III SA/Gd 381/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-06-18
Skład orzekający: Felicja Kajut, Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie zwolnienia towaru podejrzanego o naruszenie praw własności intelektualnej przez organy celne jest zgodne z prawem, mimo braku szczegółowego ustalenia, jakie prawa i w jaki sposób zostały naruszone?Ratio decidendi
Zawieszenie zwolnienia towaru podejrzanego o naruszenie praw własności intelektualnej jest dopuszczalne na podstawie art. 17 ust. 1 rozporządzenia UE nr 608/2013, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie naruszenia tych praw, nawet jeśli organ celny nie ustala szczegółowo, jakie prawa i w jaki sposób zostały naruszone. Organy celne nie mają kompetencji do oceny merytorycznej naruszenia praw, co należy do sądów powszechnych. Brak szczegółowego uzasadnienia w postanowieniu nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji, jeśli podejrzenie jest uzasadnione.Stan faktyczny
W dniu 14 marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił zwolnienie 8 640 sztuk zabawek w postaci 'magicznych kostek Rubika' podejrzanych o naruszenie praw własności intelektualnej na podstawie decyzji wydanej na rzecz podmiotu 'B'. Po zażaleniu Dyrektor Izby Celnej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka 'A' zaskarżyła postanowienie, zarzucając m.in. brak ustalenia, jakie prawa własności intelektualnej zostały naruszone oraz brak podstaw faktycznych zatrzymania towarów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Jawnej z siedzibą w B. –P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. nr [...], skierowanym do "A" Spółka jawna z siedzibą w B., Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej: "o.p.", art. 4 pkt 5, art. 6 ust. 3, art. 243, art. 244 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992r. ze zm.) – dalej: "WKC", art. 69 ust. 1 pkt 1, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r. poz. 727 ze zm.), art. 17 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz. U. UE L 181 z dnia 29 czerwca 2013 r.) postanowił:
zawiesić zwolnienie towaru – 8.640 sztuk zabawek w postaci "magicznych kostek Rubika", co do którego zachodzi podejrzenie, że narusza prawa własności intelektualnej objęte decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 11 marca 2014 r. funkcjonariusze Granicznego Referatu Zwalczania Przestępczości w G. Izby Celnej w G. przeprowadzili rewizję celną towaru przedstawionego wraz ze zgłoszeniem celnym: [...]. W jej wyniku stwierdzono towar w postaci kostek Rubika, w stosunku do którego zaszło podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej objętych ochroną na podstawie decyzji z 30 kwietnia 2013 r. nr [...] wydanej na rzecz "B" w Wielkiej Brytanii.
Organ powołał się na treść art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013, który stanowi, że w przypadku gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej objętego decyzją uwzględniającą wniosek, zawieszają zwolnienie towarów lub zatrzymują je. Procedura związana z zawieszeniem zwolnienia towarów określona jest w art. 23 tego rozporządzenia. Jeżeli w terminie 10 dni roboczych od powiadomienia o zawieszeniu zwolnienia towarów, posiadacz decyzji nie zastosuje jednej z procedur określonych w art. 23 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, organy celne zezwalają na zwolnienie towarów lub kończą ich zatrzymanie niezwłocznie po zakończeniu wszystkich formalności celnych. Zgodnie z art. 23 ust. 4 cytowanego rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków dotyczących towarów łatwo psujących się, w stosownych przypadkach organy celne mogą przedłużyć okres zawieszenia zwolnienia towarów lub zatrzymania maksymalnie o 10 dni roboczych - na należycie uzasadnione żądanie posiadacza decyzji.
Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie zarzucając, że narusza ono: art. 17 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 w związku z art. 2 pkt 7 ww. rozporządzenia, poprzez zawieszenie zwolnienia towarów stanowiących jej własność, przy braku spełnienia kryteriów (przesłanek) oceny jako towarów podejrzanych o naruszenie prawa własności intelektualnej w rozumieniu rozporządzenia; art. 210 § 4 w związku z art. 219 o.p., poprzez brak określenia, jakie prawa własności intelektualnej i w jaki sposób miałyby zostać naruszone; art. 121 § 1 o.p., poprzez brak wskazania podstawy faktycznej zatrzymania towarów, powodu podejrzenia naruszenia praw własności intelektualnej oraz wskazania, jakich praw podejrzenie to dotyczy.
Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa i art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 58 ust. 1 WKC, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach, otrzymać przeznaczenie celne. Powyższa reguła nie ma charakteru bezwzględnego, jak wynika bowiem z art. 58 ust. 2 WKC przepisy ust. 1 nie stanowią przeszkody dla stosowania zakazów lub ograniczeń wynikających ze względów moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia, życia osób i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony dóbr narodowych mających wartość artystyczną, historyczną lub archeologiczną albo ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zatem ustalenie faktu, czy dany towar może uzyskać określone przeznaczenie celne jest uzależnione od tego, czy ogólna zasada ustanowiona ww. przepisie nie podlega wyłączeniu na mocy innych przepisów szczególnych.
Powołując się na treść art. 18 ust. 1, 3 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, organ przedstawił tryb postępowania w sytuacji, gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej.
Jak wynika z akt sprawy, organ celny pierwszej instancji powiadomił stronę o zatrzymaniu towaru zgłoszonego przez nią do procedury tranzytu doręczając jej zaskarżone postanowienie, co nastąpiło w dniu 17 marca 2014 r. Ponadto, organ celny powiadomił o zatrzymaniu towaru spółkę "C" uprawnioną do złożenia wniosku dotyczącego domniemanego naruszenia praw własności intelektualnej w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 19 marca 2014 r. pełnomocnik "C" złożył wniosek o ściganie oraz o zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa wypełniającego znamiona określone w art. 305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej. W związku z powyższym zwrócił się do organu celnego z wnioskiem o wszczęcie postępowania karnego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że sprowadzone zabawki przypominające magiczne kostki Rubika naruszają zarejestrowane wzory wspólnotowe.
W wyniku złożonego wniosku o wszczęcie postępowania karnego organ celny wszczął dochodzenie w postępowaniu karnym. W szczególności w dniu 16 maja 2014 r. wydał postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych, na podstawie którego uznał 8.640 sztuk zatrzymanych zabawek jako dowód rzeczowy w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego działania podjęte przez "C" potwierdzają, że organ celny pierwszej instancji miał podstawy do tego, aby podejrzewać, że towar, którego dotyczyło zaskarżone postanowienie, może naruszać prawa własności intelektualnej. W takiej sytuacji organ celny pierwszej instancji zobligowany był do zatrzymania tego towaru.
Dalej organ odwoławczy dodał, że ocena tego, czy podejrzenia organu celnego, co do naruszenia praw własności intelektualnej były słuszne, nie może zostać dokonana w niniejszym postanowieniu. Zagadnienie to może zostać rozstrzygnięte w postępowaniu karnym. Tym samym nie jest możliwe ustosunkowanie się do zawartej w zażaleniu argumentacji odnośnie cech towaru, które zdaniem spółki zaprzeczają podejrzeniom, że towar ten narusza prawa do wzoru wspólnotowego należącego do "C".
"A" Spółka jawna zaskarżyła opisane wyżej postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia, jak również uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w okolicznościach nakazujących jego uchylenie;
2. art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 i art. 239 ustawy - Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez:
- brak ustalenia w przeprowadzonym postępowaniu, jakie prawa własności intelektualnej i w jaki sposób miały zostać naruszone, a tym samym również de facto brak rozpoznania przez organ odwoławczy istoty zażalenia,
- brak ustalenia, czy do naruszenia zidentyfikowanych praw własności intelektualnej w ogóle prima facie dochodziło;
3. art. 229 w zw. z art. 239 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania niezbędnego dla wydania orzeczenia w sytuacji, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie dawało podstaw dla dokonania oceny merytorycznej sprawy;
4. Naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 235 i 239 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne, poprzez brak określenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jego podstawy faktycznej (tj. praw własności intelektualnej, o których naruszenie podejrzewane są zatrzymane towary), jak też brak oceny prawnej (tj. wskazania, w jaki sposób prawa te miałyby być naruszone), gdy jednocześnie brak powyższych elementów w postanowieniu organu niższego stopnia stanowił istotę zarzutów wniesionego zażalenia;
5. art. 121 § 1 i 124 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo celne w sposób rażący, poprzez podejmowanie działań w znaczącym stopniu umniejszających zaufanie strony do organów celnych, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, a co w szczególności dotyczy braku wskazania podstawy faktycznej zatrzymania towarów oraz braku wskazania, dlaczego towary te są podejrzane o naruszenie praw własności intelektualnej i jakich praw podejrzenie to dotyczy, co de facto pozbawiło skarżącego możliwości obrony jego praw, godząc w przysługujące skarżącemu prawo własności;
6. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 608/2013, poprzez zawieszenie zwolnienia towarów stanowiących własność strony przy braku spełnienia kryteriów (przesłanek) zawieszenia tj. przy braku ustalenia, że towary strony są towarami podejrzanymi o naruszenie prawa własności intelektualnej w rozumieniu tego rozporządzenia.
W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że towar został zatrzymany jedynie z powodu kształtu kostki, co nie ma nic wspólnego z naruszeniem prawa własności intelektualnej. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt IV CSK 23/12 wskazano, że monopoli wynikający z prawa ochronnego na znak towarowy przestrzenny inspirowany nie pozwala żądać zakazania używania tego oznaczenia przez innych przedsiębiorców dla oznaczenia przedmiotu inspiracji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego orzekające w przedmiocie zawieszenia zwolnienia towaru.
W myśl art. 37 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), zwanego dalej: "WKC" towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu i mogą one podlegać kontroli celnej zgodnie z obowiązującymi przepisami (ust. 1). Pozostają one pod dozorem celnym tak długo, jak jest to niezbędne do określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i bez uszczerbku dla art. 82 ust. 1 aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu bądź zniszczenia zgodnie z art. 182 (ust. 2).
Z powyższego wynika, że towary wprowadzane na obszar celny Wspólnoty podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu, co oznacza, że mogą one podlegać także kontroli organów celnych mającej na celu ustalenie przestrzegania przepisów prawa celnego i innych regulacji dotyczących przywożonych towarów. Towary te pozostają pod dozorem celnym aż do momentu ustalenia przez organy celne ich statusu celnego m.in. dopuszczenia tych towarów do obrotu.
Zgodnie z art. 58 WKC jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia, mogą w każdym czasie na określonych warunkach otrzymać przeznaczenie celne (ust. 1), przy czym przepis ust. 1 nie stanowi przeszkody dla stosowania zakazów lub ograniczeń wynikających ze względów m.in. ochrony własności przemysłowej i handlowej (ust. 2). Stosownie bowiem do art. 73 ust. 1 WKC organy celne zwalniają towary po dokonaniu weryfikacji zgłoszenia lub jego przyjęciu bez weryfikacji, jeżeli spełnione zostaną warunki objęcia towarów daną procedurą i o ile towary nie są przedmiotem ograniczeń lub zakazów. Jednocześnie - w myśl art. 75 lit. a) tiret 4. WKC - w celu uregulowania sytuacji towarów podejmuje się wszelkie niezbędne działania, łącznie z orzeczeniem przepadku i sprzedażą towarów, które nie mogły zostać zwolnione ze względu na to, że są przedmiotem zakazów lub ograniczeń.
Mając powyższe na uwadze dopuszczenie wprowadzonych na obszar celny Wspólnoty towarów uzależnione jest m.in. od tego czy wprowadzanie takich towarów nie jest objęte ograniczeniem lub zakazem.
Zasady i tryb postępowania przy zawieszeniu dopuszczenia towarów podejrzanych o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej reguluje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 608/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej przez organy celne oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 (Dz. U. UE. L. 2013.181.15), zwanym dalej: "rozporządzeniem ".
Wskazane powyżej akty prawa europejskiego (w szczególności obowiązujące w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia rozporządzenie Nr 608/2013) stanowią podstawowy, wspólny dla wszystkich państw UE trzon uregulowań prawnych w sferze ochrony własności intelektualnej na granicy, co, mimo szczegółowości tych uregulowań, nie oznacza wyeliminowania przepisów prawa krajowego jako podstawy prawnej działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa. Należy zwrócić bowiem uwagę, że w motywie 10 preambuły rozporządzenia wskazano, że zawiera ono jedynie przepisy proceduralne dla organów celnych, a w związku z tym niniejsze rozporządzenie nie wprowadza żadnych kryteriów służących do stwierdzenia, czy doszło do naruszenia prawa własności intelektualnej.
W obowiązującym ustawodawstwie krajowym brak jest przepisu dającego organom celnym kompetencję do ustalenia, czy dany towar narusza chronioną prawem własność intelektualną (w tym własność przemysłową). Kompetencja taka w polskim systemie prawa została przyznana sądom powszechnym.
Dodać należy jeszcze, że z analizy motywów zawartych w preambule rozporządzenia wynika, że egzekwowanie praw własności intelektualnej na granicach - niezależnie od tego, gdzie znajdują się lub powinny się znajdować towary - w ramach dozoru celnego lub kontroli celnej ma być skutecznym sposobem zapewnienia szybkiej i efektywnej ochrony prawnej uprawnionemu, a także użytkownikom i grupom producentów (motyw 10). Jednocześnie, zwracając uwagę na tymczasowy i zapobiegawczy charakter środków stosowanych przez organy celne na podstawie rozporządzenia oraz sprzeczne interesy stron, których te środki dotyczą, wskazuje się na konieczność poszanowania praw zainteresowanych stron (motyw 19).
W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia w przypadku gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej objętego decyzją uwzględniającą wniosek, zawieszają zwolnienie towarów lub zatrzymują je.
Również w przypadku, gdy organy celne zidentyfikują towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej, które nie są objęte decyzją uwzględniającą wniosek, mogą one, z wyjątkiem przypadków towarów łatwo psujących się, zawiesić zwolnienie towarów lub zatrzymać je ( art. 18 ust. 1 rozporządzenia).
Organy celne powiadamiają zgłaszającego lub posiadacza towarów o zawieszeniu zwolnienia towarów lub o ich zatrzymaniu w ciągu jednego dnia roboczego od tego zawieszenia lub zatrzymania.
Organy celne powiadamiają również posiadacza decyzji, bądź podmioty uprawnione do złożenia wniosku dotyczącego domniemanego naruszenia praw własności intelektualnej o zawieszeniu zwolnienia towarów w tym samym dniu co zgłaszającego lub posiadacza towarów lub niezwłocznie po ich powiadomieniu.
Powiadomienie zawiera informuje o procedurze określonej w art. 23 rozporządzenia. Mając na uwadze treść tego przepisu, bez względu na rodzaj zatrzymania (na podstawie decyzji "ochronnej", czy też "z urzędu"), po wydaniu postanowienia w tej sprawie, inicjatywę działania przejmuje właściciel praw lub jego pełnomocnik.
Działania organu celnego podjęte w sprawie wynikały z wyżej przytoczonych przepisów prawa wspólnotowego oraz krajowego tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej: "o.p." w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ).
W sprawie działając zgodnie z art. 17 ust. 1 rozporządzenia, po powzięciu wątpliwości co do naruszenia przez importowane towary prawa własności intelektualnej, organ pierwszej instancji, mając na uwadze fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji ochronnej nr [...] z dnia 14 marca 2014 r. prawidłowo podjął działania mające na celu zawieszenie zwolnienia towaru.
Stanowisko organu pierwszej instancji potwierdził wnioskiem z dnia 19 marca 2014 r. właściciel prawa "C" w L., który zwrócił się do Izby Celnej z wnioskiem o ściganie oraz ukaranie w odniesieniu do wymienionych z imienia i nazwiska wspólników spółki "A" za przestępstwo określone w art. 305 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410) oraz o zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa. Z treści tego wniosku, jak również z treści wcześniejszego pisma "C" wynikało, że uprawnionym do wspólnotowych znaków towarowych z rodziny "Rubik" w tym w szczególności chroniących wygląd zewnętrzny Kostki Rubika jest obecnie "C", na mocy umowy zawartej z "B" w L. (adresata decyzji nr [...]).
W sprawie właściciel praw podjął zatem, w określonym przepisami terminie, stosowne kroki w celu zabezpieczenia swoich roszczeń, a podstawą do wystąpienia przez "C" z wnioskiem o ściganie oraz zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa było posiadanie przez tę firmę praw własności intelektualnej, w tym wymienionych we wniosku wspólnotowych znaków towarowych chroniących różne elementy marki "Rubik".
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego, po wszczęciu dochodzenia w postępowaniu karnym, w dniu 16 maja 2014 r. zostało wydane postanowienie, na podstawie którego uznano 8 640 sztuk zatrzymanych zabawek przypominających magiczne kostki Rubika, jako dowód rzeczowy w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie są one zasadne.
Skarżąca zarzuca naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 235 i art. 239 o.p., poprzez: brak ustalenia w przeprowadzonym postępowaniu, jakie prawa własności intelektualnej i w jaki sposób miały zostać naruszone, a tym samym również de facto brak rozpoznania przez organ odwoławczy istoty zażalenia oraz brak ustalenia, czy do naruszenia zidentyfikowanych praw własności intelektualnej w ogóle prima facie dochodziło.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 7) lit a) rozporządzenia towary podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej oznaczają towary, w odniesieniu do których istnieją uzasadnione przesłanki, że w państwie członkowskim, w którym ujawniono te towary, są one prima facie towarami będącymi przedmiotem działania naruszającego prawo własności intelektualnej w tym państwie członkowskim.
W niniejszej sprawie, wydając postanowienie o zawieszeniu zwolnienia towaru stwierdzono, że w stosunku do tego towaru zaszło podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej objętych ochroną na podstawie decyzji, wydanej na rzecz wskazanego w postanowieniu podmiotu.
Jakkolwiek w postanowieniu tym nie wskazano wprost, jakie prawo własności intelektualnej mogło zostać w tym przypadku naruszone, zaś organ odwoławczy błędnie stwierdził, że jest to prawo do wzoru wspólnotowego, to zdaniem Sądu, takiej wadliwości zaskarżonych postanowień nie można uznać za naruszenie prawa dające podstawę do ich uchylenia. W ocenie Sądu fakt obowiązywania decyzji wydanej na rzecz "B" i duże podobieństwo zabawek do powszechnie znanej Kostki Rubika dawało podstawę do podjęcia przez organ celny procedury przewidzianej w przepisach rozporządzenia i zawieszenie zwolnienia towaru. Podjęte w następstwie tego przez właściciela praw własności intelektualnej kroki, potwierdziły zasadność takiego działania organu pierwszej instancji. Dodać należy, że w tym momencie nie było już żadnych wątpliwości jakich praw własności intelektualnej dotyczy postępowanie.
Nie można podzielić również stanowiska skarżącej, że organy naruszyły prawo poprzez brak ustalenia, czy do naruszenia zidentyfikowanych praw własności intelektualnej w ogóle prima facie dochodziło. Z brzmienia powołanych wcześniej przepisów rozporządzenia wynika, że wystarczy w takim przypadku jedynie podejrzenie, że towar jest przedmiotem działania naruszającego prawo własności intelektualnej w tym państwie członkowskim. Nie bez znaczenia jest w niniejszej sprawie i to, że przedmiotem zgłoszenia były zabawki podobne do Kostki Rubika, która jest produktem powszechnie znanym we Wspólnocie i na rynku światowym. Należy przypomnieć, że celem wszczęcia procedury w ramach rozporządzenia jest m.in. zapewnienie szybkiej i efektywnej ochrony prawnej uprawnionemu. Zawieszenie zwolnienia towaru nie oznacza, że doszło do naruszenia praw własności intelektualnej, lecz, że zachodzi takie podejrzenie. Tym samym wydanie takiego postanowienia nie wymaga prowadzenia przez organ szeroko zakrojonego postępowania wyjaśniającego. Podstawą podjęcia działań przez organy celne jest samo podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej, a dopiero działania innych organów mają na celu ustalenie czy doszło do naruszenia praw własności intelektualnej. W sprawie podejrzenie to wynikało z faktu, że przedstawiony organom celnym towar odpowiadał towarom wskazanym w decyzji nr [...].
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że nie zachodziła konieczność przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania niezbędnego dla wydania orzeczenia, co podnoszono w skardze, zarzucając naruszenie art. 229 w zw. z art. 239 o.p.. Organ odwoławczy dysponował bowiem materiałem dowodowym wystarczającym do wydania orzeczenia.
W taki stanie rzeczy nie można uznać za zasadne stanowiska skarżącej, że wydane postanowienie narusza art. 17 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia.
W ocenie Sądu, nie doszło też w sprawie do naruszenia art. 210 § 4 w związku z art. 235 i 239 o.p. oraz art. 121 § 1 i 124 o.p., poprzez brak określenia w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jego podstawy faktycznej (tj. praw własności intelektualnej, o których naruszenie podejrzewane są zatrzymane towary), jak też brak oceny prawnej (tj. wskazania, w jaki sposób prawa te miałyby być naruszone). Jak wynika z wcześniejszych rozważań Sądu, organ pierwszej instancji wskazał na istnienie podstawy do zawieszenia zwolnienia towaru powołując się na decyzję ochronną nr [...]. Nie mogło natomiast dojść do wskazania wprost w jaki sposób prawa własności intelektualnej miałyby być naruszone, bowiem, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ocena tego, czy podejrzenia organu celnego, co do naruszenia praw własności intelektualnej były słuszne, nie mogła zostać dokonana w zaskarżonym postanowieniu. Brak jest przepisu dającego organom celnym kompetencję do dokonania takiej oceny. Kompetencja taka została natomiast przyznana sądom powszechnym.
Oceniając działanie organów w sprawie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że były one podejmowanie w stopniu umniejszających zaufanie strony do organów celnych, co stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego. Lakoniczność uzasadnień wydanych w sprawie postanowień nie odpowiada wprawdzie wymaganiom art. 210 o.p., ale – mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt p.p.s.a. - nie wyklucza to kontroli poprawności samego rozstrzygnięcia. Dodać należy bowiem, że ewentualne braki uzasadnień decyzji kwalifikować należy do naruszenia przepisów postępowania. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.
Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania postanowienia o zawieszeniu zwolnienia towaru i postanowienie to miało oparcie w przywołanych przepisach rozporządzenia, co wynika z wcześniejszych rozważań Sądu. Postanowienie organu odwoławczego, utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji było również prawidłowe. Nie można tym samym zarzucić, że organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w okolicznościach nakazujących jego uchylenie.
W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło