III SA/Gd 382/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Alicja Stępień Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o wyłączenie sędziów: NSA J. H., WSA A. D., WSA B. A. od orzekania w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 382/17 ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziów: NSA J. H., WSA A. D., WSA B. A. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA J. H., WSA A. D. oraz WSA B. A. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że podczas rozpoznawania skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 września 2016 r. wskazani sędziowie nie wzięli pod uwagę, że organy winny prawidłowo pouczyć skarżącego czy postanowienie jest zaskarżalne co miało wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego dalsze prowadzenie sprawy powoduje uzasadnioną wątpliwość odnoście wskazanych sędziów przemawiając za ich całkowitym wyłączeniem. W dniach: 19 lipca 2017 r., 15 i 18 grudnia 2017 r. wskazani sędziowie złożyli do akt pisemne oświadczenia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369., dalej jako "p.p.s.a.") sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator(pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące, oznacza to, że wszystkie przypadki wyłączenia z mocy ustawy zostały w nim zawarte. Jednocześnie zauważyć należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z ww. przesłanek skutkująca obligatoryjnym wyłączeniem sędziego od udziału w sprawie, czego również sam skarżący nie podnosił w złożonym wniosku. Zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu (art. 20 § 1 p.p.s.a.). Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek. Zgodnie z ugruntowanym w literaturze i orzecznictwie poglądem wyłączenie sędziego na podstawie wskazanego przepisu ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiary w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (por. postanowienie NSA z 15 września 2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907, postanowienie WSA w Białymstoku z 13 września 2011 r., sygn. akt II SO/Bk 15/11). Wskazania wymaga, że w aktach niniejszej sprawy znajdują się oświadczenia sędziów, których wyłączenia domagał się skarżący. Z oświadczeń tych jednoznacznie wynika, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziów od udziału w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z utrwalonym poglądem judykatury, jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 tej ustawy, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości - a tak jest w rozpatrywanym przypadku - to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (zob.: postanowienia NSA: z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OZ 89/13 oraz z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 541/12, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe w ocenie sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a, uzasadniające wyłączenie wskazanych sędziów. Również sam wnioskodawca nie wykazał, aby pomiędzy nim, a sędziami, o których wyłączenie wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. Podkreślić należy, że sam fakt orzekania przez sędziego w innych sprawach skarżącego i podejmowanie rozstrzygnięć, które były dla niego niekorzystne, nie świadczy o braku jego bezstronności. (por. postanowienie NSA z 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 938/14). Również subiektywne przekonanie strony o tym, że sędzia nienależycie rozpoznał jej inne sprawy nie może skutecznie uzasadniać wniosku o jego wyłączenie, chyba że możliwym byłoby wykazanie istnienia uprzedzeń sędziego względem strony (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08). Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.