III SA/Gd 388/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant – Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi F. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z dnia 28 maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 15 kwietnia 2004 r. nr [...], 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być w całości wykonana. III SA/Gd 388/04 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia 28 maja 2004 r. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, powołując art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (j. t. Dz. U. Nr 147 z 2002 r. poz. 1230 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 KPA utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej Nr [...] z dnia 15 kwietnia 2004 r. o zawieszeniu F. M. w czynnościach służbowych na okres od dnia 17 kwietnia 2004 r. do dnia 16 lipca 2004 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji podjął decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych st. kpt. mgr inż. F. M. na podstawie postanowienia Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim PSP z dnia 26 marca 2004 r. sygn. akt [...] o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a organ odwoławczy wyjaśnił, że przeciwko odwołującemu się, uprzednio zawieszonemu w czynnościach służbowych na czas od 17 stycznia 2004 r. do 16 kwietnia 2004 r., wszczęto kolejne postępowanie dyscyplinarne (w dniu 26 marca 2004 r.), co zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dawało podstawę do zawieszenia odwołującego się w czynnościach służbowych na następne trzy miesiące. W odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do sądu administracyjnego F. M. podniósł, że zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanowieniem Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Wojewódzkim Państwowej Staży Pożarnej z dnia 16 stycznia 2004 r., skarżącego zawieszono w czynnościach służbowych na czas od 17 stycznia do 16 kwietnia 2004 r. W dniu 18 lutego 2004 r. postępowanie dyscyplinarne zostało zawieszone, a przeciwko skarżącemu nie wszczynano innego postępowania dyscyplinarnego, jedynie w zawiadomieniu Komisji Dyscyplinarnej z dnia 26 czerwca 2004 r. zawarte zostały inne zarzuty niż w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2004 r. Zdaniem skarżącego oznacza to, że kontynuowane jest wcześniejsze postępowanie dyscyplinarne (mimo zawieszenia), co nie daje podstaw do zawieszania w czynnościach służbowych na kolejne trzy miesiące. Takie postępowanie organów Państwowej Straży Pożarnej narusza rażąco przepisy art. 39 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz – przez organ II instancji – art. 7, 9 i 77 § 1 KPA i wiąże się z niekorzystnymi skutkami finansowymi dla skarżącego. Wniesiono o uznanie decyzji organów obu instancji za rażąco naruszające prawo i stwierdzenie ich nieważności. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że przeciwko F. M. wszczęto kolejne postępowanie dyscyplinarne na podst. art. 124c ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w wyniku ujawnienia innych przewinień oprócz objętych wnioskiem (?). Waga tych przewinień tj. to, że godzą one w etykę pełnienia służby i zagrażają bezpieczeństwu ludzi oraz wzgląd na dobro służby i dobro prowadzonych postępowań dyscyplinarnych uzasadniały, zdaniem organu, podjęcie decyzji o zawieszeniu F. M. w czynnościach służbowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołany jako podstawa prawna decyzji o zawieszeniu F. M. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy – od dnia 17 kwietnia do 16 lipca 2004 r. art. 39 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r. (publ. jw.) stanowi, że strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu /.../ postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Jak wynika z akt, F. M. zawieszony został w czynnościach służbowych na okres od 17 stycznia do 16 kwietnia 2004 r., w związku z wszczętym przeciwko skarżącemu postępowaniem dyscyplinarnym w dniu 16 stycznia 2004 r. Postępowanie wszczęto o czyn przewidziany w art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (dowód: postanowienie WD 0060/2/2004 z dnia 16.01.2004 r. – w aktach adm.). Przepisy art. 39 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, regulującego zawieszanie w czynnościach służbowych strażaka (w czasie orzekania w sprawie przez organy) stanowiły, że 1. Strażaka zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. 2. Strażaka można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. 3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do 12 miesięcy, chyba że zawieszenie nastąpiło z powodu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Z przepisów tych wynika, że w razie wszczęcia p-ko strażakowi postępowania dyscyplinarnego i przy zaistnieniu przesłanek, o jakich mowa w ust. 2 cyt. przepisu, strażaka zawiesić można w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Prawidłowe rozumienie przepisu, przy uwzględnieniu treści art. 39 ust. 3 i 124b ust. 3 cyt. ustawy nakazującego zakończenie postępowania dyscyplinarnego w I instancji w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku, prowadzi do wniosku, że w przypadku wszczęcia postępowania dyscyplinarnego czas zawieszenia strażaka w czynnościach służbowych nie może przekraczać 3 miesięcy. Podejmowanie czynności w takiej kolejności, jaka miała miejsce w sprawie F. M., tj. wszczęcie kolejnego postępowania dyscyplinarnego i podjęcie decyzji o zawieszeniu strażaka w czynnościach służbowych na kolejne 3 miesiące, prowadzi do ominięcia zakazu przedłużania zawieszenia w służbie na okres ponad 3 miesiące, a z drugiej strony – prowadzić może do zaniechania korzystania z kar dyscyplinarnych zapewniających poszanowanie zasad, jakimi kierować się winien strażak podejmujący służbę w Państwowej Straży Pożarnej (art. 30 cyt. ustawy o PSP). W katalogu kar dyscyplinarnych zamieszczonego w art. 117 ust. 1 ustawy w pkt 3-5 wymienione są kary zapewniające odsunięcie strażaka od pełnienia służby na danym stanowisku, do czego prowadzić miało, zdaniem organów orzekających w sprawie F. M., zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych na czas od 17 kwietnia do 16 lipca 2004 r. (tj. – wzgląd na dobro służby i dobro postępowania – cyt. jak w odpowiedzi na skargę). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za uzasadnione zarzuty skargi o naruszeniu w zaskarżonych decyzjach przepisów prawa materialnego – art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Ponieważ naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy uwzględniwszy skargę Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt 2 sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w treści art. 152 tej ustawy.