III SA/Gd 393/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 5 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 8 czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 grudnia 2003 r. nr [...] II. oddala wniosek strony skarżącej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 30 grudnia 2003 r. nr [...] odmówił przyznania R. G. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na treść art. 7 ust. 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734), iż osoba w stosunku, do której z powodu nieuregulowania należności za zajmowany lokal mieszkalny wygasła decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, może wystąpić ponownie o jego przyznanie po uregulowaniu zaległości powstałych w okresie obowiązywania tej decyzji. Skoro R. G. nie uregulował zaległości nie można mu przyznać dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od decyzji oraz w pismach procesowych będących jego uzupełnieniem R. G. zakwestionował istnienie zaległości czynszowych za zajmowany przez niego lokal mieszkalny. Wskazał, iż jest osobą schorowaną i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 8 czerwca 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia 26 kwietnia 2003 r. przyznano R. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości 126,22 zł za okres od 1 czerwca 2003 r. do 30 listopada 2003 r. Następnie organ wskazał, iż R. G. nie uiszcza opłat czynszowych za zajmowany lokal od lutego 2003 r., a również po przyznaniu mu dodatku mieszkaniowego nie dokonał żadnej wpłaty na poczet czynszu. Organ podał, iż powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w piśmie zarządcy, z którego wynika, że zaległość w opłatach wynosi 1.299,98 zł i powstała w przedziale czasowym od lutego 2003 r. do listopada 2003 r. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 7 ust. 12 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych podniósł, iż decyzja przyznająca R. G. dodatek mieszkaniowy wygasła, zaś do czasu uregulowania zaległości za lokal mieszkalny za okres od 1 czerwca 2003 r. nie jest możliwym przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Organ wskazał przy tym, że powołany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organom orzekającym żadnej swobody czy uznania dla wiązania możliwości przyznania lub odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego ze względu na sytuację materialną czy rodzinną strony. Skargę na powyższą decyzję wniósł R. G., domagając się jej uchylenia. Uzasadnienie skargi wskazuje, iż skarżący nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu drugiej instancji. W piśmie procesowym będącym uzupełnieniem skargi ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik zarzucił skarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza z uwagi na interes społeczny i słuszny interes strony, 2. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa, 3. naruszenie art. 9. k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, 4. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, 5. naruszenie art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ odwoławczy do zweryfikowania poprawności decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż rozpatrujące sprawę organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego określa art. 10 § 1 k.p.a., który stanowi, ze organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyjątek od powyższej zasady dopuszczalny jest jedynie wówczas, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (10 § 2 k.p.a.), przy czym przyczynę odstąpienia od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy w drodze adnotacji (10 § 3 k.p.a.). z przepisem art. 10 § 1 k.p.a. koresponduje art. 81 k.p.a., w myśl którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z okoliczności wymienionych w art. 10 § 2 k.p.a.. Pomimo tego w aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na przyjęcie, że obowiązki obciążające organ administracji z mocy art. 10 § 1 k.p.a. zostały wykonane. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - określone w art. 6 i 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz dochodzenie prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta [...] wydając decyzję oparł się na zaświadczeniu [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych [...], które zostało przedłożone organowi wyłącznie drogą faksową. Pismo to nie stanowi dowodu w sprawie, gdyż nie jest w istocie dokumentem, nie zawierając własnoręcznego podpisu osoby, która udzieliła informacji w nim zawartej. Ponadto nie może ono być uznane za dowód w sprawie i z tej przyczyny, że skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do jego treści w toku postępowania administracyjnego. Uszła bowiem uwadze organom obu instancji treść przepisu art. 81 k.p.a., zgodnie z którym okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Podkreślenia wymaga, iż w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący wyraźnie kwestionował istnienie zaległości za zajmowany lokal mieszkalny, a mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczyło się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że w jego ocenie pismo zarządcy jednoznacznie wskazuje, że R. G. nie uiścił żadnych opłat za zajmowany lokal. Okoliczność ta wymagała tymczasem dowodu przeprowadzonego zgodnie z wszelkimi wymogami przewidzianymi przepisami procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt 1 wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej pierwszej instancji w celu rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego będzie zobowiązany przeprowadzić postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wynikającymi z omówionych wyżej przepisów procedury administracyjnej. Ustanowiony dla skarżącego adwokat z urzędu złożył wniosek o przyznanie mu wynagrodzenia za wykonane czynności. Zgodnie z przepisem §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.02.163.1348 z późn. zmianami), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Złożony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie wniosek pozbawiony był oświadczenia, o którym mowa w powyższym przepisie. Sąd Najwyższy orzekając na tle przepisu brzmiącego identycznie jak omawiany, w postanowieniu z dnia 14 października 1998r. sygn. akt II CKN 687/98 publ. OSNC 1999/3/63 stwierdził, że wniosek adwokata lub radcy prawnego, ustanowionego dla strony zwolnionej od kosztów sądowych w całości lub w części, o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zawierający oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu, jako nie uzasadniony. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela w pełni powyższe stanowisko, a zatem wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącego z urzędu podlegał oddaleniu.