III SA/Gd 379/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-07-11

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo rozpoznało odwołanie Z. K. od decyzji zmieniającej wysokość odpłatności za usługi opiekuńcze, uwzględniając jedynie częściowe zwolnienie, zamiast rozważyć całkowite zwolnienie z opłat?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 k.p.a. poprzez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto, organ błędnie ustalił kryterium dochodowe skarżącej i nie rozważył wystarczająco przesłanek do całkowitego zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze, opierając się jedynie na domniemanej woli organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że organ powinien ponownie ustalić sytuację finansową i zdrowotną skarżącej pod kątem kryteriów zwolnienia z odpłatności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej częściową odpłatność za usługi opiekuńcze dla Z. K., mimo jej wniosków o całkowite zwolnienie. Wcześniejsze decyzje Prezydenta Miasta i SKO dotyczyły ustalenia i zmiany wysokości tej odpłatności. Skarżąca podnosiła, że jej trudna sytuacja zdrowotna i finansowa uzasadnia całkowite zwolnienie z opłat. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję SKO z dnia 18 marca 2013 r.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2012 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości odpłatności za usługi opiekuńcze 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 2 kwietnia 2012 r., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [[...]] Prezydent Miasta postanowił przyznać Z. K. częściowo odpłatne usługi opiekuńcze w okresie od stycznia do czerwca 2012 r. w wymiarze 5 dni w tygodniu po 2 godziny dziennie od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy. Ustalił procentową odpłatność za jedną godzinę usług w wysokości 30 % z 16, 10 zł, co po przeliczeniu dało 4,83 zł oraz wskazał, że usługi opiekuńcze będą świadczone przez Zakład Usług Opiekuńczych [[...]]. Na podstawie wyników wywiadu środowiskowego organ ocenił, że sytuacja zdrowotna i rodzinna oraz wiek, niepełnosprawność wnioskodawczyni upoważnia do udzielenia jej świadczeń w formie usług opiekuńczych. Odpłatność za usługi ustalono zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej nr [[...]] z dnia 29 czerwca 2006 r. i nr [[...]] z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie ustalania szczeblowych zasad przyznawania i odpłatności oraz zasad zwrotu wydatków na usługi opiekuńcze (Dz. Urz. Woj. nr [[...]], poz. [[...]] z póżn. zm.) Odwołanie od powyższej decyzji nie zostało rozpatrzone przez organ I instancji gdyż wnioskodawczyni cofnęła je oświadczeniem z dnia 10 stycznia 2012 r. (odwołanie wraz z oświadczeniem przekazano do organu wyższego stopnia w roku 2013) Decyzją z dnia 2 kwietnia 2012 r., sygn. akt [[...]], wydaną w trybie art. 163 k.p.a. w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, Prezydent Miasta zmienił swoją dotychczasową decyzję o przyznaniu Z. K. usług opiekuńczych poprzez zwiększenie odpłatności za te usługi do 40 % w okresie od kwietnia do czerwca 2012 r. Konieczność zmiany umotywowano wzrostem otrzymywanej przez wnioskodawczynię emerytury, która począwszy od marca 2012 r. została jej wypłacona w wysokości 1.340, 96 zł. Od powyższej decyzji, w dniu 17 kwietnia 2012 r. Z. K. wniosła odwołanie wskazując, że sytuacja, w której się znajduje uzasadnia całkowite zwolnienie jej od kosztów usług opiekuńczych. Prezydent Miasta uznając, że złożone odwołanie w całości zasługuje na uwzględnienie decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r. nr [[...]], zmienił decyzję z dnia 2 kwietnia 2012 r., obniżając Z. K. odpłatność za usługi opiekuńcze do 30 % za godzinę, co w przeliczeniu dało sumę 4,38 zł. Zmiany decyzji dokonano w trybie art. 132 k.p.a. Od decyzji z dnia 24 kwietnia 2012 r. Z. K. także wniosła odwołanie wskazując, że decyzja jest nieprawidłowa ponieważ koszty jej utrzymania wzrosły bardziej niż dochody. W dniu 18 marca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało trzy decyzje o sygn. akt [[...]], [[...]], i [[...]] mające uporządkować postępowanie zainicjowane