III SA/Gd 393/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. Ś. na decyzję Wojewody z dnia 14 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia dla bezrobotnych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lipca 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy ( j.t. Dz. U. z 2008, Nr 69, poz.415ze zm.) – po rozpatrzeniu odwołania J. Ś. od decyzji Starosty [...] z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, co następuje: ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 28 stycznia 2010 r. orzeczono, że J. Ś. winien zwrócić - jako nienależnie pobrane świadczenie pieniężne - zasiłek dla bezrobotnych wypłacony za okres od 13 sierpnia 2008r. do 6 grudnia 2008 r. w wysokości – łącznie brutto – 2.516,40 zł. J. Ś. wystąpił z wnioskiem o umorzenie należności wskazując na swoją trudną sytuację materialną. Powiatowa Rada zatrudnienia w [...] w dniu 16 czerwca 2010 r. negatywnie zaopiniowała wniosek. Organ I instancji odmówił umorzenia spłaty należności. Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3 albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek, wymieniona w przepisie. Żadna z nich nie występuje w sprawie niniejszej. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że wnioskujący zamieszkuje z żoną i pełnoletnią córką i z nimi prowadzi gospodarstwo domowe. Żona J. Ś. ma własne źródło utrzymania – wynagrodzenie za pracę w kwocie netto 2.867,33 zł, córka od 1.06.2010 r. odbywa staż, na który została skierowana przez Urząd Pracy i pobiera z tego tytułu stypendium. Zatem sytuacja życiowa strony nie odpowiada kryterium dochodowemu umożliwiającemu ubieganie się o pomoc społeczną. J. Ś. jest aktualnie zdolny do pracy (jak stwierdził lekarz orzecznik ZUS), ma zawieszoną działalność gospodarczą i nie poszukuje pracy lecz oczekuje na przyznanie licencji na prowadzenie przewozu osób taksówką. Wnioskujący jest osobą w wieku produkcyjnym, zdolną do pracy w wyuczonym zawodzie i z praktyką zawodową. W sprawie nie zachodzą również żadne inne przesłanki do umorzenia należności, a poza tym - wiąże ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia 28 stycznia 2010 r., nakładająca zobowiązanie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. Ś. napisał, że został wprowadzony w błąd przez urzędników samorządowych, uważa, że zadłużenie powstało nie z winy skarżącego, aktualnie nie ma żadnych dochodów i nie ma z czego spłacić żądanych pieniędzy. Orzeczenia nakładające obowiązek zwrotu pieniędzy uważa za krzywdzące, gdyż z wpisania się do ewidencji działalności gospodarczej i jej zawieszenie nie przyniosło skarżącemu żadnych zysków. Skarżący wyjaśnił, że od lipca 2002 r. do 30 listopada 2007 r. był na rencie, następnie zarejestrował się jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 7.12.2007r. Po ukończeniu kursu i zdaniu egzaminu złożył dokumenty celem uzyskania licencji taksówkarza. Do dokumentów musiał dołączyć, m. inn., wpis do ewidencji działalności gospodarczej, której nie rozpoczął, a zawiesił. Mimo, iż działalności gospodarczej skarżący do dzisiaj nie rozpoczął (nadal czeka "w kolejce" na licencję taksówkarza) po ujawnieniu powyższych okoliczności został "ukarany" przypisaniem do zwrotu niby nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Z uwagi na brak własnych dochodów skarżący uważa, że należność powinna zostać umorzona. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżona decyzja jest w pełni uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie jest zasadna. Rozważając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana po ostatecznym orzeczeniu przez Starostę [...] o obowiązku zwrotu przez skarżącego J. Ś. kwoty 2.516,40 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń (zasiłku dla bezrobotnych), a decyzja zaskarżona w tym postępowaniu odnosi się jedynie do kwestii umorzenia tych świadczeń. Zatem te zarzuty skarżącego, które odnoszą się do podstaw powstania obowiązku zwrotu (tj., to, że skarżący nie uzyskał żadnych korzyści z wpisania się do ewidencji działalności gospodarczej, a wpisanie się do tej ewidencji było wymagane przy składaniu wniosku o licencję taksówkarza) nie odnoszą się do decyzji o odmowie umorzenia, gdyż mogłyby one mieć znaczenie jedynie w postępowaniu poprzedzającym decyzję Starosty [...] z dnia 28 stycznia 2010 r. Decyzje wydane w toku niniejszego postępowania należy oceniać z punktu widzenia ich zgodności z przepisami prawa normującymi umarzanie zobowiązań z tytułu nienależnie wypłaconych świadczeń. Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji przepis art. 76 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( publ. jw.), stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne, a w ust. 7, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. W sprawie niniejszej, jak wynika z akt przedstawionych Sądowi przez Wojewodę [...], organ I instancji, czyli Starosta [...], przed podjęciem decyzji o odmowie umorzenia pozostałej do zwrotu części należności, zwrócił się w dniu 11 czerwca 2010 r. do Powiatowej Rady Zatrudnienia w [...] o wyrażenie opinii w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie 2.516,40 zł zadłużenia. Uchwałą Nr [...] z dnia 16 czerwca 2010 r. Rada zaopiniowała wniosek skarżącego negatywnie.(odpis uchwały – akta adm.). Z zebranych przez organ I instancji informacji wynika, że stałe miesięczne dochody małż. Ś. wynosiły w marcu 2010 r. ok.2.000 zł, skarżący nie przedstawiał dowodów dokumentujących wydatki w związku z leczeniem bądź nadzwyczajnymi zdarzeniami losowymi w tym czasie, a zarówno skarżący jak i dorosła córka, z wykształceniem inżyniera, nie pracowali. Zatem – tak jak stwierdziły organy orzekające o odmowie umorzenia - nie zachodziły przesłanki, o jakich mowa w cytowanym przepisie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i organy te nie miały podstaw prawnych do podjęcia decyzji zgodnej z wnioskiem skarżącego. Z przedstawionych powyżej względów, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadziło to do oddalenia skargi jako bezzasadnej na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.