III SA/Gd 38/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-03-14

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stypendium szkoleniowe dla osoby bezrobotnej może zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba ta posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, mimo że twierdziła, iż działalność była zawieszona i została poinformowana o możliwości automatycznego wykreślenia wpisu po dwóch latach?
Ratio decidendi
Stypendium szkoleniowe dla osoby bezrobotnej może zostać uznane za nienależnie pobrane, jeśli osoba ta posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, a nie wykazała, że została błędnie pouczona przez pracownika urzędu pracy o możliwości automatycznego wykreślenia wpisu po dwóch latach zawieszenia działalności. Brak zgłoszenia informacji o zawieszeniu działalności gospodarczej uniemożliwia uruchomienie procedury wykreślenia wpisu, co oznacza, że posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowi negatywną przesłankę do posiadania statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium.
Stan faktyczny
Skarżący G. S. zarejestrował się jako osoba bezrobotna i pobierał stypendium szkoleniowe. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) orzekł o zwrocie stypendium, uznając je za nienależnie pobrane, ponieważ skarżący posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej, który został wykreślony dopiero po pewnym czasie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując, że skarżący nie poinformował o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej przy rejestracji jako bezrobotny i świadomie wprowadził urząd pracy w błąd. Skarżący twierdził, że działalność była zawieszona i został poinformowany o możliwości automatycznego wykreślenia wpisu po dwóch latach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Decyzją z dnia 9 października 2012 r. znak [...] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie przez G. S. w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego dla osoby bezrobotnej – stypendium szkoleniowego w kwocie 335,60 zł. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 104 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 9 pkt 1 ust. 14 lit. c) i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm.). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 19 marca 2010 r. G. S. zarejestrował się jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie od dnia 18 października 2010 r. do dnia 15 grudnia 2010 r. ww. pobierał stypendium z uwagi na skierowanie na szkolenie. Przedmiotowe świadczenie należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane, gdyż od dnia 12 listopada 1990 r. ww. posiadał wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej pod numerem 20803, który został wykreślony dopiero w dniu 14 lutego 2012 r. W odwołaniu od ww. decyzji G. S. wskazał, że działalność gospodarcza była działalnością zawieszoną. Urzędnik urzędu miejskiego poinformował go z kolei, że jeżeli w ciągu dwóch lat działalność nie zostanie odwieszona automatycznie jest wyrejestrowywana. W takim przeświadczeniu odwołujący pozostawał do dnia 15 lutego 2012 r. kiedy to udał się do urzędu celem zarejestrowania nowej działalności gospodarczej. Decyzją Wojewody z dnia 20 listopada 2012 r. znak [...] ww. decyzja Prezydenta Miasta została utrzymana w mocy. W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołujący nabywając i posiadając status osoby bezrobotnej oraz pobierając stypendium posiadał wpis do ewidencji działalności gospodarczej. O przedmiotowym fakcie G. S. poinformował urząd pracy w dniu 14 lutego 2012 r. Ww. okoliczność stanowiła zaś negatywną przesłankę uniemożliwiającą posiadanie statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Brak poinformowania w dniu rejestracji o fakcie posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej świadczy o tym, że odwołujący świadomie wprowadził urząd pracy w błąd co do spełniania ustawowych przesłanek do posiadania statusu osoby bezrobotnej. W dniu rejestracji ww. zapoznał się bowiem z oświadczeniem zawartym na stronie "C" karty rejestracyjnej, z której jednoznacznie wynikają konsekwencje posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Co istotne, odwołujący żadnym dowodem nie potwierdził wprowadzenia w błąd przez pracownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. przez udzielenie błędnej informacji jakoby dwuletnie nieodwieszenie działalności gospodarczej powodowało automatyczne wykreślenie zawieszonej działalności. Zważywszy na powyższe okoliczności decyzja w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia dla osoby bezrobotnej była jak najbardziej prawidłowa w świetle art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku G. S. wskazał, że działalność gospodarcza zawieszona z roku 1990 nie została wyrejestrowana przez urząd przez 23 lata. Stąd też działalność ta została wyrejestrowana dopiero w dniu 15 lutego 2012 r. Z kolei urzędnik urzędu pracy pytał skarżącego czy działalność była zawieszona dłużej niż 2 lata bo jeżeli tak to podlegała automatycznemu wyrejestrowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu – oświadczenia pracownika urzędu miejskiego zawierającego pouczenie o automatycznym wykreśleniu wpisu z ewidencji działalności gospodarczej po dwóch latach od momentu jej zawieszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 76 ust.1 i ust.2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r., Nr 