wniesionym przez Z. K. wnioskiem. Decyzją o sygn. akt [[...]] Kolegium uznało skuteczność dokonanego przez Z. K. cofnięcia odwołania od decyzji z dnia 30 grudnia 2011 r. i umorzyło postępowanie w tej sprawie. Powyższe spowodowało uprawomocnienie się decyzji Prezydent Miasta z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [[...]] przyznającej Z. K. częściowo odpłatne usługi opiekuńcze (odpłatność w wysokości 30 % za godzinę, tj. w wysokości 4,83 zł). Decyzją o sygn. akt [[...]] Kolegium uwzględniło odwołanie od decyzji autokontrolnej Prezydenta Miasta z dnia 24 kwietnia 2012 r., w wyniku czego uchyliło tą decyzję i umorzyło postępowanie w sprawie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że całkowite uwzględnienie treści odwołania musiałoby się wiązać z całkowitym zwolnieniem skarżącej od opłat za usługi opiekuńcze, a nie jedynie z obniżeniem odpłatności, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Wydając decyzję w trybie art. 132 k.p.a. organ naruszył tym samym wskazany przepis, ponieważ faktycznie nie rozpatrzył całości wniesionego przez Z. K. odwołania. Kolegium wyjaśniło, że podjęte w decyzji o sygn. akt [[...]] rozstrzygnięcie powoduje konieczność ponownego rozpoznania odwołania skarżącej, które wniosła od decyzji z dnia 2 kwietnia 2012 r. W konsekwencji rozpoznając odwołanie Z. K. z dnia 17 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odowałwcze wydało decyzję o sygn. akt [[...]], w której działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 50 ust. 1, 5 i 6 oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 4 ust. 2 i § 5 uchwały Rady Miejskiej nr [[...]] z dnia 29 czerwca 2006 r. i nr [[...]] z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie ustalania szczeblowych zasad przyznawania i odpłatności oraz zasad zwrotu wydatków na usługi opiekuńcze (Dz. Urz. Woj. nr [[...]], poz. [[...]] z póżn. zm.): - uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 kwietnia 2012 r., na mocy której zwiększono odpłatność za usługi do 40 %, - zmieniło decyzję z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [[...]] (błędnie opisaną jako decyzja z dnia 30 grudnia 2012 r.) w części dotyczącej ustalenia wysokość odpłatności za usługi opiekuńcze, w ten sposób, iż od miesiąca kwietnia 2012 r. procentową odpłatność za jedną godzinę usługi dniu roboczym ustaliło w wysokości 30 %, co po przeliczeniu daje kwotę 4,38 zł, - wskazało, że w dalszej części decyzja z dnia 30 grudnia 2011 r,. nr [[...]] pozostaje bez zmian. Odwołanie Z. K. zostało uznane za nieuzasadnione w całości. Uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zostało dokonane z innych powodów niż te podniesione w odwołaniu. Nie budzi wątpliwości Kolegium, że strona odwołująca się od miesiąca marca 2012 r. otrzymuje zwaloryzowaną emeryturę w kwocie 1.340,96 zł miesięcznie. Kwota ta - w odniesieniu do kwoty ustawowego kryterium dochodu dla osoby samotnie gospodarującej 477 zł - stanowi 281,12% kryterium ustawowego. Zgodnie z treścią § 4 ust. 2 uchwały Nr [[...]] Rady Miejskiej z dnia 29 czerwca 2006r. w sprawie ustalenia szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności oraz zasad zwrotu wydatków za usługi opiekuńcze, zmienionej uchwałą Nr [[...]] Rady Miejskiej z dnia 29 maja 2008 r. odpłatność osoby samotnie gospodarującej i korzystającej z usług opiekuńczych, przy takim przekroczeniu (o 281,12%) kryterium dochodowego za jedną godzinę takich usług wynosi 40 %. Z uwagi na fakt ustalenia pełnego kosztu godziny opieki na 16,10 zł 40% tej kwoty ostatecznie daje sumę 6,44 zł. Taką wysokość odpłatności organ I instancji ustalił w treści zaskarżonej decyzji z dnia 2 kwietnia 2012 r., co winno skutkować ewentualnym utrzymaniem zaskarżonej decyzji w mocy. Analizując treść uchwał Kolegium stwierdziło jednak, że § 5 tej uchwały określa, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach - osoba korzystająca z usług opiekuńczych może zostać częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia opłat na określony czas, zwłaszcza ze względu na szczególne okoliczności enumeratywnie wyjaśnione w powołanym przepisie, w tym m. in. z uwagi na ponoszenie znacznych wydatków na leki, środki czystości, pielęgnację, leczenie, rehabilitację. Organ I instancji po raz pierwszy rozpatrując odwołanie od decyzji z dnia 2 kwietnia 2012 r. - w błędnie zastosowanym trybie art. 132 k.p.a. - uwzględnił podniesione w treści odwołania strony zarzuty w ten sposób, że zmniejszył stawkę godzinową z 40 % do 30 %. Tego rodzaju rozstrzygnięcie - zdaniem Kolegium - stanowiło wyraz woli organu właściwego do takiego a nie innego ustalenia odpłatności strony za przyznane usługi opiekuńcze i znajdowało podstawę w treści uchwały Rady Miasta. Dlatego też o ile Kolegium w sprawie sygn. akt [[...]] uchyliło w całości decyzję nakładającą na stronę odpłatność w kwocie 4,38 zł za jedną godzinę ze względów formalnych, a nie merytorycznych, w niniejszym postępowaniu odwoławczym uznało, że wola organu I instancji w zakresie obniżenia odpłatności nie uległa zmianie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucono, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt [[...]] wydana została z naruszeniem przepisów prawa oraz wbrew faktom, dowodom i wszystkim dotychczas składanym przez Z. K. pismom. Skarżąca domaga się całkowitego i dożywotniego zwolnienia z opłat za usługi opiekuńcze. W skardze opisana została sytuacja zdrowotna i finansową skarżącej. Wskazano, że Z. K. ur. w 1924 r., jest osoba niepełnosprawną, nie opuszcza mieszkania, nie chodzi samodzielnie i nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, wobec czego wymaga stałej, codziennej i dożywotniej opieki i leczenia. Skarżąca przestawiła miesięczne zestawienie swoich wydatków określając ich wysokość na 1.840 zł. Zaznaczyła, że koszty leczenia i opłat które ponosi są dużo wyższe nich jej emerytura i stale rosną. Skarżąca wskazała dodatkowo, że zaskarżona decyzja jest ponadto całkowicie niezgodna ze złożoną przez nią do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą kasacyjna z dnia 25 marca 2013 r., w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 817/12, również dotyczącej całkowitego i dożywotniego zwolnienia Z. K. z odpłatności za usługi opiekuńcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2013 r., sygn. akt [[...]] merytorycznie rozstrzygająca kwestię przyznania Z. K. usług opiekuńczych i ich odpłatności. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz.1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą o pomocy społecznej. W niniejszym postępowaniu nie podlegają zatem ocenie równolegle zaskarżone przez Z. K. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 marca 2013 r., o sygn. akt [[...]] (sygn. akt III SA/Gd 380/13) i o sygn. akt [[...]] (III SA/Gd 381/13). W wyniku zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżąca została zobowiązana do ponoszenia odpłatności za usługi opiekuńcze w wysokości 30 %, tj. w wysokości 4,38 zł za godzinę. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją zmieniającą pierwotnie wydaną w przedmiocie usług opiekuńczych decyzję z dnia 30 grudnia 2011 r. skierowaną do skarżącej. Zmiana decyzji została dokonana tylko w zakresie określenia wysokości odpłatności. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje kwestia zasadności przyznania skarżącej usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Skarżąca stoi na stanowisku, że wydając zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno uwzględnić, że spełnia ona przesłanki całkowitego zwolnienia jej z usług opiekuńczych. Rozstrzygnięcie sporu w przedmiotowej sprawie wymaga więc przede wszystkim dokonania oceny, czy organ prawidłowo określił wysokość odpłatności za usługi, których z uwagi na swój wiek, niepełnosprawność i stan zdrowia wymaga skarżąca. Zgodnie z art. 50 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji w zakresie ustalenia odpłatności za usługi stanowi uchwała Rady Miejskiej nr [[...]] z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie ustalania szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności oraz zasad zwrotu wydatków na usługi opiekuńcze. Stosownie do § 4 ust. 1 ww. uchwały, usługi opiekuńcze przysługują nieodpłatnie jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej. Odpłatność osób korzystających z usług opiekuńczych, których dochód przekracza kryterium dochodowe ustala się zgodnie z zawartą w uchwale tabelą (§ 4 ust. 2). Zgodnie z § 5 uchwały, w szczególnie uzasadnionych przypadkach - osoba korzystająca z usług opiekuńczych może jednak zostać częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia opłat za określony czas zwłaszcza ze względu na: korzystanie z co najmniej dwóch rodzajów usług, wielodzietność, bezrobocie, konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w jednostce organizacyjnej pomocy społecznej, placówce wychowawczej lub rehabilitacyjnej, konieczność sprawowania opieki nad więcej niż jedną osobą wymagającą pomocy w formie usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedna przewlekle chorą, ponoszenia znaczych wydatków na leki, środki czystości, pielęgnacji, na leczenie, rehabilitację oraz ze względu na zdarzenia losowe. Ustalona ww. uchwałą tabela procentowej odpłatności za usługi została zmieniona i zaktualizowana na mocy uchwały Rady Miejskiej nr [[...]] z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie ustalania szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności oraz zasad zwrotu wydatków na usługi opiekuńcze. Konstrukcja tabeli polega na uzależnieniu wysokości odpłatności za usługi od wysokości otrzymywanego przez osobę dochodu. W przypadku osób samotnie gospodarujących jeżeli ich dochód w stosunku do kryterium ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej mieści się w przedziale od 240 do 260 % odpłatność za usługi wynosi 25% ceny za 1 godzinę usług opiekuńczych, w przedziale od 260 do 270% - 30%, a w przedziale od 270 do 290 % - 40 % itd. Z powyższych przepisów wynika, że w przypadku osób, których dochód przekracza ustawowe kryterium usługi opiekuńcze są - co do zasady - przyznawane odpłatnie, chyba, że szczególne okoliczności uzasadniają zwolnienie danej osoby od ponoszenia odpłatności w wynikającej z tabeli wysokości w całości lub w części. Błędy przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyjaśniającego spowodowały, że prawidłowo nie ustalono, jaki procent wynikającego z ustawy kryterium dochodowego stanowi otrzymywana przez skarżącą emerytura. Przede wszystkim jednak organ nie rozważył czy sytuacja Z. K. uzasadnia całkowite zwolnienie jej od kosztów opieki, o co konsekwentnie wnosi skarżąca. Dokonując zaś częściowego zwolnienia skarżącej od opłat, tj. z 40 % do 30 % stawki na podstawie § 5 uchwały, organ nie rozważył samodzielnie, ani nie wskazał jakie szczególne okoliczności przemówiły za i wyznaczyły zakres tego rodzaju zwolnienia, powołując się jedynie na domniemaną w tym zakresie wolę organu I instancji. Tu należy zauważyć, że jak wynika z akt administracyjnych, dokonując zmiany decyzji wydanej w przedmiocie usług opiekuńczych organ I instancji nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w tym przedmiocie. Ponadto nie zapewniono stronie czynnego udziału w sprawie na każdym z etapów postępowania administracyjnego. Naruszono tym samym podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 10 k.p.a., ale również art. 8, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazać przy tym należy, że stosownie do art. 10 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organy administracji publicznej mogą odstąpić od tej zasady tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Żadna z ustawowych przesłanek odstąpienia od zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu w sprawie nie wystąpiła. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że naruszenie przez organ zasady zawartej w art. 10 k.p.a. i pozbawienie strony możliwości skorzystania z jej uprawnień jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy prowadzi do uchylenia decyzji. Naruszone zostały również przez organy podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Organ dopuścił się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które wymaga by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne, wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Organ odwoławczy rozpoznaje ponownie merytorycznie sprawę i powoływanie się na domniemaną wolę organu I instancji w zakresie rozstrzygnięcia nie spełnia powyższych wymogów. Istotne jest, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. 2012, poz. 823) wynosiło 542 zł. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 października 2012 r. W zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że kryterium to wynosi 477 zł. Ustalenie, że otrzymywana przez skarżącą zwaloryzowana od miesiąca marca 2012 r. emerytura w kwocie 1.340 zł stanowi 281,12 % nie jest zatem prawidłowe. Wskazana kwota świadczenia stanowi faktycznie 247,23 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przy takim przekroczeniu kryterium zgodnie tabelą odpłatności wiąże się ustaleniem wobec osoby samotnie gospodarującej odpłatności w wysokości 25% stawki. Przyznana przez organ "ulga" powoduje zatem de facto dla strony większe obciążenie finansowe niż gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zastosowało zwolnienia, ale prawidłowo dokonało prawidłowych wyliczeń, związanych z przekroczeniem kryterium dochodowego. Niezależnie od tego, ponieważ skarżąca domaga się całkowitego zwolnienia z odpłatności organ nie poczynił ustaleń w celu zweryfikowania podnoszonych przez skarżącą twierdzeń o stanie jej zdrowia oraz wysokości ponoszonych wydatków. Mając na uwadze treść § 5 uchwały Rady Miejskiej wyjaśnienie tych kwestii pozwoliłoby na ustalenie, czy w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności, których zaistnienie otwiera organowi możliwość orzekania o zwolnieniu danej osoby z odpłatności za usługi. W sprawie nie ustalono w szczególności, czy skarżącą ponosi znaczne wydatki na leki, środki czystości i pielęgnacji, wydatki na leczenie, czy rehabilitację. Przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy z dnia 30 marca 2012 r. jest w tym zakresie niepełny. W szczególności nie wynika z niego na jakie dolegliwości chorobowe cierpi skarżąca i jakie w związku z tym ponosi ona koszty. W wywiadzie wskazano, co prawda, że miesięczny koszt zakupu leków przez skarżącą wynosi 150 zł. Ustalenie to pozostaje jednak w sprzeczności z wielokrotnie kierowanymi do organu przez skarżącą oświadczeniami, że ponoszone przez nią wydatki na niezbędne potrzeby i opłaty znacznie przekraczają wysokość otrzymywanej emerytury wynosząc miesięcznie ok. 1.850 zł, w tym 80 zł na zakup pampersów. Twierdzenia te nie zostały w żaden sposób zweryfikowane. Podkreślenia wymaga, że znając treść żądania skarżącej organ miał obowiązek samodzielnego rozważenia wystąpienia przesłanek określonych w § 5 uchwały Rady Miejskiej. "Wola organu I instancji" w ukształtowaniu odpłatności na poziomie 30 % została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze domniemana na podstawie uchylonej decyzji autokontrolnej organu I instancji z dnia 24 kwietnia 2012 r. Powołanie się na wskazaną okoliczność wykracza poza ramy § 5 uchwały, określającą przesłanki zwolnienia z odpłatności i musi być ocenione jako niedopuszczalne. Reasumując, pomimo, że w złożonym odwołaniu skarżąca wskazała, że od początku domaga się całkowitego zwolnienia z kosztów opieki, której wymaga, organ nie ustalił, czy w przypadku skarżącej rzeczywiście zachodzą okoliczności, o których mowa w § 5 uchwały. Na marginesie sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. W przedmiotowej sprawie akta te należy ocenić jako niekompletne, z uwagi na brak pierwotnego wniosku Z. K. o przyznanie usług opiekuńczych z dnia 14 grudnia 2011 r. oraz pierwszego z przeprowadzonych względem skarżącej wywiadów środowiskowych. Wskazania co do dalszego postępowania - wynikają z powyższych rozważań. Po ustaleniu, czy i w jakim zakresie dochód skarżącej przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej w chwili orzekania, organ rozważy możliwość całkowitego zwolnienia Z. K. z odpłatności za usługi, ustalając uprzednio jej sytuację finansową oraz zdrowotną pod kątem kryteriów określonych w § 5 uchwały Rady Miejskiej nr [[...]] z dnia 29 czerwca 2006 r. Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) oraz art. 135 ustawy - Prawo orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Na zasadzie art. 152 - tej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło