III SA/Gd 391/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-11-05
Skład orzekający: Marek Gorski, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny zobowiązany jest do przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, w okresie od dnia otrzymania przez organ dokumentów umożliwiających prowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia faktycznej likwidacji pojazdu, pomimo występowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących sposobu wykonania orzeczenia sądu?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny jest zobowiązany do przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, który stał się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, od dnia otrzymania przez organ dokumentów umożliwiających prowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia faktycznej likwidacji pojazdu. Wątpliwości interpretacyjne organów dotyczące sposobu wykonania orzeczenia sądu nie stanowią przeszkody do przyznania tych należności, jeśli dozorca spełnił przesłanki określone w art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżący J. B. domagał się zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór nad pojazdem, który stał się własnością Skarbu Państwa na mocy prawomocnego orzeczenia sądu. Organy skarbowe przyznały wynagrodzenie jedynie za okres od 12 grudnia 2007 r. do 11 czerwca 2008 r., odmawiając przyznania należności za okres od 1 sierpnia 2007 r. do 11 grudnia 2007 r. Organy uzasadniały odmowę tym, że zobowiązane są do pokrywania kosztów deponowania ruchomości wyłącznie od dnia otrzymania akt lub informacji pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego, a kluczowy dokument wpłynął do organu dopiero 12 grudnia 2007 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa, wskazując, że organy posiadały dokumentację umożliwiającą wszczęcie postępowania likwidacyjnego już od 31 lipca 2007 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w częściach dotyczących odmowy przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Referent Monika Majewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 8 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 26 maja 2009 r. nr [...] – w częściach dotyczących odmowy przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w [...] na rzecz skarżącego J. B. kwotę 357,00 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 26 maja 2009 r., którym przyznał on dozorcy ruchomości J. B. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad ruchomością- samochodem marki Ford Escort nr rej. [...], wykonywany w okresie od dnia 12 grudnia 2007 r. do 11 czerwca 2008 r. w wysokości 3 620 zł, w pozostałym zakresie odmawiając przyznania wynagrodzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 102 § 2 i § 4 w zw. z art. 17 § 1 w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 31 lipca 2007 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] wraz z postanowieniem z dnia 3 lipca 2007 r. celem wykonania pkt IV b wyroku stanowiącego o przepadku na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci m.in. wyżej opisanego samochodu.
Pismem z dnia 12 września 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przekazał w/w dokumenty do Naczelnika Urzędu Skarbowego w celu wykonania czynności rekwizycyjnych w postępowaniu likwidacyjnym w ramach pomocy prawnej.
Pismem z dnia 21 września 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego z uwagi na nieprawidłowo sporządzony wniosek o wykonanie czynności rekwizycyjnych zwrócił dokumenty Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.
W dniu 8 października 2008 r. do Urzędu Skarbowego ponownie wpłynął wniosek o dokonanie czynności rekwizycyjnych .
Pismem z dnia 26 października 2007 r. organ rekwizycyjny wobec wątpliwości dotyczących sposobu likwidacji przedmiotowego samochodu zwrócił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego nadesłane akta sprawy.
Ponowne przekazanie akt do Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło w dniu 7 listopada 2007 r. Dokumenty ponownie zostały zwrócone do Naczelnika Urzędu Skarbowego z jednoczesną informacją, że zlecenie rekwizycyjne zostanie wykonane po uzupełnieniu akt o informację z Sądu Rejonowego w zakresie sposobu likwidacji pojazdu.
Wobec powyższego w dniu 15 listopada 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do Sądu Rejonowego o przekazanie wykazu dowodów rzeczowych nr [...] uznanych postanowieniem z dnia 6 grudnia 2006 r., jak też o określenie sposobu wykonania orzeczenia sądu w zakresie przepadku pojazdu.
W dniu 12 grudnia 2007 r. do organu likwidacyjnego wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 26 listopada 2007 r. prostujące oczywistą omyłkę pisarską w postanowieniu Sądu z dnia 3 lipca 2007 r. oraz uwierzytelniona kopia wykazu nr [...].
W związku z nadal występującą sprzecznością sentencji postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2007 r. i jego uzasadnienia pismem z dnia 20 grudnia 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się o wskazanie przez Sąd sposobu likwidacji pojazdu, a następnie pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. o określenie tego sposobu postanowieniem.
