III SA/Gd 382/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2014-06-24
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego, mimo że jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, nie ma obowiązku ich uiszczania, co powoduje bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od tych kosztów. Jednakże prawo pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, oraz nie pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2014 r. dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Na podstawie oświadczeń i dokumentów ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze świadczeń MOPS i nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów powyżej 3.000 euro.Rozstrzygnięcie
I. Umorzyć postępowanie w części dotyczącej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Wnioskiem zawartym w skardze, uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 17 czerwca 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A.B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie nadesłanych dokumentów źródłowych ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w T.
W świetle złożonego oświadczenia wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
W tym stanie uznano, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W świetle powołanych uregulowań prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przyznaje się, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, takie jak wysokość i źródło uzyskiwanych dochodów, wysokość wydatków miesięcznych oraz deklarowany brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że w obecnych realiach nie ma możliwości poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania.
Dlatego też referendarz sądowy uznał, że zasadnym jest zniesienie ww. ciężaru finansowego w pełnej wysokości.
W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło