III SA/Gd 389/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać J. K. prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 13 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. K. na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskiem z dnia 18 września 2012 r. (data wpływu do sądu), skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja samorządowego kolegium odwoławczego, mocą której utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Z tego względu w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 - zwanej dalej P.p.s.a.) - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonych przez skarżącego oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że prowadzi on dwuosobowe gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie zamieszkują w lokalu o powierzchni 48,10 m2, który jest zadłużony. Wnioskodawca podkreślił, że obecnie pozostaje w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Źródłem utrzymania jego rodziny są jego dochody z emerytury w kwocie 1 526,95 zł netto, przy czym dochód ten jest zajęty przez komornika i potrącenia miesięczne z tego tytułu wynoszą 543,11 zł miesięcznie. Żona wnioskodawcy otrzymuje rentę w kwocie 491,18 zł miesięcznie netto. Wydatki miesięczne na czynsz, energię i inne media oraz leki wnioskodawca określił na kwotę 1 116 zł miesięcznie. Jego zdaniem, w takiej sytuacji, nie stać go na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wnioskodawca nie posiada przy tym żadnego majątku, ani oszczędności. Dając wiarę oświadczeniom skarżącego oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, takie jak wysokość łącznego dochodu rodziny, fakt zadłużenia i potrąceń komorniczych z dochodów strony oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.