III SA/Gd 391/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A Spółka z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż kapitał zakładowy spółki wynosi 1.750.000 zł, wartość środków trwałych na koniec 2013 r. wynosiła 18.362,46 zł, natomiast wysokość zysku za ostatni rok obrotowy wyniosła 4.346 zł. Skarżąca posiada rachunek bankowy, na którym nie zgromadzono żadnych środków finansowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada środków finansowych, zaś wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został oddalony z powodu braku majątku. Z uwagi na fakt, iż ww. oświadczenia zawarte w formularzu PPPr okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2015 r., wezwano pełnomocnika spółki do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń: a) kopii zeznania podatkowego CIT - 8 złożonego przez spółkę za rok 2014; b) kopii deklaracji VAT-7 składanych przez spółkę za miesiące luty - kwiecień 2015 r.; c) dokumentu zawierającego zestawienie wszelkich należności uiszczonych przez spółkę wobec podmiotów trzecich w okresie ostatnich trzech miesięcy (podatki i opłaty, koszty związane z wynajmem nieruchomości, opłaty za media, opłaty za świadczone na rzecz spółki usługi); d) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez spółkę rachunków bankowych (w tym wyciągów z kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków (wpłaty, wypłaty) w okresie ostatnich trzech miesięcy; e) oświadczenia, czy z majątku spółki prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących jej stan i dokonane czynności egzekucyjne; f) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, urzędu celnego, izb celnych i skarbowych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów, których nie spłaca - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia; g) oświadczenia, czy spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów - a jeżeli tak - do przedłożenia wszelkich dokumentów obrazujących aktualny stan tych wierzytelności. Przedmiotowe wezwanie zostało wysłane na adres wskazany przez ustanowionego pełnomocnika (vide: dowód doręczenia – k. [...] akt sprawy). Do dnia wydania niniejszego postanowienia wyżej wskazane wezwanie nie zostało wykonane. Do akt sprawy nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty i oświadczenia określone wyżej wskazanym zarządzeniem referendarza sądowego. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści wskazanej regulacji wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy dla wskazanej kategorii wnioskodawców ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że w realiach sprawy zachodzi taka potrzeba. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy podkreślić, że spółka nie zobrazowała swojego rzeczywistego, aktualnego stanu majątkowego i możliwości płatniczych ignorując wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Takie działanie spółki nie może zaś pozostawać bez wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż uniemożliwia kompleksową ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z niewykonaniem wezwania referendarz nie jest w stanie ustalić, czy spółka aktualnie reguluje jakiekolwiek należności wobec podmiotów trzecich (tytułem podatków i opłat, kosztów związanych z wynajmem nieruchomości, opłat za media oraz opłat za świadczone na rzecz spółki usługi). Ponadto nie wiadomo, czy z majątku spółki prowadzona jest aktualnie egzekucja sądowa bądź administracyjna oraz czy spółka posiada wymagalne zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, urzędu skarbowego, urzędu celnego, izb celnych i skarbowych, banków, kontrahentów, dostawców mediów oraz innych podmiotów. Na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów referendarz sądowy nie jest również w stanie ustalić, czy spółka posiada przysługujące jej wymagalne i niesporne wierzytelności wobec kontrahentów i innych podmiotów. Ocena sytuacji majątkowej spółki nie może być zaś dokonywana wyłącznie przez pryzmat treści postanowienia oddalającego wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Rozstrzygnięcie to zostało bowiem wydane w styczniu 2014 r. i od tego czasu w sytuacji majątkowej spółki mogły zaistnieć określone zmiany. Rozważając realne możliwości poniesienia opłat w we wszystkich toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku postępowaniach uznać ponadto należy, że kwota opłat sądowych od wniesionych skarg, a także inne ewentualne przyszłe koszty jawią się jako nieznaczące dla kondycji finansowej podmiotu korzystającego z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W niniejszej sprawie należy mieć na względzie również to, że podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci zwolnienia od kosztów sądowych jest spółka handlowa – spółka kapitałowa. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z instytucji dopłat wspólników na rzecz spółki czy też z instytucji podwyższenia kapitału zakładowego. Możliwość taką potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 lutego 2014 r. (sygn. akt II FZ 146/14; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując, że dopłaty mogą być wnoszone m.in na pokrycie kosztów sądowych w prowadzonych przez dany podmiot postępowaniach. Konkludując referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała, iż spełnia ustawowo określone przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy w żądanym przez spółkę zakresie, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.