W dniu 7 maja 2008 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęło postanowienie Sądu wskazujące sposób wykonania przepadku pojazdu, wobec czego pismem z dnia 16 maja 2008 r. przesłano do Naczelnika Urzędu Skarbowego uzupełnione akta celem wykonania czynności rekwizycyjnych. Po dokonaniu wyceny pojazdu dokonano jego demontażu w dniu 11 czerwca 2008 r.
J. B. wystawił dwa rachunki - nr [...], obejmujący opłatę parkingową za okres od 12 grudnia 2007 r. do 11 czerwca 2008 r. oraz nr [...], obejmujący opłatę parkingową za okres od dnia 1 sierpnia 2007 r. do 11 grudnia 2007 r. Ten pierwszy rachunek został uwzględniony - Naczelnik Urzędu Skarbowego opłacił wystawiony rachunek i przyznał postanowieniem z dnia 26 maja 2009 r. J. B. kwotę z niego wynikającą jako zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, zaś drugi rachunek nie został uwzględniony - w tym zakresie organ odmówił przyznania wynagrodzenia.
Następnie organ wskazał, że w sytuacji, gdy likwidacja pojazdu dokonywana jest przez organ likwidacyjny działający w ramach rekwizycji, ponosi on całość kosztów powstałych w związku z likwidacją, a więc parkowaniem, wyceną i transportem. Organ odwoławczy stwierdził, że organ likwidacyjny zobowiązany jest do pokrywania kosztów deponowania ruchomości wyłącznie od dnia otrzymania akt lub informacji pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego, zaś w sprawie niniejszej wpływ brakującego dokumentu - uwierzytelnionej kopii wykazu dowodów rzeczowych do organu likwidacyjnego nastąpił w dniu 12 grudnia 2007 r., wobec czego organ likwidacyjny zobligowany był do pokrycia kosztów parkowania pojazdu, wobec którego orzeczono przepadek, jedynie za okres od dnia 12 grudnia 2007 r. do dnia likwidacji pojazdu.
Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, odmawiającej przyznania wynagrodzenia wniósł J. B., zarzucając naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia w tej części.
W uzasadnieniu podał, że prowadzi firmę Pomoc Drogowa "A". Z Gminą Miasta zawarł umowę na usuwanie pojazdów - transport i umieszczanie ich na parkingach strzeżonych. W dniu 8 grudnia 2006 r. otrzymał dyspozycję usunięcia pojazdu marki Ford Escort z powodu podejrzenia przerobienia numerów VIN. Od dnia 8 grudnia 2006 r. do 27 marca 2007 r. sprawa była prowadzona przez policję i za ten okres otrzymał zapłatę od Komendy Wojewódzkiej Policji, a następnie przez Sąd Rejonowy -od 30 marca 2007 do 31 lipca 2007 r. - i za ten okres otrzymał wynagrodzenie zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 12 czerwca 2008 r.
Z informacji udzielonej przez ten Sąd wynika, że dokumentacja została przekazana Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w dniu 31 lipca 2007 r. celem wszczęcia postępowania likwidacyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że urzędy skarbowe przez pół roku wyjaśniały komplikacje związane z brakiem kserokopii dowodów rzeczowych, by następnie przyjąć, że istotny jest nie dzień przekazania dokumentów z sądu - tj. 31 lipca 2007 r., a dzień 12 grudnia 2007 r., kiedy to wpłynęła do organu uwierzytelniona kopia wykazu dowodów rzeczowych.
Skarżący wskazał, że skoro zgodnie z art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyznaje na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór, to organy powinny przyznać skarżącemu wynagrodzenie za okres, gdy pojazd został przyjęty przez organy na podstawie prawomocnej dokumentacji sądu w celu dokonania przepadku rzeczy.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł ojej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Skarżący wykonywał dozór przedmiotowego pojazdu od 8 grudnia 2006 r. do 11 czerwca 2008 r. Jak wynika z treści skargi, za dozór wykonywany od 8 grudnia 2006 r. do 31 lipca 2007 r. otrzymał wynagrodzenie od Komendy Wojewódzkiej Policji oraz Sądu. Zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 11 czerwca 2008 r. domagał się od Urzędu Skarbowego. Otrzymał zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za dozór od dnia 12 grudnia 2007 r. do 11 czerwca 2008 r., zaś w pozostałym zakresie organy skarbowe omówiły uwzględnienia wniosku.
Zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. Nr 50, poz. 449 ), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym.
Zgodnie natomiast z § 6 ust, 1 rozporządzenia, do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy.
Przepis art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą" -stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 §1.
Art. 101 § 1 ustawy stanowi, że zobowiązanemu albo domownikowi razem z nim mieszkającemu służy prawo zwykłego używania zajętej ruchomości, pozostawionej pod ich dozorem, byleby przez to ruchomość nie straciła na wartości. To samo stosuje się, gdy ruchomość zobowiązanego zajęto u innej osoby i pozostawiono pod jej dozorem, jeżeli osoba ta była uprawniona do używania tej ruchomości.
Skarżący nie jest żadną z osób wymienionych w art. 101 § 1 ustawy, wobec czego ostatni fragment przepisu art. 102 § 2 nie ma w stosunku do niego zastosowania.
Z przywołanego przepisu art. 102 § 2 ustawy wynika, że organ egzekucyjny przyznaje dozorcy zwrot koniecznych wydatków i wynagrodzenie za dozór w przypadku spełnienia następujących przesłanek:
wykonywania dozoru przez dozorcę,
zażądania przez dozorcę zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór.
W sprawie niniejszej przesłanki te zostały spełnione, bowiem skarżący zarówno wykonywał dozór, jak i żądał zwrotu koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia za dozór.
Organy nie uwzględniły żądania skarżącego dotyczącego okresu od dnia 1 sierpnia 2007 r. do dnia 11 grudnia 2007 r. Organ odwoławczy uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że "organ likwidacyjny zobowiązany jest do pokrywania kosztów deponowania ruchomości wyłącznie od dnia otrzymania akt lub informacji pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego".
Ani organ pierwszej instancji, ani organ odwoławczy nie podały, z jakiego przepisu prawa wywodzą powyższe stanowisko.
Niewątpliwie organy likwidacyjne miały problem z interpretacją nadesłanych w dniu 31 lipca 2007 r. przez Sąd Rejonowy dokumentów, bowiem doszło do wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia z dnia 26 listopada 2007 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2007 r. - co do sposobu przepadku dowodu rzeczowego opisanego w wykazie dowodów rzeczowych nr [...] (pola numerowego przedmiotowego samochodu) oraz do wydania przez Sąd Rejonowy postanowienia z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt [...] - w przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania orzeczenia (w części dotyczącej przepadku przedmiotowego pojazdu). Wydanie tego drugiego postanowienia i jego wpływ do organów skarbowych spowodował ostateczną likwidację pojazdu w dniu 11 czerwca 2008 r.
Niewątpliwe jest też, że od wpływu dokumentów do organów skarbowych w dniu 31 lipca 2007 r. do dnia 15 listopada 2007 r. organy te nie poczyniły żadnych starań, by wątpliwości te wyjaśnić.
Należy zauważyć, że dokumenty - prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] , zawierający postanowienie o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, wykaz dowodów rzeczowych nr [...], w którym przedmiotowy pojazd został wymieniony, jak też postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt [...] o sposobie dokonania przepadku dowodów rzeczowych wymienionych w punkcie IV ppkt b) wyroku - wpłynęły do organów skarbowych w dniu 31 lipca 2007 r. W dniu 12 grudnia 2007 r. wpłynął natomiast do organów skarbowych wykaz dowodów rzeczowych nr [...], który jednakże dotyczył nie samego pojazdu, a jego pola numerowego z oznaczeniem VIN, a jak wynika z treści pkt IV ppkt b przywołanego wyroku, pole numerowe stanowiło odrębny dowód rzeczowy.
Wynika z powyższego, że w istocie rzeczy organy skarbowe już w dniu 31 lipca 2007 r. posiadały dokumenty dotyczące przedmiotowego pojazdu, a w dacie, na którą się powołują, tj. w dniu 11 grudnia 2007 r., otrzymały komplet dokumentów dotyczących innego dowodu rzeczowego (pola numerowego).
Istnienie wątpliwości co do sposobu wykonania orzeczenia w części dotyczącej przepadku przedmiotowego pojazdu, rozwiane ostatecznie postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt [...], nie stanowiły przeszkody w przyznaniu skarżącemu wynagrodzenia za okres od dnia 12 grudnia 2007 r. do dnia 11 czerwca 2008r.
Tak więc stanowisko organów skarbowych wobec powyższego jest bezpodstawne, a wydane postanowienia przez organy obu instancji naruszają art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił postanowienia organów obu instancji w częściach dotyczących odmowy przyznania zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu.
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe stanowisko.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło