III SA/Gd 392/20
WyrokWSA w Gdańsku2020-10-08
Skład orzekający: Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, gdy obliczona jego wysokość jest ujemna, pomimo spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego i normatywnej powierzchni lokalu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły przyznania dodatku mieszkaniowego. Wysokość dodatku jest ustalana jako różnica między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię lokalu a kwotą stanowiącą określony procent dochodów gospodarstwa domowego. W przypadku skarżącej, obliczona różnica była ujemna, co zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych oznacza brak podstaw do przyznania świadczenia. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania konstytucyjności przepisów ani do zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca Z. F. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, spełniając kryterium dochodowe i dotyczące powierzchni lokalu. Prezydent Miasta odmówił przyznania dodatku, wskazując na ujemną wysokość obliczonego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i ich zgodność z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 13 stycznia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3, art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r. poz. 2133 ze zm. – powoływanej dalej jako " u.d.m" lub "ustawa"), w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 131, poz. 1094 ze zm.) oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej powoływanej jako "k.p.a."), odmówił Z. F. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokale mieszkalne i posiadającym do nich tytuł prawny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 125 % najniższej emerytury w gospodarstwie 2-4 osobowym (1.375 zł) oraz wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a wydatkami poniesionymi przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % średnich miesięcznych dochodów gospodarstwa w gospodarstwie 2-4 osobowym. Dochody brutto w gospodarstwie domowym strony za trzy miesiące poprzedzające datę złożenia wniosku wynoszą 8.000,97 zł (emerytura strony i renta córki). To oznacza, że miesięcznie na jedną osobę kwota wynosi 1.333,50 zł, co nie przekracza 125 % najniższej emerytury. Z kolei 15 % z miesięcznych dochodów w gospodarstwie wynosi 400,05 zł (2.666,99 zł x 15%).
Z ustaleń organu wynika, że wydatki na lokal mieszkalny w miesiącu złożenia wniosku wynoszą 353,79 zł (do wydatków nie wlicza się kosztów ubezpieczenia mieszkania i budynku). Wyliczony dodatek mieszkaniowy jest zatem liczbą ujemną.
Strona odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji twierdząc, że jest ona dla niej niezrozumiała.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.m., dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo najem socjalny lokalu.
W myśl art. 3 ust. 1 u.d.m. dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Jak z kolei stanowi art. 5 ust. 1 u.d.m., normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać: 35 m2 - dla 1 osoby; 40 m2 - dla 2 osób: 45 m2 - dla 3 osób; 55 m2 - dla 4 osób; 65 m2 - dla 5 osób; 70 m2 - dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię tego lokalu o 5 m2.
Wedle zaś art. 6 u.d.m., wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości: 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; 12 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym; 10 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym (ust. 1). Jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa wart. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości: 20 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym; 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym; 12 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym (ust. 2).
Strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z córką E. F. W okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, dwuosobowa rodzina strony osiągnęła dochód w wysokości 8.000,97 zł brutto, na który składała się emerytura strony i renta jej córki. W przeliczeniu miesięcznym dawało to kwotę 2.666,99 zł, zaś w przeliczeniu na członka rodziny 1.333,49 zł. W tym samym czasie najniższa emerytura wynosiła - wedle Komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - 1.100 zł. Pani Z. F. spełniała więc zasadniczą przesłankę warunkującą przyznanie dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 1 u.d.m.). Jej miesięczny dochód w rodzinie nie przekroczył bowiem 125 % najniższej emerytury, tj. kwoty 1.375 zł (1.100 x 125 %).
W oparciu o przedłożone dokumenty ustalono, że strona zajmuje lokal mieszkalny o pow. użytkowej 36,30 m2. Jego powierzchnia nie przekracza powierzchni normatywnej w przypadku rodziny 2 osobowej (40 m2). Z karty wymiaru opłat wynika, że miesięczne opłaty za użytkowany lokal strony wynoszą 353,79 zł (czynsz, opłaty za co., opłata za wodę i kanalizację, opłata za podgrzanie wody, wywóz śmieci, opłata za sprzątanie klatki i piwnic, opłata na fundusz remontowy, działalność kulturo-oświatowa).
Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.d.m., wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię. W niniejszej sprawie stosując opisany zabieg otrzymujemy kwotę 389,85 zł (353,79 zł : 36,30 m2 x 40 m2). Łącznie zatem wydatki strony na normatywną powierzchnię lokalu wynoszą 389,85 zł.
Osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego obowiązana jest do poniesienia we własnym zakresie częściowych wydatków na mieszkanie.
Błędem jest do obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego stosowanie art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.m. zamiast art. 6 ust. 2 pkt 2. Artykuł 6 ust. 1 u.d.m. stanowi, że wysokość dodatku jest różnicą między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione, a te ostatnie dla gospodarstwa 2-4 osobowego wynoszą 12 % dochodów gospodarstwa domowego, jednakże przepis ten przewiduje odstępstwo od tej zasady uregulowane w jego ust. 2. Artykuł 6 ust. 2 przewiduje, że jeżeli średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 100 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym, wydatki poniesione stanowią 15 % dochodów gospodarstwa domowego.
Udział własny w kosztach utrzymania mieszkania wynosi w przypadku strony 15 % dochodów gospodarstwa domowego, gdyż średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie (1.333,49 zł) przekracza 100 % najniższej emerytury (1.100 zł). Jest to więc kwota 400,05 zł (2.666,99 zł x 15 %). Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, do których zalicza się czynsz, opłaty związane z eksploatacją, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz inne opłaty za używanie lokalu mieszkalnego.
Jak już wyżej wskazano, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego. W realiach rozpoznawanej sprawy będzie to 389,85zł - 400,05 zł = -10,20 zł. Z powyższego rachunku w sposób jednoznaczny wynika, że dodatek mieszkaniowy miałby wartość ujemną.
Kolegium podkreśliło, że aktualnie obowiązujące przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych i przepisy wykonawcze do tej ustawy w sposób ścisły określają zasady liczenia dodatku mieszkaniowego i nie dają organom administracji możliwości wprowadzania jakichkolwiek modyfikacji w tym zakresie. Sprawy z tego zakresu nie należą bowiem do uznania organu przyznającego dodatek, co oznacza, że organ ten nie może przyznać dodatku mieszkaniowego, mimo że strona spełnia warunki ustawowe, w sytuacji gdy obliczona wartość dodatku jest niższa niż 2 % kwoty najniższej emerytury.
W ocenie Kolegium, postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone prawidłowo i nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Z. F. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku utrzymując, że spełnia przesłanki do przyznania dodatku mieszkaniowego. Nie może jednak dodatku otrzymać z uwagi na wadliwość przepisu prawa skonstruowanego w taki sposób, aby dodatku nie przyznać, bowiem przepisy odnoszą się do najniższej emerytury, której wysokość jest poniżej minimum socjalnego. Wskazała, że z tego względu część emerytów żyje w ubóstwie, a podwyżki dostają inni, mimo że priorytet powinni mieć emeryci dostający do 2000 zł emerytury. Zarzuciła, że zaskarżona decyzja nie jest prawidłowa z uwagi na treść art. 5 kodeksu cywilnego. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie przedmiotowego świadczenia. Nadto skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym wadliwości przepisów, które umożliwiają odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego ludziom bardzo ubogim oraz tego, czy najniższe emerytury nie są eutanazją tej części obywateli.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik skarżącej z urzędu w piśmie z dnia 21 lipca 2020 r. podtrzymał skargę podnosząc, że ograniczenie zawarte w art. 6ust.2 u.d.m. jest nieuzasadnione. Celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest pomoc osobom w trudnej sytuacji życiowej, wobec czego wystarczającym kryterium do uzyskania pomocy powinny być dwa kryteria, które skarżąca spełnia. Nie zgodził się z twierdzeniem organów obu instancji, że przyznanie dodatku mieszkaniowego jest czynnością matematyczną, bowiem ustawodawca wprowadzając ustawę o dodatkach mieszkaniowych nie może ograniczać pomocy poprzez wprowadzenie dodatkowego kryterium , które powoduje pozbawienie pomocy osób najbardziej pomocy potrzebujących. Tego rodzaju zapis jest sprzeczny z art. 67 Konstytucji , który gwarantuje obywatelom zabezpieczenie społeczne na wypadek zaistnienia jednego z trzech ryzyk. Tym samym należy rozważyć, czy art. 6 ust. 2 u.d.m. nie jest sprzeczny z art. 67 Konstytucji. Zasadę wyrażoną w art. 67 Konstytucji należy także powiązać z art. 8 Konstytucji , z którego wynika, że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Istota dodatku mieszkaniowego powinna polegać na tym , że jest to stała kwota przyznawana uprawnionym pozostającym w trudnej sytuacji życiowej , bez żadnych ograniczeń. Wskazano ponadto na art. 2 Konstytucji , zgodnie z którym państwo ma urzeczywistniać zasady sprawiedliwości społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Skarga nie mogła być uwzględniona.
Kwestie dodatków mieszkaniowych normuje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2133 ), dalej zwana "ustawą".
Skarżąca, mająca tytuł prawny do zajmowanego lokalu, jest – zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy - uprawniona do dodatku mieszkaniowego.
Spełnia ona także co do zasady przesłankę kryterium dochodowego, określoną w art. 3 ust.1 ustawy, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy, przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku.
Organy prawidłowo ustaliły, że średni miesięczny dochód na jednego członka dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 1333,49 zł. W tej sytuacji kwota ta nie przekracza 125% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym (najniższa emerytura – 1100zł, 125% najniższej emerytury - 1375 zł).
Jednak możliwość otrzymania dodatku mieszkaniowego lub jego wysokość determinują także inne przesłanki, chociażby normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego . Lokal o pow. użytkowej 36,30 m² , zajmowany przez skarżącą i jej córkę, nie przekracza powierzchni normatywnej, wynoszącej w przypadku skarżącej 40 m².
Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy , wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, o której mowa w ust. 1.
Wydatki skarżącej , ustalone prawidłowo przez organy, wynoszą 353,79 zł.
W niniejszej sprawie kwota, ustalona zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, wynosi 389,85 zł ( 353,79 zł : 36,30 m² x 40 m²).
Wysokość dodatku mieszkaniowego ustalana jest ponadto w oparciu o treść art. 6 ustawy.
Zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Z kolei art. 6 ust.2 ustawy stanowi , że jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:
1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym;
2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym;
3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Organy uznały, że wobec skarżącej zastosowanie ma art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, bowiem średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego skarżącej w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, wynoszący 1333,49 zł, jest wyższy od 100 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym , czyli od kwoty 1100 zł.
W tej sytuacji dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego należało przyjąć wydatki poniesione przez skarżącą w wysokości 15 % dochodów 2 - osobowego gospodarstwa domowego, czyli kwotę 400,05 zł ( 2666,99 zł x15%)
Skoro – zgodnie z art. 6 ust.1 i ust. 2 ustawy - wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego , to różnica ta , w przypadku skarżącej, stanowi liczbę ujemną ( 389,85 zł -400,05 zł= - 10,20 zł).
W tej sytuacji organy zasadnie uznały, że dodatek mieszkaniowy nie może być skarżącej przyznany.
Wskazać w tym miejscu ponadto należy, że zgodnie z art. 7 ust.6 ustawy dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą zauważyć trzeba, że skarżąca nie kwestionowała ani dokonanych przez organy ustaleń faktycznych, ani prawidłowości dokonanych przez nie obliczeń.
Zarzuty skargi koncentrują się na wysokości najniższych emerytur oraz poddają w wątpliwość takie rozwiązania ustawy o dodatkach mieszkaniowych, które nie pozwalają skarżącej na uzyskanie wnioskowanego świadczenia, tj. zarzuty podważają konstytucyjność art. 6 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Skarżąca wskazuje przy tym na art. 2, art. 8 i art. 67 Konstytucji RP, które stanowią , że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej ( art. 8 ust.2 ) , że obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa oraz że obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa ( art. 67).
Zauważyć należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 2 określa bardzo szeroki krąg osób uprawnionych do dodatków mieszkaniowych. W kręgu tym znalazły się nie tylko osoby bez tytułu prawnego do lokalu, ale i osoby, które są właścicielami lokali, tak jak skarżąca. Możliwość otrzymania dodatku zależy przede wszystkim od wysokości dochodu gospodarstwa domowego, ale też np. od powierzchni zajmowanego lokalu ( normatywna powierzchnia użytkowa). Z uwagi na różnorodność możliwych stanów faktycznych ustawodawca uznał za konieczne poszukiwanie takich rozwiązań, które pozwolą na stosowanie jednolitej miary do wielu osób ( gospodarstw domowych). Taka różnorodność zachodzi przede wszystkim w wydatkach ponoszonych w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Ustawodawca przyjął w ustawie rozwiązanie , które uwzględnia m.in. wysokość określonych ustawą wydatków przypadających na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu oraz wydatki, których wysokość uzależniona jest od procentowego udziału dochodów gospodarstwa domowego, z uwzględnieniem ilości znajdujących się z nim osób.
Skarżąca poddaje w wątpliwość konstytucyjność art. 6 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem po dokonaniu obliczeń w myśl jego treści okazało się, że w jej przypadku różnica między wielkościami w tym przepisie ujętymi jest wielkością ujemną i nie pozwala na przyznanie jej wnioskowanego świadczenia.
Zauważyć należy, że dodatki mieszkaniowe są pomocą Państwa dla gospodarstw domowych w ponoszeniu wydatków na utrzymanie lokali mieszkaniowych. W tej sytuacji uzależnienie możliwości przyznania dodatków mieszkaniowych czy ich wysokości od udziału własnego w kosztach utrzymania lokalu nie budzi wątpliwości Sądu. Co więcej - rozwiązanie, sugerowane przez skarżącą – czyli przyjęcie jednolitej dla wszystkich kwoty dodatku mieszkaniowego po spełnieniu kryterium dochodowego i normatywnej powierzchni lokalu - z uwagi na bardzo różne stany faktyczne ( różne tytuły prawne do lokalu bądź ich brak, różna powierzchnia, wysokość wydatków, dochodów, ilości osób w gospodarstwie domowym), nie byłoby rozwiązaniem uwzględniającym tak wielką różnorodność możliwych stanów faktycznych.
Zauważyć należy, że ustawodawca w kwestionowanym przez skarżącą przepisie art. 6 ust. 2 ustawy wprowadził dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego inną ( wyższą), niż określona w ust.1 tego artykułu, stawkę procentową dochodów gospodarstwa domowego ( w przypadku gospodarstwa 2- 4 osobowego - 15% dochodów gospodarstwa domowego , w miejsce 12 % tych dochodów). Dotyczy to sytuacji, gdy średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150 % najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym.
W uzasadnieniu projektu ustawy o dodatkach mieszkaniowych ( Druk nr 1422 Sejmu III Kadencji) wskazano - przy przedstawieniu propozycji brzmienia omawianego art. 6 ust. 2 ustawy - że "podwyższenie udziału własnego gospodarstw domowych w finansowaniu wydatków mieszkaniowych dotyczyłoby najzamożniejszych gospodarstw spośród uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego".
Tak więc , niezależnie od odczucia skarżącej, przypadek, gdy wysokość średnich miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego równa jest najniższej emeryturze uznano za dotyczący gospodarstw najlepiej sytuowanych wśród tych, które mogłyby ten dodatek otrzymać.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, dotyczącym konstytucyjności wskazywanego przez skarżącą przepisu ustawy o dodatkach mieszkaniowych , a tym bardziej nie znalazł podstaw do możliwości odmowy jego zastosowania w niniejszej sprawie, co zdaje się sugerować skarżąca.
Wysokość emerytur , kwestionowana przez skarżącą, nie jest unormowana w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z kolei przywoływany przez skarżącą w skardze art. 5 kodeksu cywilnego, który stanowi, że "nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony", nie może być w żadnym przypadku odnoszone do organów administracji publicznej przy kontroli prawidłowości wydanych przez nie decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za niezasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło