, poz. 1608, Nr 203, poz. 1966, Nr 210, poz. 2036 i 2037, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2255 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 593, Nr 69, poz. 624 i Nr 96, poz. 959) w części, w jakiej zawiera zwrot: "w dniu 7 listopada 2001 r.", uzależniający prawo do świadczenia przedemerytalnego pracowników byłych państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej od posiadania w tym dniu statusu bezrobotnego, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. powołanej w punkcie 1 w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączający nabycie prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Orzeczeniem tym Trybunał Konstytucyjny nie orzekł natomiast, wbrew twierdzeniom skarżącego, iż cała ustawa z dnia 17 grudnia 2001r. jest niezgodna z Konstytucją.
Oceniając wpływ tego orzeczenia na sytuację prawną skarżącego należy stwierdzić, że pozostała ona niezmieniona. Z przyczyn oczywistych poza zainteresowaniem pozostawała cześć orzeczenia dotyczącą art. 37k ust. 9 w/w ustawy odnosi się ona bowiem do pracowników byłych przedsiębiorstw państwowych gospodarstw rolnych. Z kolei w pkt 2 orzeczenia Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął kwestię zgodności z Konstytucją art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. Przepis ten stanowił, że osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy ( tj. dniu 1 stycznia 2002r.) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach, z tym że:
1) podlegają one waloryzacji na zasadach określonych dla zasiłków dla bezrobotnych obowiązujących w okresie ich wypłacania,
2) do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 28a, 29, 34 oraz 37l-37o ustawy wymienionej w art. 3 niniejszej ustawy, w zakresie dotyczącym świadczeń przedemerytalnych.
Trybunał uznał, że pozbawienie osób, które przed dniem wejścia w życie ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy prawa do świadczenia na dotychczasowych, jest niezgodny Konstytucji.
Jak wynika z akt sprawy, a na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, w przypadku skarżącego przeszkodą do uzyskania świadczenia w wyższej wysokości nie był fakt niezarejestrowania się w urzędzie pracy, lecz pozostawanie w dniu 12 stycznia 2002r. w zatrudnieniu.
Skarżący stwierdził, że w sytuacji, gdyby wiedział o mających zostać wprowadzonych mniej korzystnych dla niego rozwiązań w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu mogły doprowadzić do ustania stosunku pracy i zarejestrować się w urzędzie pracy. Nie kwestionując takiego toku myślenia należy jednak wskazać, że sprawa przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego została rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia 4 kwietnia 2002r. w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem, w oparciu o ustalony przez organ stan faktyczny sprawy i zastosowaniem obowiązujących w tamtej dacie przepisów prawa. Jak wskazano wyżej zmiana wysokości przyznanego skarżącemu świadczenia mogłaby być skutkiem pojawienia się okoliczności, o których mowa w art. 150 d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r., a takich w przedmiotowej sprawie nie było. Nie mogą też nimi być jedynie twierdzenia o możliwości dokonania w przeszłości odpowiednich działań.
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał zarzuty podniesione w skardze za niezasadne.
Odnosząc się do treści podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia tj. uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i wydania merytorycznego orzeczenia, należy stwierdzić, że w orzecznictwie administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że wydanie orzeczenia kasacyjnego przez organ odwoławczy z powodu błędnego powołania podstawy prawnej oraz niewłaściwego jej uzasadnienia jest sprzeczne z przepisami proceduralnymi i wadliwości takie winien usunąć organ odwoławczy, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie ( zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 1987r. sygn. akt IV 220/87).
W końcu Sąd, niezwiązany granicami skargi, zwrócił uwagę na wady w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, bowiem organ powołał się w niej na art. 150a ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( dz. U. Nr 164, poz. 1366), gdy tymczasem stanowił ją art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99 poz. 1001 ze zm.). Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. jedynie dodała w/w art. 150a do ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.
Takiej wady zaskarżonej decyzji nie można jednak uznać za istotne naruszenie prawa, a co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lipca 2003r., sygn. akt ISA 371/03, LEX nr 149553 stwierdził, że : "Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Taka sytuacja ma miejsce właśnie w rozpatrywanej sprawie.
Z wyżej wymienionych przyczyn wobec niestwierdzenia, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło