III SA/Gd 38/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu oddala skargę. Decyzją z dnia 2 października 2006r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 11 lit c ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych, pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) orzekł o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu B. P. z córką O. F. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. Organ powołał się w uzasadnieniu decyzji na przepis art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) wskazujący przesłanki dokonania zameldowania na pobyt stały i czasowy. Nadto organ wskazał na istnienie sytuacji, w której zameldowanie nastąpiło z naruszeniem prawa, wymieniając przypadek fikcyjnego meldunku, co ma miejsce w sytuacji, gdy osoba zainteresowana nigdy nie zamieszkała pod wskazanym adresem. Odnosząc to do przedmiotu postępowania organ, po rozpoznaniu wniosku działającego w imieniu M. i M. W. – R. W. ustalił, że B. P. z córką O. F. w dacie zameldowania tj. w dniu 8 września 2006 nie zamieszkiwały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. B. P. w przedmiotowym lokalu przed zameldowaniem nie mieszkała, natomiast w dniu 8 września 2006r., już po dokonaniu zameldowania, weszła do tego lokalu o godz. 21.05, założyła nowy zamek, po czym mieszkanie opuściła, nie nocując w nim. Następnego dnia mieszkanie zostało zajęte przez rodzinę jej byłego męża M. W. i B. P. utraciła do niego dostęp. B. P. w toku postępowania stwierdziła, że zamierza wystąpić do sądu z powództwem o przywrócenie jej praw do spornego lokalu. Organ wskazał przy tym wcześniej, że B. P. dokonując zameldowania okazała umowę najmu przedmiotowego lokalu zawartą w dniu 24 sierpnia 1999r., która została jej wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 września 2006r. B. P. złożyła od powyższej decyzji odwołanie podając z jakich przyczyn nie mogła i nadal nie może zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu. Wskazała przy tym, że zameldowanie zostało dokonane w dniu 8 września 2006r., zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 2 października 2006r, zatem nie została spełniona przesłanka o ponad dwumiesięcznej nieobecności w lokalu oraz że nie wykazała rezygnacji z przebywania w miejscu zameldowania. Zdaniem strony postawą do cofnięcia zameldowania nie mogło być przyjęcie, że nie zamieszkiwała ona wraz z córką w przedmiotowym lokalu w dniu zgłoszenia w nim zameldowania. Zdaniem strony orzekając w sprawie organ pierwszej instancji skupił swoją uwagę wyłącznie na interesach rodziny W. nie biorąc przy tym pod uwagę sytuacji mieszkaniowej B. P. oraz metod jakim posłużono się w celu uniemożliwienia jej przebywania w przedmiotowym mieszkaniu. Wskazała przy tym na fakt wykupienia tego lokalu przez rodzinę W. poza jej wiedzą, na podstępne wymeldowanie jej z tego lokalu w 2003r. B. P. wskazała nadto, że w Sądzie Rejonowym w G. toczy się z jej powództwa sprawa o podział majątku w skład którego wchodzi tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. Przedmiotowe mieszkanie jest lokalem jednopokojowym i przebywanie w nim wraz z M. W. nie było możliwe z uwagi na jego agresję wobec strony. W końcu B. W. wskazała, że nadal nie może zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu, bowiem skutecznie uniemożliwia to rodzina W. poprzez solidne zabezpieczenie drzwi i groźby wytoczenia spraw o włamanie do cudzej własności. Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 października 2006r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 47 ust. 2 w związku z art.10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania B.P., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotem postępowania organu było ustalenie, czy w dacie zameldowania w przedmiotowym B. P. zgłaszając pobyt stały w tym lokalu faktycznie zamieszkiwała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłanką wynikającą z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ powołał się przy tym na art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który daje podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i wydania orzeczenia. Stwierdzono, że ocena przez organ pierwszej instancji faktu zamieszkania B. P. wraz z córką w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. w dacie zameldowania była prawidłowa. Dokonała ona wprawdzie zameldowania w tym lokalu, lecz w nim nie zamieszkiwała. Wskazano przy tym, że w postępowaniu o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu nie jest istotny fakt czy osoba obecnie zamieszkuje w lokalu bądź czy ma do niego jakieś uprawnienia, lecz oceniany jest jedynie fakt zamieszkania osoby w lokalu w dacie dokonania zameldowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że zarzut dotyczący braku upływu 2 miesięcznego terminu od momentu opuszczenia lokalu do czasy wydania decyzji jest chybiony, bowiem powołano się na nieobowiązujący przepis prawny, który miałby znaczenie jedynie w postępowaniu w przedmiocie wymeldowania a nie o usunięciu zapisu o zameldowaniu. Zarzut braku dowodów z zeznań świadków i wywiadu środowiskowego zdaniem organu również nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie było konieczności ich przeprowadzania – zeznania B. P. i R. W. w sposób wyczerpujący wyjaśniły kwestię istotna dla sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła B. P. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i jej istoty, a szczególności odrzucenie przy jej rozstrzygnięciu zasad i norm współżycia społecznego. Nadto zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że skarżąca nie przebywała w lokalu w chwili i po zameldowaniu z własnej woli. Uproszczenie sprawy poprzez jej rozstrzygnięcie jedynie w oparciu o przepisy art. 47 ust. 2 i 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zarzucono również nadinterpretację prawa oraz popieranie przemocy i czynów bezprawnych. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty przemawiające, zdaniem skarżącej, za słusznością postawionych przez nią zarzutów. Skarżąca oświadczyła, że dokonała zameldowania zgodnie z prawem bowiem wykazała wolę i zamiar stałego przebywania w lokalu, do którego ma tytuł prawny. Jej zdaniem prawo nie zabrania zgłoszenia zameldowania przed dniem zamieszkania w lokalu, zaś art. 10 ustawy odnosi się wyłącznie do nałożonego ustawą obowiązku zameldowania w terminie 4 dni od daty przebywania. Skarżąca nie zgadza się z uznaniem przez organ odwoławczy, że nie miała zamiaru przebywać pod adresem zameldowania, co jest sprzeczne z wolą skarżącej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie z dnia 5 lutego 2007r. skarżąca odnosząc się do treści udzielonej przez organ odwoławczy odpowiedzi na skargę stwierdziła, że podtrzymuje w całości swoje stanowisko zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestie zameldowania zostały uregulowane w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.). Na wstępie należy wyjaśnić jaki charakter ma wpis o zameldowaniu - zgodnie z utrwaloną doktryną i przyjęta linią orzecznictwa sądów administracyjnych wpis taki ma charakter czynności materialno-technicznej i sam w sobie nie ustala praw czy obowiązków dla osoby zameldowanej, w szczególności nie rodzi uprawnień do lokalu w którym następuje zameldowanie. Także ustawodawca wyraźnie przesądził o tym charakterze wpisu wprowadzając przepis art. 9 ust. 2b ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr z 2004 r. Nr 93, poz. 887), który mówi, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Obowiązek meldunkowy w myśl art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy osoby, która przebywa pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby. Zameldowanie jest czynnością materialno – techniczną, którą dokonuje organ meldunkowy na podstawie zgłoszenie wypisanego na urzędowym formularzu i po okazaniu innych wymaganych prawem dokumentów ( art. 11 ust. 1 w/w ustawy i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych – Dz.U. Nr 236, poz. 1999 ze zm.). Zgodnie z art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy w formie decyzji administracyjnej. Zgodnie z wciąż aktualnymi tezami uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. III AZP 6/91 decyzję taką można podjąć również po zameldowaniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że formularz zgłoszeniowy pobytu stałego został złożony przez B. P. w dniu 8 września 2006 r. Skarżąca bezpośrednio przed datą dokonania zgłoszenia nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu (została z niego wymeldowania w 2003 r.) dokonała zaś jego zajęcia w dniu 8 września 2006 r. w godzinach wieczornych w obecności dwóch świadków, zrobiła w nim zdjęcia po czym go opuściła, nie nocując w nim i nie pozostawiając w nim żadnych swoich rzeczy ( wynika to z treści "Protokołu" wejścia do lokalu sporządzonego prze skarżącą w dniu 8 września 2006 r., k. 25 akt administracyjnych). W następnym dniu lokal został zajęty przez R. W. reprezentującego właścicieli lokalu M. i M. W., który wymienił zamki w drzwiach wejściowych i tym samym uniemożliwił skarżącej ponowne wejście do lokalu. Z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że B. P. nie mieszkała w przedmiotowym lokalu od 2003 r. i oceny tej nie zmienia fakt, że w dniu 8 września 2006r. skarżąca weszła do lokalu i przebywała w nim przez jakiś czas. Nie ma też znaczenia fakt, że wchodząc do lokalu B. P. miała zamiar przebywać w nim na stałe, skoro zamiaru tego nie udało się jej zrealizować. Należy zatem stwierdzić, że organy obu instancji zasadnie uznały, że zapis w karcie meldunkowej miał w tym przypadku charakter fikcyjny i był niezgodny ze stanem faktycznym istniejącym w sprawie, naruszał tym samym art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie Sądu niniejsza sprawa została wyjaśniona w sposób właściwy przez organ meldunkowy a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie orzeczenia. Jako niesłuszne Sąd uznaje zatem zarzuty skarżącej, iż zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, jak również, że ustalenia dokonane przez organ odwoławczy są sprzeczne z treścią zebranego materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że skarżąca nie przebywała w lokalu w chwili i po zameldowaniu z własnej woli. Jak wskazano wcześniej zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Tym samym, w sytuacji, gdy jednoznacznie stwierdzono, że w dniu dokonania zgłoszenia zameldowania skarżąca wraz z córką nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu i nie przebywała w nim również później, nie mógł mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy fakt, że wolą skarżącej było przebywanie w tym lokalu na stałe. W odpowiedzi na sformułowane przez skarżącą zarzuty odnośnie pominięcia przez organy zasad współżycia społecznego oraz popierania przez nie przemocy i czynów bezprawnych, należy zauważyć, że wcześniej wskazano, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem - co za tym idzie należy stwierdzić, że sąd nie jest uprawniony do oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej słuszności, celowości czy przestrzegania zasad współżycia społecznego. Sąd nie dopatrzył się również nadinterpretacji przez organy administracji przepisów prawa, niezasadnie też skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu uproszczenie sprawy poprzez jej rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie art. 10 ust. 1 i 47 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wyznacza jej przedmiot i jak wynika z powyższych rozważań, organ zastosował w zaskarżonej decyzji przepisy niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. Mając na względnie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.