III SA/Gd 381/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 kwietnia 2007 r., nr [...] - w części dotyczącej skarżącego A.T., 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2007 r. Prezydent Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego A. T. i A. T. uznając, że z zebranego materiału wynika, iż zachodzą przesłanki do wymeldowania ich z miejsca pobytu stałego. Organ stwierdził, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, czyli powinna odzwierciedlać zamieszkiwanie w danym lokalu, wobec czego przy rozpatrywaniu spraw meldunkowych bada się jedynie przesłankę opuszczenia miejsca zameldowania pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny , co w tym przypadku nastąpiło. Ponadto w toku postępowania A. T. ( siostra A. T.) potwierdziła, że zmieniła miejsce zamieszkania i że rezygnuje z mieszkania w przedmiotowym lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji A. T. stwierdził, że oświadczenie jego ojca, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu od października 2005 r. do lutego 2006 r. nie jest prawdziwe, bowiem w okresie tym mieszkał w tym mieszkaniu wraz ze swoją konkubiną, co mogą potwierdzić jego znajomi, jak również funkcjonariusze policji. Jego konkubina zamieszkała następnie na stancji, którą wynajęła, lecz on z nią w wynajętym lokalu nie mieszkał, a jedynie ją w nim odwiedzał. To jego konkubina zawarła umowę najmu lokalu, a on w tej umowie jest wymieniony na skutek rozmowy z właścicielem lokalu, która dotyczyła kwestii nocowania w tym lokalu. A. T. stwierdził, że konkubina wynajęła lokal na skutek ciągłych kłótni i awantur ze strony jego ojca. Podał, że nie zamierzał opuszczać i nie opuścił przedmiotowego lokalu, swoich rzeczy nigdy nie zabierał dobrowolnie - skorzystał natomiast z możliwości ich przechowywania w innym miejscu, bowiem jego ojciec jego rzeczy bezprawnie przywłaszczył i sprzedawał, na dowód czego przedstawił list skierowany do niego przez ojca. Wskazał ponadto, że jego ojciec korzysta z jego rzeczy, które pozostały w mieszkaniu, np. mebli. Stwierdził, że jego konkubina została przesłuchana powierzchownie, bez szczegółów, co w konsekwencji zmieniło znaczenie jej zeznania. Po rozpoznaniu odwołania A. T. Wojewoda [...] decyzją z dnia 28 czerwca 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, że chodzi o decyzję z dnia 15 maja 2007 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba , która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przedmiotem postępowania było zatem ustalenie, czy A. T. trwale i dobrowolnie opuścił omawiany lokal; wyłącznie ta okoliczność ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgromadzony materiał potwierdza, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu – wyprowadził się z niego i zamieszkał w innym miejscu. Dowodem na to są m.in. jego wyjaśnienia złożone w odwołaniu , że od lutego 2006 r. do marca 2006 r. mieszkał u konkubiny. W areszcie przebywa od 31 marca 2006 r. Został zatrzymany 30 marca 2006 r. na osiedlu [...] przy ul. [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli meldunkowej ustalono, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od kilku miesięcy ( na co dowodem jest pismo policji). W ocenie organu odwoławczego przesłanka faktycznego nie zamieszkiwania przez A. T. w przedmiotowym lokalu została spełniona. Pobyt w zakładzie karnym traktowany jest co prawda jako pobyt czasowy bez zamiaru zmiany pobytu stałego , jednak z akt sprawy wynika, że ostatnim miejscem zamieszkania A. T. nie był sporny lokal, co sam przyznał w odwołaniu i piśmie z dnia 8 stycznia 2007 r., w którym wskazuje , że zamieszkiwał u swojej konkubiny, a aresztowanie nie nastąpiło w spornym lokalu. Wprawdzie w odwołaniu wyjaśnia, że spędzał u konkubiny większość czasu, a nie zamieszkiwał na stałe, to jednak podaje, że z powodu kłótni i nieporozumień z ojcem w spornym lokalu nie mógł mieszkać. Dlatego uznać należy, że sam dobrowolnie, wcześniej i z innych powodów opuścił przedmiotowy lokal. Organ stwierdził, że miejscem pobytu A. T. bezpośrednio przed aresztowaniem jak i obecnym nie był lokal, którego dotyczy niniejsze postępowanie, zatem decyzja o jego wymeldowaniu znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Postanowieniem z dnia 1 października 2007 r. Wojewoda [...] sprostował oczywistą omyłkę w swojej decyzji z dnia 28 czerwca 2007 r. w ten sposób, że w postanowieniu jest " z dnia 15 maja 2007 roku", a winno być " 19 kwietnia 2007 roku". A. T. w skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest oceniony zgodnie ze stanem faktycznym. Stwierdził, że sam organ podał, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła trwale i dobrowolnie miejsce stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, co w jego przypadku nie nastąpiło, bowiem fakt , iż spędzał dużo czasu u konkubiny w mieszkaniu przez nią wynajmowanym od końca lutego 2006 do końca marca 2006 r. nie oznacza, że wyprowadził się z lokalu, w którym był zameldowany. Skarżący zakwestionował też oparcie się organów na kontroli meldunkowej przez policję stwierdzając, że z daty przeprowadzenia tej kontroli wynika, że jest ona prawdziwa o tyle, że w dacie jej przeprowadzania skarżący faktycznie nie przebywał w przedmiotowym lokalu- bowiem przebywał w Areszcie Śledczym. Jego ojciec zeznawał, że skarżący nie mieszka w przedmiotowym lokalu od listopada 2005 r., co nie jest prawdą, bo w miejscu zameldowania kontaktowała się ze skarżącym przyznana mu kurator sądowy R. K. z Sądu Rejonowego w S. G., a po aresztowaniu skarżącego w dniu 30 marca 2006 r. , jak i wcześniej, policja w mieszkaniu tym przeprowadzała przeszukania. Dodatkowo podniósł, że sam H. T. w liście, który wysłał do aresztu stwierdził, że sprzedał jego rzeczy na poczet rachunków za kwartał, i że chodzi tu o okres od stycznia do marca 2006 r. Skarżący stwierdził, że nie mógłby korzystać z prądu oraz że nie było podstaw do ponoszenia przez niego koszów jego zużycia w okresie, w którym nie mieszkałby w przedmiotowym mieszkaniu. Wskazał, że organ opacznie zrozumiał jego wyjaśnienia dotyczące okoliczności wynajęcia przez jego konkubinę stancji oraz podkreślił, że pojęcia zamieszkiwanie i przebywanie różnią się , a on nie zamieszkiwał na stałe w lokalu wynajętym przez konkubinę. Podniósł, że gdyby z przedmiotowego lokalu się wyprowadził, to nie zostałyby w nim jego rzeczy, bo by je ze sobą zabrał, a jednak w przedmiotowym lokalu jego rzeczy były - część z nich sprzedał jego ojciec, który tę okoliczność przyznaje w liście. Ponadto sporządzony został protokół przekazania rzeczy jego konkubinie, które zostały przez nią zabrane tylko dlatego, że istniała obawa, że ojciec te rzeczy sprzeda, jak to zrobił z innymi. U konkubiny miał tylko trochę swoich ubrań i to tylko dlatego, że czasem u niej nocował. Podkreślił, że przesłuchanie jego konkubiny było powierzchowne i nikt nie zapytał jej o szczegóły przebywania skarżącego z nią na stancji przez nią wynajmowanej. Wskazał, że w przedmiotowym lokalu pozostały nadal jego rzeczy- np. meble. Ostatecznie skarżący stwierdził, że w istocie został wymeldowany z miejsca pobytu stałego tylko z tego względu, że przez jeden miesiąc, tj. do końca marca 2006 r. czasami przebywał lub nocował u swojej konkubiny, co prowadzi do wniosku, że z domu w ogóle nie można wychodzić i powinno się w nim przebywać całą dobę, gdyż jakiekolwiek wyjście z lokalu czy też np. wyjazd na 2-3 dni może być podstawą do wymeldowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi natomiast, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 , poz.993 ze zm. ) organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. O opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić tylko wówczas, gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ uznał, że skarżący opuścił lokal, w którym był zameldowany na pobyt stały w sposób dobrowolny i trwały na podstawie twierdzeń samego skarżącego, przy czym z przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego wywiódł wnioski odmienne od skarżącego. Organ uznał, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal z uwagi na nieporozumienia i kłótnie z ojcem, i zamieszkał u swojej konkubiny. Ponadto organ odwoławczy powołał się na pismo Aresztu Śledczego w G. dotyczące faktu aresztowania skarżącego oraz pismo z policji dotyczące kontroli meldunkowej. Sam skarżący przebieg zdarzeń interpretuje inaczej. Zgodnie z art. 107 § 1 kpa decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom, postawionym uzasadnieniu decyzji przez art. 107 § 3 kpa. W toku postępowania zgromadzono dowody, które w uzasadnieniu decyzji zostały przez organ pominięte. Organ w żaden sposób nie odniósł się też do treści listu H. T. do A. T. z dnia 1 września 2006 r., złożonego do akt przez skarżącego przy odwołaniu, z którego wynika, że H. T. sprzedał rzeczy syna, znajdujące się w przedmiotowym mieszkaniu w celu pokrycia rachunków za "kwartał" oraz że inne rzeczy skarżącego zostały zabrane przez jego konkubinę w czasie, gdy skarżący przebywał już w Areszcie Śledczym. Świadczy to o tym, że twierdzenia skarżącego organ potraktował wybiórczo. Skarżący wskazywał na treść tego listu wywodząc, że jego treść - dotycząca konieczności partycypowania przez niego w kosztach mediów za pierwszy kwartał 2006 r. ( czyli z marcem 2006 r. włącznie) oraz pozostawienie rzeczy w mieszkaniu świadczy o tym, że nie opuścił on przedmiotowego lokalu do dnia aresztowania, a późniejszej jego nieobecności w przedmiotowym lokalu nie można uznać za "dobrowolne" jego opuszczenie. Ponadto nie sposób się nie zgodzić ze skarżącym , iż pismo Komendy Powiatowej Policji w S. G. z dnia 8 grudnia 2006 r. o niezamieszkiwaniu skarżącego w przedmiotowym lokalu jest nieprzydatne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Choć w toku kontroli meldunkowej ustalono, że skarżący nie mieszka w lokalu , to fakt ten mógł być związany nie z wyprowadzeniem się skarżącego z przedmiotowego lokalu, lecz z jego pobytem w Areszcie Śledczym. Skarżący został zatrzymany w dniu 30 marca 2006 r., zaś w Areszcie Śledczym przebywa od dnia 31 marca 2006 r. Tymczasem z pisma policji wynika tylko, że A. T. pod wskazanym adresem nie mieszka od kilku miesięcy, a aktualnie przebywa w Areszcie Śledczym. W tej sytuacji nie wiadomo, czy skarżący nie przebywa w przedmiotowym lokalu z uwagi na aresztowanie, czy też nie przebywał w nim już wcześniej. Nie wiadomo też, kto udzielał informacji do wywiadu – czy osoby postronne, czy np. ojciec skarżącego H. T., z którego wniosku wszczęto postępowanie o wymeldowanie skarżącego. Organ nie odniósł się też w żaden sposób do treści zeznań H. T., z których wynikało, że skarżący w przedmiotowym lokalu nie mieszka od jesieni 2005 r., gdy tymczasem organ uznał, że skarżący lokal opuścił w lutym 2006 r. i to na podstawie twierdzeń skarżącego, który w toku postępowania konsekwentnie zaprzeczał, by lokal opuścił w sposób dobrowolny i trwały. Pamiętać należy, że "wszelkie niejasności, które ujawnią się przy zestawieniu podstawy faktycznej decyzji z materiałem procesowym , muszą budzić uzasadnioną wątpliwość , czy ustalenie podstawy faktycznej nastąpiło prawidłowo" ( "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" pod redakcją Małgorzaty Jaśkowskiej i Andrzeja Wróbla, Zakamycze 2005, str.654 ). W sprawie niniejszej przekonanie organu o spełnieniu przesłanek do wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego nie zostało poparte prawidłowo sporządzonym uzasadnieniem decyzji, nie doszło też, w ocenie Sądu, do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasad ogólnych określonych w art. 7, 8, 9 i 107 § 3 kpa. Mając to na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c w zw. z art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji – w części dotyczącej skarżącego A. T. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu administracji będzie zgromadzenie materiału dowodowego, w tym zaoferowanego przez strony, koniecznego do oceny zaistnienia przesłanek zastosowania w stosunku do skarżącego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Niezbędne będzie też wyjaśnienie okoliczności wynajęcia lokalu przy ul. [...] – m. in. kto lokal ten wynajął (skarżący wskazuje w odwołaniu, że figuruje w tej umowie), z jakich powodów, wyjaśnienie przyczyn, dla których w lokalu nr [...] przy [...] w S. G. znajdowały się rzeczy skarżącego w czasie, gdy przebywał on w Areszcie Śledczym , wyjaśnienie kwestii obowiązku ponoszenia przez skarżącego opłat za media w tym lokalu. Po wyjaśnieniu stanu faktycznego organ załatwi sprawę mając na uwadze treść art. 107 kpa. Z uwagi na uwzględnienie skargi Sąd na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.