III SA/Gd 387/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. D. na opisaną decyzję Wojewody [...]. Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2009 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 5 lutego 2009 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest rozwódką, jej syn wyjechał za granicę. Wnioskodawczyni od wielu lat pozostaje bez pracy, jest zadłużona, nie posiada nieruchomości (z domu przy ulicy [...] w [...] zarządzono jej eksmisję), zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Swoją sytuację finansową określiła jako krytyczną. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2009 r. skarżąca przedłożyła m.in. wyciąg z konta bankowego za listopad 2008 r., z którego wynika, iż po dokonaniu wypłaty całości środków w kwocie 31,41 zł rachunek został zlikwidowany; zaświadczenie z dnia 26 lutego 2009 r. potwierdzające, iż jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, zaś decyzjami z dnia 20 stycznia 2009 r. przyznano jej świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności (200 zł), i częściowe pokrycie zadłużenia z tytułu zużycia wody (102,95 zł) oraz zasiłku okresowego od dnia 2 stycznia 2009 r. do dnia 31 marca 2009 r. w wysokości 238,50 zł miesięcznie. Skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.). Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę zawarte w przedmiotowym wniosku oraz przedłożonych dokumentach dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącej, uznać należało, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.