III SA/Gd 382/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 15 czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. J. S. wnioskiem z dnia 14 stycznia 2008 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF uzupełnione zostały w dniu 27 lutego 2008 r. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on we wspólne gospodarstwo domowe z synem oraz niepełnosprawną córką, źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącego z wykonywanej pracy w wysokości 518,07 zł brutto miesięcznie oraz renta wypłacana jego córce w wysokości 501,87 zł brutto miesięcznie, majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o powierzchni 19,6 m2 oraz ½ części działki rolnej o obszarze około 2 000 m2, skarżący nie posiada natomiast oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Postanowieniem z dnia 12 maja 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący, pomimo wezwania, uchylił się od złożenia wszystkich wymaganych dokumentów obrazujących jego stan majątkowy. Pomimo posiadania rachunku bankowego nie przedstawił z niego wyciągu z okresu ostatnich trzech miesięcy, nie nadesłał także dokumentów potwierdzających wysokość osiągniętych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychodów, dochodów (poniesionej straty) oraz kosztów ich uzyskania za rok 2007 oraz w okresie od 1 stycznia do 29 lutego 2008 r., nie wskazał wszystkich źródeł dochodów uzyskanych ww. okresie, jak również nie przedłożył odpisów zgłoszeń identyfikacyjnych NIP wraz z ich aktualizacjami złożonych w urzędzie skarbowym. Tym samym uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej oraz możliwości płatniczych. Podkreślił, iż sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw. Zarządzeniami sędziego z dnia 23 czerwca oraz 4 sierpnia 2008 r. skarżący zobowiązany został do przedłożenia następujących dokumentów: (1) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie, (2) odpisów złożonych przez wnioskodawcę we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszeń identyfikacyjnych NIP wraz z ich aktualizacjami, (3) dokumentów potwierdzających łączną wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) oraz wskazania wszystkich źródeł ich uzyskania za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2007 r. oraz od 1 stycznia do 4 sierpnia 2008 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał następujące dokumenty: zestawienie zaległości wobec kontrahentów według stanu na dzień 22 września 2008 r. obejmujące okres od 10 stycznia 2007 r. do 12 sierpnia 2008 r., w którym wykazano łączną ich wartość w kwocie 327 788,74 zł, nakazy zapłaty z dnia 3 września 2007 r. i 12 maja 2008 r. wydane przez sąd w postępowaniu upominawczym na łączna kwotę 8 010,41 zł (bez odsetek), wezwania (ponaglenia, upomnienia) do zapłaty skierowane do skarżącego w okresie od marca do września 2008 r. na łączną kwotę 69 893,26 zł, zawiadomienia z dnia 19 listopada 2007 r. oraz 8 stycznia, 8 lipca i 21 sierpnia 2008 r. o zajęciu rachunku bankowego na łączną kwotę 30 145,72 zł wraz z odsetkami (według zestawienia operacji dokonanych na rachunku jego saldo na dzień 1 października 2008 r. było ujemne i wynosiło 50 zł), zawiadomienie z dnia 27 grudnia 2005 r. o wszczęciu egzekucji przez komornika sądowego, protokoły z dnia 29 kwietnia i 12 września 2008 r. zajęcia przez komornika sądowego i poborcę skarbowego ruchomości, postanowienie asesora prokuratury rejonowej z dnia 4 kwietnia 2008 r. o zajęciu samochodu osobowego marki Citroen [...], wniosek z dnia 16 września 2008 r. o rozłożeniu na raty zaległości w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2008 r., postanowienie naczelnika urzędu skarbowego z dnia 24 czerwca 2008 r. o zaliczeniu nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2007 na poczet zaległości podatkowych, decyzję w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej, zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Z przedłożonego wydruku z księgi przychodów i rozchodów wynika, że w sierpniu 2008 r. skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł stratę w wysokości 691 97 zł, natomiast w okresie od stycznia do sierpnia 2008 r. osiągnął dochód w wysokości 35 890,63 zł, deklarując przychody w wysokości 173 173,35 zł oraz koszty ich uzyskania w kwocie 137 282,72 zł. Nadto skarżący nadesłał karty leczenia szpitalnego sporządzone za okres od 23 do 26 stycznia 2008 r. i od 23 czerwca do 13 lipca 2008 r. oraz zestawienie obrazujące wysokość należnych synowi od matki alimentów za okres od 1 sierpnia 2001 r. do 31 marca 2008 r., które wynoszą 42 440,89 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając na uwadze przedstawione okoliczności sąd uznał, że skarżący wykazał, iż aktualnie nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Za taką oceną przemawia wysokość dochodów trzyosobowej rodziny, brak zasobów pieniężnych, stan zadłużenia wobec kontrahentów i Skarbu Państwa, prowadzona względem majątku wnioskodawcy egzekucja sądowa i administracyjna. Sytuacja finansowa skarżącego nie budzi wątpliwości i znajduje potwierdzenie w przedłożonych przez niego dokumentach. Tym samym spełnia on ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.