III SA/Gd 382/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie : sędzia NSA Marek Gorski, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 20 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 4 marca 2004 r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. Dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej Nr [...] w S. G. decyzją z dnia 4 września 2000 r. nr [...] nadał E. B. stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Decyzją z dnia 4 marca 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 k.p.a. stwierdził nieważność aktu nadania E. B. stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu nadania stopnia nauczyciela kontraktowego E. B. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego – jak wymaga tego dyspozycja § 7 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia W odwołaniu E. B. podniosła, że na dzień aktu nadania stopnia awansu zawodowego nie istniała jednoznaczna interpretacja pojęcia "odpowiedniego egzamin z zakresu znajomości języka obcego przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej". Wyjaśnienia interpretacyjne dotyczące oceny certyfikatu A, B i C dotarły dopiero w okresie późniejszym i na dzień wydania decyzji Dyrektora Szkoły nie były jeszcze znane. Z tych względów posługiwano się wykładnią prezentowaną w czasopismach nauczycielskich oraz opinią radcy prawnego Urzędu Miasta w S. G. E. B. wskazała, iż wydanie po trzech latach zaskarżonej decyzji jest dla niej – jako nauczyciela z ponad 10 – letnim stażem pracy bardzo krzywdzące – sprowadza ją bowiem do poziomu nauczyciela stażysty oraz pozbawia osiągniętego dotychczas dorobku i praktyki zawodowej. Nadto zaskarżona decyzja naraża ją na dużą stratę finansową oraz pozbawia jakiejkolwiek możliwości niezwłocznego uzupełnienia wykształcenia. E. B. wskazała również, iż podstawowym celem nowelizacji Karty Nauczyciela wprowadzonej w 2000 r. było wdrożenie koncepcji statusu zawodowego nauczycieli umożliwiających im rzeczywisty awans zawodowy i płacowy. Nadto nowelizacja ta dawała szansę nauczycielom nie spełniającym w dniu jej wejścia w życie wymaganych kwalifikacji, na ich spełnienie do dnia 31 sierpnia 2006 r. Otrzymana decyzja pozbawia ją takiej możliwości. Rozpoznając odwołanie skarżącej [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia 20 kwietnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na treść § 7 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia oraz na wytyczne zawarte w piśmie Ministerstwa Edukacji Narodowej, iż E. B. nie posiadała wymaganych kwalifikacji na stanowisku nauczyciela języka angielskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. B. podniosła, że w czasie nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nie obowiązywała jednoznaczna interpretacja pojęcia "odpowiedniego egzamin z zakresu znajomości języka obcego przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministerstwo Edukacji Narodowej". Wyjaśnienia interpretacyjne dotyczące oceny certyfikatu A, B i C dotarły dopiero w okresie późniejszym i na dzień wydania decyzji Dyrektora Szkoły nie były jeszcze znane. Skarżąca wskazała ponownie, że wydana decyzja jest bardzo krzywdząca i naraża ją na dużą stratę finansową oraz pozbawia jakiejkolwiek możliwości niezwłocznego uzupełnienia wykształcenia. Nadto skarżąca wskazała na treść art. 94 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, który uznaje akty nadania wydane nauczycielom na podstawie obowiązujących przepisów, chociażby nie posiadali wymaganego obecnie wykształcenia. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, lecz nie ze względów w niej wskazanych. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (DZ. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Prowadząc postępowanie administracyjne organy są obowiązane do przestrzegania przepisów dotyczących ich właściwości (rzeczowej i miejscowej – art. 19 k.p.a.), bowiem decyzja wydana z naruszeniem takich przepisów jest nieważna, jak to wynika z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje jej nieważność, bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. W myśl art. 9b ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118, poz. 1112 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w ust. 1, oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3 , w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nadawał - nauczycielowi stażyście stopień nauczyciela kontraktowego - dyrektor szkoły. Z kolei z ust. 6 tego przepisu wynikało, że w przypadku niespełnienia przez nauczyciela warunków, o których mowa w ust. 1, dyrektor szkoły lub właściwy organ, o którym mowa w ust. 4 pkt 2-4, odmawiał nauczycielowi, w drodze decyzji administracyjnej, nadania stopnia awansu zawodowego. Natomiast ust. 7 art. 9b stanowił, iż organami wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawach, o których mowa w ust. 4 pkt 1-3 oraz ust. 6, jest odpowiednio - w stosunku do dyrektora szkoły - organ prowadzący szkołę. Powołując się na cytowany przepis decyzję w pierwszej instancji w przedmiocie unieważnienia aktu nadania stopnia awansu zawodowego E. B. – wydał Prezydent Miasta [...], zaś odwołanie skarżącej rozpoznawał [...] Kurator Oświaty, mając na uwadze brzmienie art. 9b ust. 4 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Jednakże ustawa Karta Nauczyciela zawiera regulację szczególną jaką jest art. 9h. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz komisje, o których mowa w art. 9g ust. 1 i 2 - sprawuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Z ust. 2 tego przepisu wynika zaś, że czynności, o których mowa w ust. 1, podjęte z naruszeniem przepisów ustawy, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów o zasadach odbywania stażu, rodzaju dokumentacji załączanej do wniosku nauczyciela o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, zakresie wymagań kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych, trybie i zasadach działania komisji, są nieważne. Nieważność czynności stwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, odpowiednio organ sprawujący nadzór pedagogiczny lub właściwy minister. W świetle powyższego, skoro w niniejszej sprawie zakwestionowano decyzję o nadaniu skarżącej stopnia awansu zawodowego jako podjętą z naruszeniem przepisów o kwalifikacjach nauczycieli, to w myśl art. 9 h ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela do wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia nieważności owej decyzji upoważniony był organ sprawujący nadzór pedagogiczny, to jest [...] Kurator Oświaty – jako organ pierwszej instancji. Oznacza to, że decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w S. G. z dnia 4 września 2000 r. nr [...] pochodząca od Prezydenta Miasta [...] została wydana przez organ niewłaściwy, co stanowi jedną z przesłanek skutkujących nieważność decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Tym samym również odwołanie E. B. zostało rozpatrzone przez organ niewłaściwy. W świetle powołanych regulacji prawnych zaskarżone decyzje należy uznać za wadliwe, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności, gdyż nie zostały podjęte przez właściwe organy. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art.134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji powinny mieć na uwadze powyższe rozważania, co do wykładni art. 9h ustawy Karta Nauczyciela. Wobec powyższego przedwczesne jest ocenianie zarzutów skargi. Wobec uwzględnienia skargi na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.