III SA/Gd 389/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-10-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Policealna Szkoła Medyczna w S. jest szkołą dla dorosłych w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a tym samym czy podjęcie w niej nauki przez osobę zarejestrowaną jako bezrobotna skutkuje utratą tego statusu?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że organy nie poczyniły wyczerpujących ustaleń dotyczących organizacji kształcenia oraz wieku osób przyjmowanych do Policealnej Szkoły Medycznej w S., a także nie wyjaśniły jednoznacznie daty rozpoczęcia nauki przez skarżącą. Brak tych ustaleń uniemożliwia prawidłową ocenę, czy szkoła ta jest szkołą dla dorosłych, a tym samym czy skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej.Stan faktyczny
Starosta orzekł o utracie przez J. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2010 r., wskazując, że podjęła ona naukę w Policealnej Szkole Medycznej w S., która nie jest szkołą dla dorosłych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła błąd w interpretacji przepisów dotyczących szkoły dla dorosłych oraz błędne ustalenie daty rozpoczęcia nauki. Wskazała, że nauka odbywała się w systemie wieczorowym, a szkoła spełnia kryteria szkoły dla dorosłych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 3 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 11 lipca 2011 r. Starosta, powołując art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 1, art. 53 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o utracie przez J. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 1 września 2010 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że 14 sierpnia 2009 r. J. B. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna. W dniu 23 marca 2011 r. przedstawiła zaświadczenie z Policealnej Szkoły Medycznej w S. z którego wynikało, że jest uczennicą drugiego semestru oraz że nauka w szkole rozpoczęła się w dniu 1 września 2010 r. Szkoła ta poinformowała, że spełnia normatywne kryteria szkoły dla dorosłych w rozumieniu ustawy o systemie oświaty, natomiast Urząd Miejski w S. - że szkoła wpisana jest do ewidencji szkół i placówek niepublicznych gminy pod pozycją 182 oraz że jest szkołą młodzieżową.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy bezrobotnym jest osoba nieucząca się w szkole z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych. Policealna Szkoła Medyczna w S. nie posiada statusu szkoły dla dorosłych, wobec czego należało orzec jak w decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania J. B. od powyższej decyzji Wojewoda decyzją z dnia 3 sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta pozbawia statusu osoby bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty przez szkołę dla dorosłych należy rozumieć szkołę, w której stosuję się odrębną organizację kształcenia i do której przyjmowane są osoby mające 18 lat oraz kończące 18 lat w roku szkolnym , w którym są przyjmowane do szkoły. W przedmiotowej szkole nauka odbywa się w systemie stacjonarnym od poniedziałku do piątku w godzinach od 15.40 do 20.35. O charakterze przedmiotowej szkoły rozstrzyga tryb prowadzenia zajęć w systemie stacjonarnym w dni powszednie. Nie jest to zatem odrębna organizacja kształcenia, której wymaga się od szkoły dla dorosłych w rozumieniu ustawy. W tej sytuacji strona z dniem podjęcia nauki przestała spełniać wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy niezbędne do posiadania statusu osoby bezrobotnej. W konsekwencji należało ją pozbawić tego statusu z dniem podjęcia nauki.
J. B. wniosła na powyższą decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody błędną interpretację i zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, niezastosowanie definicji zawartej w art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty w związku z przedłożonym zaświadczeniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Zarzuciła błąd w ustaleniu stanu faktycznego polegający na przyjęciu, że skarżąca nie jest zdolna do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy oraz że naukę rozpoczęła w dniu 1 września 2010 r. , gdy miało to faktycznie miejsce w dniu 23 września 2010 r.
W uzasadnieniu wskazała, że nie pobierała nauki w systemie dziennym (stacjonarnym) tylko w systemie wieczorowym, który jest systemem niestacjonarnym. Zajęcia odbywają się od poniedziałku do piątku, ale w godzinach popołudniowych- do godzin wieczornych. Zaskarżona decyzja oparta jest o założenie, że przedmiotowa szkoła jest szkołą młodzieżową, jednak nie wskazano, co należy rozumieć pod tym pojęciem, a prawo nie definiuje tego typu szkoły. W świetle art. 3 pkt 15 w związku z art. 9 ust. 1 i art. 11 a ust. 4 ustawy o systemie oświaty Policealna Szkoła Medyczna w S. jest szkołą dla dorosłych. W szkołach policealnych naukę mogą podjąć wyłącznie osoby posiadające wykształcenie średnie. Za szkołę młodzieżową w ocenie skarżącej można uznać jedynie szkołę dla osób realizujących obowiązek szkolny lub nauki, a osoby pełnoletnie są poza takim obowiązkiem. Podkreśliła, że ustawa nie wskazuje, w jakim trybie odbywać się ma nauka w szkole dla dorosłych. Stwierdziła, że nauka nie uniemożliwiała jej podjęcie zatrudnienia, o czym świadczy staż, jaki odbyła w Przedszkolu Miejskim jako pomoc kuchenna.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W piśmie z dnia 5 października 2011 r. skarżąca wskazała, że Wojewoda w dniu 26 września 2011 r. wydał decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i umarzył postępowanie organu I instancji. Do pisma dołączyła wskazywaną przez siebie decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie należy stwierdzić, że decyzja Wojewody z dnia 26 września 2011 r., na którą powoływała się skarżąca w piśmie z dnia 5 października 2011 r. nie dotyczy decyzji objętych niniejszą skargą. Decyzją tą Wojewoda uchylił decyzję Starosty orzekającą o obowiązku zwrotu pobranego stypendium , a decyzje objęte niniejszą sprawą dotyczą statusu osoby bezrobotnej.
Sporne w niniejszej sprawie było, czy organy zasadnie uznały, że skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.
Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że bezrobotnym jest osoba m.in. nieucząca się w szkole , z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych.
Kwestią istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było , czy Policealna Szkoła Medyczna w S., w której skarżąca podjęła naukę , jest szkołą dla dorosłych. Wbrew twierdzeniom skargi organy nie oparły swych rozstrzygnięć na ocenie zdolności skarżącej do podjęcia pracy, ale skoncentrowały się na aspekcie definicji osoby bezrobotnej odnoszącym się do podjęcia nauki.
Organy uznały, że szkoła, w której skarżąca podjęła naukę nie jest szkołą dla dorosłych, natomiast skarżąca jest odmiennego zdania.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz.2572 ze zm.) w art. 3 pkt 15 wskazuje, że ilekroć w przepisach jest mowa bez bliższego określenia o szkole dla dorosłych - należy przez to rozumieć szkołę, w której stosuje się odrębną organizację kształcenia i do której przyjmowane są osoby mające 18 lat, a także kończące 18 lat w roku kalendarzowym, w którym przyjmowane są do szkoły.
W ustawie brak bliższego określenia "szkoła młodzieżowa" , jakim posłużyły się organy oraz Urząd Miejski w S., jednak ustawa posługuje się takim pojęciem, w art. 90 h ust. 1 oraz art. 90 i ust. 1 ustawy o systemie oświaty, w kontekście przyznania stypendium.
W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie przedmiotowej szkoły z dnia 1 marca 2011 r. oraz pismo jej dyrektora z dnia 12 kwietnia 2011 r. – ze stanowiskiem, że szkoła spełnia przesłanki z art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty, natomiast w piśmie podpisanym przez Dyrektora Wydziału Oświaty Urzędu Miejskiego w S. z dnia 21 kwietnia 2011 r. wskazano, że szkoła jest szkołą młodzieżową - bez bliższego określenia tego stanowiska. Stanowiska te są ze sprzeczne.
Organy nie poczyniły wyczerpujących ustaleń dotyczących organizacji kształcenia oraz wieku osób przyjmowanych do przedmiotowej szkoły, jak również nie odniosły się do obu tych aspektów, a z uwagi na treść art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty obie te kwestie mają znaczenie.
W tej sytuacji co najmniej przedwczesne jest uznanie, że przedmiotowa szkoła nie jest o szkołą dla dorosłych, o jakiej mowa w art. 3 pkt 15 ustawy o systemie oświaty, co ma znaczenie przy ocenie, czy skarżąca z powodu podjęcia nauki w tej szkole powinna utracić status osoby bezrobotnej.
Niezależnie od powyższego decyzje organów obu instancji są wadliwe z uwagi na brak wyjaśnienia, dlaczego przyjęto jako datę utraty przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej dzień 1 września 2010 r. Ma to znaczenie o tyle, że statusu bezrobotnego pozbawić można z chwilą, gdy osoba mająca taki status przestała spełniać normatywne kryteria określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ pierwszej instancji bezkrytycznie oparł się na zaświadczeniu wystawionym przez szkołę w dniu 1 marca 2011 r., z którego wynika jedynie, że w dniu 1 września 2010 r. rozpoczęła się nauka w szkole. Takie stwierdzenie nie przesądza faktu, że skarżąca rozpoczęła naukę w tym dniu. Skarżąca już w odwołaniu kwestionowała wskazaną datę, zarzucając, że rozpoczęła naukę w dniu 23 września 2010 r. Organ odwoławczy z kolei nie odniósł się do tego twierdzenia przyjmując, że podjęła ona naukę w dniu 1 września 2010 r., mimo że wskazywał, iż data rozpoczęcia nauki przez skarżącą jest istotna dla określenia daty pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej.
Nie ma podstaw do utożsamiania rozpoczęcia nauczania przez szkołę z datą rozpoczęcia nauki przez konkretną osobę. Daty te nie muszą się pokrywać.
Obowiązkiem organu wynikającym z przepisów k.p.a. jest wszechstronne wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. Słuszny zatem był zarzut skarżącej, że organy nie zebrały i nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tym samym naruszyły art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Naruszenia te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zarzuty skargi dotyczące gotowości skarżącej do pracy oraz możliwości jednoczesnej pracy i nauki nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż okoliczności te nie miały wpływu na treść wydanych decyzji.
Rozpatrując ponownie sprawę organ winien uwzględnić powyższe uwagi i ustalić jaki status miała szkoła, w której podjęła naukę skarżąca oraz – w zależności od wyniku tych ustaleń – ewentualnie ustalić datę rozpoczęcia nauki przez skarżącą.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło