III SA/Gd 386/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. W.-R. na postanowienie Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów akt sprawy oddala skargę. Postanowieniem z dnia 25 października 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. (dalej w skrócie zwany Kierownikiem) poinformował J. W.-R., iż zostało wznowione z urzędu postępowanie administracyjne w sprawach zakończonych decyzjami nr [...] z dnia 21.02.2006 r., nr [...] z dnia 27.03.2007 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, nr [...] z dnia 30.11.2007 r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, nr [...] z dnia 20.02.2009 r., nr [...] z dnia 12.11.2009 r., nr [...] z dnia 16.11.2009 r., nr [...] z dnia 11.01.2012 r., nr [...] z dnia 19.12.2012 r., nr [...] z dnia 14.02.2014 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone za potwierdzeniem odbioru w dniu 13.11.2017 r. W pouczeniu postanowienia organ poinformował stronę, że na postanowienie to zażalenie stronie nie przysługuje. Dnia 17 listopada 2017 r. J. W.-R., wniosła zażalenie do organu drugiej instancji. Jednocześnie w dniu 20 listopada 2017 r. strona wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wydanie odpisów dokumentów wraz z potwierdzeniem ich autentyczności, numerów kart z akt niniejszej sprawy oraz opisu i uzasadnienia stanu faktycznego, jako brakującej podstawy prawnej wydanego postanowienia. W wezwaniu z dnia 24 listopada 2017 r. wystosowanym do strony w sprawie usunięcia braków formalnych podania, organ poinformował skarżącą o wymogu wskazania przez nią istnienia ważnego interesu strony w celu wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Organ poinformował również stronę o przysługującym jej prawie wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w siedzibie organu. W dniu 18 grudnia 2017 r. do Biura Powiatowego ARiMR w P. wpłynęło pismo J. W.-R., w którym jako ważny interes strony zostało wskazane ustalenie czy wydane postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane na prawdziwych czy też fałszywych przesłankach i czy Kierownik działał sam czy też wspólnie i w porozumieniu ze zorganizowanym przestępstwem, wobec którego zawisło postępowanie przygotowawcze w Prokuraturze Krajowej. W odpowiedzi na w/w żądanie strony Kierownik postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. Uzasadniając swoją odmowę organ pierwszej instancji wskazał, że strona nie udowodniła istnienia ważnego interesu w celu pozyskania przez nią uwierzytelnionych akt sprawy. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że nie stanowi ważnego interesu strony chęć uzyskania uwierzytelnionego odpisu całości akt sprawy jedynie w celu stworzenia stronie możliwości zaznajomienia się w jej siedzibie z całością tych akt przez przeglądanie ich uwierzytelnionych kopii. Postanowienie zostało doręczone w dniu 29 stycznia 2018 r. Dnia 05 lutego 2018 r. J. W.-R. wniosła zażalenie na postanowienie Kierownika o odmowie wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów akt sprawy zarzucając jego treści rażącą niekonstytucyjność. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej w skrócie zwany Dyrektorem lub organem odwoławczym), postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji trafnie ocenił, że nie zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 73 § 2 k.p.a. Strona skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora z dnia 13 marca 2018 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia, nr [...] z dnia 12 stycznia 2018 r. w sprawie odmowy wydania odpisów z akt sprawy oraz na wszystkie czynności dokonane przez Dyrektora oraz Kierownika. W swojej skardze skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności wszystkich czynności dokonanych w sprawie znak [...], w toku której doszło do wydania postanowienia nr [...] z dnia 13 marca 2018r., uzasadniając to brakiem ustawowych upoważnień organu pierwszego i drugiego stopnia do prowadzenia tego postępowania zarzucając również rażące naruszenie prawa przez organ. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że skarga dotyczyła postanowienia wydanego przez Dyrektora z dnia 13 marca 2018 roku, dotyczącego odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy. W związku z tym przypomnieć należy, że art. 73 § 1 k.p.a. wprost przyznaje stronie prawo wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w każdym stadium postępowania, również po jego zakończeniu. Z zastrzeżeniem § 1a, który wyraźnie wskazuje, że powyższe czynności są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. W takiej sytuacji strona zapoznaje się z aktami sprawy, to jest przegląda dokumenty włączone do akt sprawy, odczytuje ich treść, zapisuje swoje spostrzeżenia dotyczące akt sprawy, kopiuje dokumenty w całości lub w części itp. Strona może to uczynić zarówno w siedzibie organu, jak i poprzez system teleinformatyczny organu. Z kolei przepis zawarty w art. 73 § 2 k.p.a. daje stronie prawo żądania uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy. Uwierzytelnienie polega na dostarczeniu stronie sporządzonego przez organ i uwierzytelnionego odpisu z akt sprawy lub tylko na umieszczeniu przez ten organ adnotacji o zgodności z oryginałem kopii lub odpisu sporządzonego przez stronę. Niezbędną przesłanką do tego by stronie zostały wydane uwierzytelnione kopie lub odpisy akt sprawy jest istnienie ważnego interesu strony, który to interes strona musi wykazać w skierowanym do organu żądaniu. Zwrot "ważny interes strony" odnosi się do tych wypadków, gdy "strona nie może sama zapoznać się z aktami sprawy i samodzielnie sporządzić z nich odpowiednich notatek lub kopii. W konsekwencji nie jest wystarczająca sama chęć posiadania uwierzytelnionych odpisów dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy czy też chęć ich weryfikacji z zebranymi przez siebie dowodami. Trzeba mieć na uwadze, że w wyniku wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powstają nowe dowody, które mogą być wykorzystane poza postępowaniem macierzystym. Uzasadnianie istnienia ważnego interesu strony tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych, jest więc niewystarczające. Mając na uwadze powyższe zgodzić się należy, że strona nie udowodniła i nie wykazała organowi swojego ważnego interesu w sprawie wydania uwierzytelnionych kopii akt sprawy. Przywołane przez stronę argumenty mające potwierdzić istnienie jej ważnego interesu, tj. podejrzenie wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w wyniku czynu wypełniającego przesłanki z art. 271 § 1 k.k. nie są zdaniem Sądu wystarczające do uznania jego istnienia. Podkreślenia wymaga, że dla złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie jest konieczne przedłożenie uwierzytelnionego dokumentu. Podane przez stronę powody nie świadczą o istnieniu "ważnego interesu" przemawiającego za realizacją wniosku o wydanie uwierzytelnionego odpisu lub kopii z akt sprawy, skoro dla zrealizowania zamiaru złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa nie jest stronie niezbędne posiadanie uwierzytelnionego dokumentu. Tym samym zdaniem Sądu trafnie oceniono, że strona zabiega o wydanie uwierzytelnionych odpisów całości akt w celu umożliwienia sobie przeglądania i zapoznania się z dokumentami sprawy w swojej siedzibie, a nie siedzibie organu, by na tej podstawie ustalić przesłanki, którymi kierował się organ pierwszej instancji wydając postanowienie o wznowieniu postępowania. Niniejszym cel, który strona pragnęłaby osiągnąć otrzymując uwierzytelnione kopie akt sprawy, tj. ustalenie przesłanek na podstawie, których Kierownik wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, może i powinien zostać zrealizowany za pomocą środków przewidzianych w art. 73 § 1 k.p.a. Należy też pamiętać, że wniosek o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy powinien być odpowiednio sformułowany, a w szczególności powinien zawierać wyraźne wskazanie, odpisy jakich dokumentów mają być wydane. Nie jest bowiem zadaniem organu administracji publicznej domyślanie się, jakich dokumentów dotyczy wniosek, powinny być one określone przez stronę w sposób umożliwiający ich bezbłędną identyfikację. Odnosząc się do zarzutu skargi co do braku upoważnienia ustawowego do prowadzenia postępowania wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Prezes Agencji, dyrektorzy oddziałów regionalnych i kierownicy biur powiatowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach. W postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów regionalnych jest Prezes Agencji, a w stosunku do kierowników biur powiatowych - dyrektor oddziału regionalnego. Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017r., poz. 278 ze zm.) kierownik biura powiatowego Agencji jest właściwy w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Z powyższego wynika bezspornie, że zarówno Dyrektor, jak i Kierownik mieli upoważnienie do rozstrzygania sprawy skarżącej, nie doszło zatem do naruszenia przepisów o właściwości rzeczowej i miejscowej, a tym samym nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanych w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięć, w tym zaskarżonych postanowień. Na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniała również przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przypomnieć należy, że w dniu 20 listopada 2017 r. skarżąca wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2018 r. Kierownik odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy. W wyniku złożonego zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Trudno zatem uznać, aby w opisanej sprawie wystąpiła sytuacja powagi rzeczy osądzonej. Nie narusza powagi rzeczy osądzonej także skorzystanie przez organy Agencji z instytucji wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących przyznania płatności. Ewentualne decyzje wydane w tym trybie znajdują się poza zakresem niniejszej sprawy i nie mogą podlegać kontroli przy rozpatrywaniu niniejszej skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o oddaleniu skargi (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.).