III SA/Gd 38/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 9 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 24 lutego 2017 r., nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. -Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U z 2017 r., poz. 128) "na wniosek" W. Sp. z o.o. wyrejestrował pojazd marki Porsche Cayenne z powodu wywozu z kraju lub zbycia za granicą, uchylił dowód rejestracyjny seria i numer: [...] tablice rejestracyjne numer [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym numer [...] i kartę pojazdu seria i numer: [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. Sp. z o.o. z siedzibą w G. zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu i naruszenie prawa strony do brania czynnego udziału w sprawie oraz art. 79 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwagi na brak wniosku strony o wyrejestrowanie pojazdu. Nadto strona wskazała, że nie zostały spełnione przesłanki wymienione w ww. przepisie, albowiem pozostaje on własnością spółki i nie został zarejestrowany za granicą. Do odwołania dołączyła kartę pojazdu (brief). Decyzją z 9 listopada 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 73 ust. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wyrejestrowało pojazd marki Porsche Cayenne, nr nadwozia [...] z powodu zarejestrowania pojazdu na terytorium Niemiec oraz uchyliło dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...] oraz nalepkę kontrolną i kartę pojazdu seria i numer [...]. W uzasadnieniu wskazano, że prawidłową podstawą prawną wydania decyzji o wyrejestrowaniu wskazanego pojazdu stanowi art. 79 ust 3a ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a nie jak błędnie wskazał organ I instancji art. 79 ust 1 pkt 3. Zdaniem Kolegium, uchybienie organu I instancji podlega sanowaniu w postępowaniu odwoławczym, stąd decyzja uchylająca i orzekająca co do meritum. Kolegium wskazało, że zaistniałe uchybienie zakwalifikować należy jako uchybienie formy decyzji z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. Podstawa prawna wydania decyzji realnie istniała, co więcej wskazana została w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., stąd strona miała wiedzę czego postępowanie dotyczy. Uchybienie organu I instancji polegało na wskazaniu nieprawidłowego przepisu w wydanej decyzji, co w opinii Kolegium wymagało sprostowania w administracyjnym toku instancji. Materialnoprawną podstawę wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 70 ust 3a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym w przypadku otrzymania informacji od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, o zarejestrowaniu pojazdu, organ rejestrujący dokonuje wyrejestrowania pojazdu z urzędu. Jak wynika z przytoczonego przepisu postępowanie administracyjne toczy się z urzędu i tak też miało miejsce w realiach tej sprawy, stąd zarzut skarżącej o braku jej wniosku inicjującego postępowanie, pozostaje bez znaczenia. Nadto poza przedmiotem postępowania pozostają kwestie własności i posiadania pojazdu, zatem zarzuty w tym względzie również nie mogą zostać uwzględnione. Zdaniem Kolegium w postępowaniu ponad wszelką wątpliwość dowiedziono, że pojazd został zarejestrowany na terenie Niemiec. Wskazuje na to przede wszystkim informacja przekazana przez Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 września 2012 r. W celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ I instancji zwrócił się do administracji niemieckiej o dokładne dane dotyczące pojazdu - korespondencja mailowa z kwietnia 2017 r., z której wynika, że pojazd jest zarejestrowany w Niemczech (informacja z Federalnego Urzędu - Kraftfahrt - Bundesamt). W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na brak rejestracji pojazdu na terenie Niemiec, poprzestając na stwierdzeniu, że dla pojazdu wyrobiono jedynie brief będący odpowiednikiem karty pojazdu (pismo skarżącej z dnia 24 lutego 2017 r.). Jednak z pisma i dokumentu przedłożonego przez skarżącą dnia 19 kwietnia 2017 r. (z tłumaczeniem tłumacza przysięgłego [...]) wynika, że pojazd został w Niemczech zarejestrowany. Świadczy o tym przede wszystkim sama nazwa tłumaczonego dokumentu - dowód rejestracyjny, nadane mu numery rejestracyjne [...], zaś okoliczność że "właściciel dowodu rejestracyjnego nie jest identyfikowany jako właściciel pojazdu" na gruncie niniejszej sprawy pozostaje bez znaczenia. W ocenie organu ponieważ zgromadzone zgodnie z przepisami postępowania dowody wskazują na dokonanie zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec, tym samym zaistniała przesłanka do podjęcia działań z urzędu w celu wyrejestrowania pojazdu na terenie RP. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła W. Spółka z o.o. w G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli - art. 8 k.p.a., naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 77 § i k.p.a. oraz art. 78 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący, nie zebrania w sposób należyty, dostępnego materiału dowodowego polegające na błędnej interpretacji informacji uzyskanych od niemieckich organów, nie uzyskanie odpowiedzi na większość zadanych przez Urząd Miasta pytań, przedmiotem takiego dowodu mogły być okoliczności mające znaczenie dla sprawy, błędną interpretację przepisów prawa poprzez uznanie, że zaistniała przesłanka wynikająca z treści przepisu art. 79 ust. 1 pkt 3a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują na niezaistnienie niniejszych przesłanek. W uzasadnieniu wskazano, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 79 ust. 1 pkt 3a ustawy o ruchu drogowym, tj. pojazd nie został zarejestrowany za granicą - w Niemczech. W Niemczech w obiegu używane są dwa rodzaje dokumentów: nowe (od 2005r.): dwuczęściowe dowody rejestracyjne oraz stary wzór: dowód rejestracyjny (Fahrzeugschein) i karta pojazdu (Fahrzeugbrief) - popularnie nazywane "mały brief" i "duży brief". W niniejszym przypadku została wydana jedynie karta pojazdu dotycząca prawa własności pojazdu. Nie została wydana za to część pierwsza dokumentu ani tablice rejestracyjne. Skarżąca podkreśliła, że aby dokonać rejestracji pojazdu za granicą należy zdać kartę pojazdu, którą w dalszym ciągu posiada. Jest to kolejny argument, że do rejestracji za granicą nie doszło. Zatem błędnie została zinterpretowana treść odpowiedzi z niemieckiego urzędu. Ponadto, w wiadomości e-mail z dnia 11 kwietnia 2017 r. zostało zadane pytania: Czy potwierdzacie wydanie drugiej części dowodu rejestracyjnego o serii [...] ? (5); czy jest możliwe, że nie wydaliście państwo pierwszej części dowodu rejestracyjnego na przedmiotowy pojazd Teil II ? (6). Nie uzyskano odpowiedzi na te pytania, a są one kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Zdaniem skarżącej zgodnie z polskimi przepisami: w przypadku gdy dowód rejestracyjny, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, składa się z dwóch części: części I i części II, właściciel pojazdu powinien dołączyć do wniosku o rejestrację obie części dowodu rejestracyjnego. Jeżeli wnioskujący o rejestrację pojazdu nie dołączył części II dowodu rejestracyjnego, w szczególności w przypadku jej utraty, zagubienia lub zniszczenia, organ rejestrujący uznaje część I dowodu rejestracyjnego za wystarczającą do zarejestrowania pojazdu po otrzymaniu, na wniosek tego organu, pisemnego lub elektronicznego potwierdzenia z organu rejestrującego państwa członkowskiego, że pojazd był zarejestrowany w tym państwie i może być ponownie zarejestrowany w innym państwie członkowskim. Wobec czego, stwierdzić należy, że do rejestracji w Polsce konieczne są dwie części dowodu, a skarżącemu wystawiona została jedynie jedna część. Obowiązkiem organu jest zbadanie, czy nie zachodzą podstawy do zastosowania ewentualnie innej przesłanki do wyrejestrowania pojazdu, niż określone w art. 79 ust. 1 ww. ustawy. Organ powinien mieć na uwadze znalezienie takiego rozwiązania, które pogodzi słuszny interes skarżącej, interes publiczny oraz stwierdzi rzeczywisty stan faktyczny. Ponadto, zastosowanie przepisów prawa przez organ nie może następować w sposób mechaniczny, abstrahując od wyjątkowych okoliczności konkretnych przypadków i skutkującym tym, że obywatel nie może znaleźć skutecznego środka ochrony swoich interesów. Wyrejestrowanie pojazdu nie zależy od uznania organu, lecz od wystąpienia określonych w tych przepisach okoliczności. Obowiązkiem organu jest przy tym udokumentowanie zaistnienia określonej okoliczności, czemu organy przeprowadzające przedmiotowe postępowanie nie sprostały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie, znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako -"p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga W. Sp. z o.o. w G. (dalej jako - "skarżąca spółka") jest zasadna. Zdaniem Sądu orzekającego, skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta z dnia 24 lutego 2017 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a więc skutkującym koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. Istotne bowiem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne sprawy nie zostały przez organy dostatecznie wyjaśnione. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 listopada 2017 r., nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 lutego 2017 r., nr [...] oraz orzekająca o wyrejestrowaniu pojazdu marki Porsche Cayenne, nr nadwozia [...] z powodu zarejestrowania tego pojazdu na terytorium Niemiec. Ponadto, przedmiotowa decyzja uchyliła dowód rejestracyjny seria i numer [...]tablice rejestracyjne nr [...] zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr [...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu seria i numer [...]. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm., dalej także jako "u.p.r.d.") oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej jako "k.p.a."). Zgodnie z art. 79 ust. 3a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w przypadku otrzymania informacji od organu właściwego do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego, innego niż Rzeczpospolita Polska, o zarejestrowaniu pojazdu, organ rejestrujący dokonuje wyrejestrowania pojazdu z urzędu. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłankę wyrejestrowania pojazdu stanowi - otrzymanie informacji od organu właściwego - do rejestracji pojazdów państwa członkowskiego o zarejestrowaniu pojazdu. Zatem okoliczność zarejestrowania pojazdu powinna wynikać jednoznacznie z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu orzekającego, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest co najmniej przedwczesna, bowiem wobec treści zarzutów zgłoszonych w odwołaniu oraz stanowiska skarżącej spółki w toku postępowania, brak jest jednoznacznych i nie budzących wątpliwości ustaleń dokonanych przez organy dotyczących zarejestrowania tego pojazdu na terenie Niemiec. Skarżąca spółka nie tylko zakwestionowała fakt rejestracji ale również na jego poparcie przedstawiła kartę pojazdu (brief) stanowiącą drugą część dowodu rejestracyjnego. To, że fakt rejestracji pojazdu w Niemczech budził uzasadnione wątpliwości samego organu, mimo informacji z Ministerstwa Transportu, Budownictw i Gospodarki Morskiej z dnia 5 września 2012 r., wynika z akt sprawy, ponieważ dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji, organ zwrócił się do administracji Niemiec o informację i wyjaśnienia dotyczące zarejestrowania przedmiotowego pojazdu marki Porsche Cayenne, formując w tym zakresie szczegółowe pytania. W aktach sprawy znajduje się co prawda wiadomość e-mailowa, to jednak z uwagi na to, że jest ona nie pełna, jest niewystarczającym dowodem w sprawie. Brak jest w niej również odpowiedzi na wszystkie pytanie zadawane przez organ. Nie wyjaśnia ona również wątpliwości czy rzeczywiście doszło do skutecznego zarejestrowania pojazdu na terenie Niemiec. Dopóki organ nie uzyska jednoznacznej odpowiedzi i tym samym nie ustali zarejestrowania tego auta na terenie Niemiec, nie ma podstaw do jego wyrejestrowania na terenie Polski. W ocenie Sądu orzekającego, w okolicznościach niniejszej sprawy, oparcie się na informacji e-mailowej jest niedostateczne. Odpowiedź ta winna być przesłana w formie pisma urzędowego, z którego jasno będzie wynikało czy i kiedy pojazd marki Porsche Cayenne został zarejestrowany na terenie Niemiec, czy wydano drugą część dowodu rejestracyjnego o serii [...] Teill II na w/w pojazd, a przede wszystkim czy doszło do wydania jego pierwszej części. W konsekwencji też stan taki należy uznać za niedostateczne wyjaśnienie sprawy i skutkujący przyjęciem, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji naruszało w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 8 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie całokształtu materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny kwestii związanej z zarejestrowaniem pojazdu marki Porsche Cayenna na terenie Niemiec. Dodatkowo trzeba podnieść, że organ odwoławczy uchylając decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 lutego 2017 r., podał złą podstawę prawną wydanego orzeczenia wskazując w sentencji decyzji w jej punkcie I na art. 73 ust. 3a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Ponadto, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji również jednoznacznie nie wynika, który przepis stanowi podstawę jej wydania bowiem organ odwoławczy raz powołuje art. 79 ust. 3a, a innym razem art. 70 ust. 3a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Tego rodzaju błędy w ocenie Sądu orzekającego mogą świadczyć o braku należytej staranności organu w prowadzeniu niniejszej sprawy. Wadliwość tego rodzaju poddaje nie tylko pod wątpliwość prawidłowość podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ale przekłada się również na prawo strony do obrony. Podsumowując, ocena przesłanek wyrejestrowania pojazdu z art. 79 ust. 3a - Prawo o ruchu drogowym została dokonana w oparciu o niewystarczający materiał dowodowy, co doprowadziło do tego, że nie dokonano wymaganych przez art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. ustaleń faktycznych, które dawałyby podstawę do przyjęcia twierdzeń, z powołaniem na które wydano zaskarżone decyzje organów obu instancji. W konsekwencji doszło także do naruszenia przez organy przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 lutego 2017 r., nr [...]. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 p.p.s.a. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przed wydaniem decyzji, organy powinny dokonać, uwzględniając powyższe uwagi i wskazania sądu, dokładnych i wyczerpujących ustaleń co do tego, czy w sprawie zachodzi przesłanka, od której powołane wyżej przepisy ustawy, uzależniają wyrejestrowanie pojazdu marki Porsche Cayenne, a mianowicie z powodu zarejestrowania auta na terenie Niemiec.