69 poz. 415 ze zm.) w myśl, którego osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się: świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Jak wynika z akt sprawy, skarżący zarejestrował się w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku 19 marca 2010 roku. Na karcie rejestracyjnej bezrobotnego złożył oświadczenie, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej /pkt7/. Zarówno w odwołaniu jak i skardze do Sądu twierdził, że oświadczenie tej treści złożył po poinformowaniu urzędnika, iż zgłoszoną w latach 90- tych działalność gospodarczą zawiesił i po pouczeniu przez urzędnika, że jeśli działalności nie "odwiesił" w ciągu 2 lat, to została ona automatycznie wyrejestrowana. Dodatkowo na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 roku podał, że chce przedłożyć dowód z dokumentu w postaci oświadczenia pracownika Urzędu Pracy w G., który takiego pouczenia mu udzielił. Wskazał, że przy ponownej rejestracji działalności gospodarczej uzyskał identyczne pouczenie od urzędnika. Po zobowiązaniu Sądu, który uwzględnił wniosek w tym zakresie, uznając go na podstawie art.106 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za dopuszczalny, skarżący nie przedłożył tego dokumentu a jedynie wydruk ze strony internetowej dot. "zasad zawieszania i wznawiania działalności gospodarczej"/k.[...] akt/ oraz pismo podpisane przez I. W. Głównego Specjalistę Urzędu Miejskiego w G. Wydziału Polityki Gospodarczej z dnia 27 lutego 2013 roku zawierające informację jaki organ jest aktualnie właściwy do prowadzenia ewidencji dla przedsiębiorców osób fizycznych wpisanych do CEIDG oraz obowiązujące obecnie przepisy dotyczące wykreślenia wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie przedłożył dokumentu, którym chciał wykazać, że pobierane przez niego świadczenie pieniężne nie może być uznane za nienależne. Sąd zwraca uwagę, że skoro skarżący nie jest w stanie wykazać, iż został błędnie pouczony przez pracownika urzędu pracy, to złożone przez niego w dniu 19.03.2010 roku oświadczenie o braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie mogło wywołać oczekiwanych skutków jako niezgodne z prawdą a w konsekwencji stypendium pobrane w okresie od 18.10.2010 r. do 15.12.2010 r. uznać należy za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 76 ust.2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które podlega zwrotowi. Tym samym nie jest możliwe podważenie zasadności rozstrzygnięć organów administracji publicznej obydwu instancji i uznanie skargi za uzasadnioną. Dodatkowo jedynie wskazać należy, że w dacie złożonego przez skarżącego oświadczenia o braku wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz wskazanym wyżej okresie pobierania stypendium, obowiązywała ustawa z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.), która w art.7ba ust.1 stanowiła, że: wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej podlega informacja o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej oraz o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, który zamierza zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jest obowiązany dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej /ust.2/. Przedsiębiorca, który zamierza wznowić wykonywanie zawieszonej działalności gospodarczej jest obowiązany dokonać zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej /ust.3/. Stosownie do art.7e ust.1 tej ustawy wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku: [...] - zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej /pkt1/; [...] - niezgłoszenia informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zgłoszenia informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej /pkt5/. Zgodnie z ust.1a tego przepisu warunkiem wykreślenia wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, jest uprzednie pisemne wezwanie i wyznaczenie dodatkowego trzydziestodniowego terminu na dokonanie zgłoszenia informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Z przytoczonych przepisów wynika, że wykreślenie wpisu o działalności gospodarczej nie następowało "automatycznie" bowiem wymagało aktywności czy to ze strony przedsiębiorcy /art.7e ust.1 pkt1/ czy też ze strony organu /art.7e ust.1a/ - jednakże w tym wypadku przedsiębiorca musiał wcześniej złożyć informację o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej. Jak wynika z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej – www.firma.gov.pl dotyczącej skarżącego G. S., figuruje w niej wpis rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej z dnia 12.11.1990 roku natomiast brak jakiegokolwiek wpisu o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej. Natomiast figuruje wpis zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej -13 lutego 2012 roku oraz 14 lutego 2012 roku jako data wykreślenia wpisu z rejestru. Z powyższego wynika, że procedura z art.7e ust.1a ustawy Prawo działalności gospodarczej nie mogła zostać uruchomiona bowiem skarżący nie dokonał zgłoszenia informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, której rozpoczęcie wykonywania nastąpiło 12.11.1990 roku. Reasumpcja powyższych rozważań prowadzi do wskazania, że organy orzekające w sprawie, której przedmiotem był zwrot nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego nie naruszyły prawa. W związku z tym należało oddalić wniesioną skargę, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło