III SA/Gd 395/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-11-18
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Paweł Mierzejewski, Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od części decyzji administracyjnej, jest związany granicami tego odwołania, czy też ma obowiązek merytorycznego rozpoznania całej sprawy, co wpływa na datę ostateczności niezaskarżonej części decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania, jeśli decyzja organu pierwszej instancji zawiera wyodrębnione i samodzielne rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy strona skarżąca ogranicza odwołanie do konkretnej części decyzji, pozostałe, niezaskarżone rozstrzygnięcia stają się ostateczne z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym, organ ustalający opłatę podwyższoną nie może przyjmować, że cała decyzja uzyskała ostateczność dopiero po rozpatrzeniu odwołania przez organ odwoławczy, jeśli część decyzji nie została zaskarżona.Stan faktyczny
Skarb Państwa – Rejonowy Zarząd Infrastruktury zaskarżył decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 marca 2021 r. określającą opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za III kwartał 2019 r. Organ pierwszej instancji (Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej) decyzją z 10 maja 2019 r. udzielił pozwolenia na pobór wód podziemnych (pkt 1) i umorzył postępowanie w zakresie dystrybucji wód (pkt 2). Strona odwołała się jedynie od pkt 2. Decyzją z 18 lutego 2020 r. Prezes PGWWP utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dyrektor Zarządu Zlewni uznał, że pozwolenie na pobór wód stało się ostateczne dopiero 19 lutego 2020 r., co skutkowało nałożeniem opłaty podwyższonej za III kwartał 2019 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, twierdząc, że posiadał pozwolenie na pobór wód w spornym okresie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGWWP z dnia 3 marca 2021 r. i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Specjalista Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury [...] kwotę 190 (sto dziewięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania.
W dniu 29 grudnia 2020 r. Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. (dalej zwanego także: "PGWWP Zarząd Zlewni w G.") – działając na podstawie przepisu art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 310 - dalej jako: "u.p.w.") -ustalił w formie informacji kwartalnej (nr [...]) A. w G. (dalej zwanemu także "stroną", "skarżącym") opłatę podwyższoną za okres III kwartału 2019 r. w wysokości 40 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w G. [...] kompleks [...] bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
W informacji wskazano, że opłata została obliczona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w. w wysokości 500 % opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, ustalonej przez PGWWP Zarząd Zlewni w G. w informacji nr [...] z dnia 4 grudnia 2019 r. w wysokości 8 zł za okres III kwartału 2019 r. Wobec tego, że ustalona opłata zmienna nie przekroczyła 20 zł, to zgodnie z art. 279a u.p.w. nie podlegała obowiązkowi uiszczenia, a informacja ustalająca jej wysokość nie została przekazana podmiotowi.
A. w G. złożył reklamację, w której zakwestionował obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej za III kwartał 2019 r., podnosząc, że w okresie za który opłata została naliczona legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym o nr [...] z dnia 10 maja 2019 r. Strona wyjaśniła, że ww. decyzja (nr [...]) z dnia 10 maja 2019 r. została przez nią zaskarżona jedynie w części dotyczącej punktu 2. tej decyzji (tj. w zakresie dotyczącym umorzenia postępowania w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ujęcia). Strona nie kwestionowała zaś decyzji w pozostałej części, w tym jej punktu 1., w którym udzielono jej pozwolenia na pobór wód z ww. ujęcia. Zdaniem strony wniesienie odwołania do jednego z postanowień decyzji spowodowało, że w pozostałym zakresie decyzja stała się ostateczna z chwilą upływu terminu wniesienia odwołania. Otrzymanie przez stronę w dniu 18 lutego 2020 r. decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (nr [...]) utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 10 maja 2019 r. (nr [...]) miało zatem znaczenie dla stwierdzenia ostateczności decyzji pierwszej instancji jedynie w zakresie zaskarżonego przez stronę odwołaniem punktu 2. tej decyzji.
Decyzją z dnia 3 marca (nr [...]) Dyrektor Zarządu Zlewni w G. PGWWP - działając na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 280 ust. 1 lit. a/ oraz art. 281 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i ust. 6 pkt 2 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "k.p.a.") - określił A. w G. za okres III kwartału 2019 r. opłatę podwyższoną w wysokości 40 zł za pobór wód podziemnych.
W uzasadnieniu przedstawiono przebieg postępowania w sprawie, podkreślając, że w związku z wniesiona przez stronę reklamacją została ona wezwana przez organ do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego datę ostateczności decyzji o nr [...]z dnia 10 maja 2019 r. w części dotyczącej udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych. W odpowiedzi na wezwanie A. w G. przesłał pismo z dnia 8 lutego 2021 r. (nr [...]), w którym zaświadczył, iż opisana wyżej decyzja w części dotyczącej poboru wód podziemnych (pkt 1. decyzji) stała się ostateczna z dniem 30 maja 2019 r.
PGWWP Zarząd Zlewni w G. nie uznał reklamacji złożonej przez A. w G. wskazując, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu PGWWP z dnia 10 maja 2019 r., która jest opatrzona klauzulą ostateczności ze wskazaniem daty 19 lutego 2020 r., wynikającej z wydania w dniu 18 lutego 2020 r. przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzji (nr [...]) o utrzymaniu w mocy ww. decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. PGWWP z dnia 10 maja 2019 r.
W trakcie analizy zasadności złożonej reklamacji organ, mając na uwadze zgłoszone przez stronę zarzuty przeprowadził postępowania w kierunku ustalenia daty ostateczności poszczególnych części decyzji. W tym celu Dyrektor Zarządu Zlewni w G. zobowiązał podmiot do przedłożenia stosownego zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a., które dostarczyłoby informacji niezbędnych do prawidłowego ustalenia wysokości opłaty za usługi wodne. Przyjęcie za zasadne twierdzenia strony, co do innej daty ostateczności decyzji stałoby w sprzeczności z informacją podaną przez organ właściwy - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G., tj. klauzulą ostateczności na znajdującej się w aktach decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu PGWWP z dnia 10 maja 2019 r. Przepisy prawa nie pozostawiają bowiem wątpliwości, że ostateczność decyzji potwierdzona w drodze wydanego przez organ zaświadczenia wymaga bezwzględnie aktywności strony. W obowiązującym stanie prawnym brak jest bowiem przepisu umożliwiającego uzyskanie takiego dokumentu bez inicjatywy zainteresowanej strony. A. w G. nie przedłożył jednak stosownego dokumentu, ani też nie wskazał, że wystąpi ze stosownym wnioskiem o jego wydanie.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że A. w G. nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych na terenie kompleksu [...] G. [...]do dnia 18 lutego 2020 r.
Dalej podkreślono, że prawodawca wprowadzając w ramy toku instancji element kontroli, nakłada jednocześnie na organ odwoławczy, w tym przypadku Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, obowiązek ustosunkowania się do zaskarżonej decyzji. W decyzji o nr [...] z dnia 18 lutego 2020 r. kończącej sprawę w administracyjnym toku instancji organ odwoławczy odniósł się do całego zaskarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu powołanej decyzji Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazał, że jako organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania powołując się jednocześnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2004 r. (sygn. akt I SA 768/03), w którym wskazano, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie sprawę rozpoznać na nowo w jej całokształcie. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest związany granicami odwołania i obowiązany jest orzec co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji. Pozostawiając sprawę nierozpoznaną w pełnym zakresie organ odwoławczy dopuszcza się rażącego naruszenia przepisu art. 16 § 1 k.p.a.
Zatem organ odwoławczy przyjął, że odwołanie odnosi się do całej decyzji wydanej przez organ I instancji. Oznacza to, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. PGWWP z dnia 10 maja 2019 r., udzielająca A. w G. w punkcie 1. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych do celów sanitarnych i przeciwpożarowych dla kompleksu [...], uzyskała przymiot ostateczności w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy, a przymiot prawomocności po bezskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi do właściwego sądu administracyjnego.
Powyższe oznacza, że adresat pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód podziemnych uzyskał prawo do korzystania z tej usługi wodnej dopiero w dacie uzyskania przymiotu ostateczności decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, tj. w dniu 19 lutego 2020 r., a korzystanie z usługi wodnej przed tą datą stanowi pobór wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, z czym wiąże się obowiązek ponoszenia opłaty podwyższonej zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a/ u.p.w.
A. w G. zaskarżył decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. PGWWP z dnia 3 marca 2021 r. (nr [...]) w drodze skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w związku z naruszeniem art. 281 ust. 1 pkt 1 u.p.w.
Strona skarżąca potrzymała wyrażone uprzednio w reklamacji stanowisko o braku podstaw do obciążenia ją opłatą podwyższoną, ponieważ wbrew ustaleniom organu w III kwartale 2019 r. posiadała już pozwolenie wodnoprawne, bowiem w zakresie dotyczącym jego przyznania nie zaskarżyła decyzji z dnia 10 maja 2019 r. (nr [...]). Informację o posiadaniu pozwolenia przedłożono zaś do Zarządu Zlewni G. w wymaganym "Oświadczeniu podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych" (art. 552 ust. 2d, 2e i 2f u.p.w.).
Strona skarżąca wskazała, że wprawdzie art. 127 § 1 k.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenie tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie domaga się kontroli pierwszoinstancyjnej decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona stanęła na stanowisku, że dopuszczalne jest zaskarżenie oraz wzruszenie decyzji jedynie w części. W sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania.
Reasumując w ocenie strony skarżącej, skoro zaskarżyła ona decyzję w części, to w pozostałej części doszło do jej uprawomocnienia. Orzeczenie przez organ o poborze (pkt 1. decyzji) i dystrybucji wód (pkt 2. decyzji) stanowi bowiem dwa samoistne i niezależne rozstrzygnięcia, nie ma więc przeszkód technicznych, aby dokonywać poboru wód a nie dokonywać ich dystrybucji. Pobór odbywa się na terenie kompleksu [...] w G. i strona skarżąca nie rozprowadza wody na zewnątrz poza kompleks.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w G. PGWWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ podkreślił, że prowadzone przez niego postępowanie w przedmiocie określenia opłaty podwyższonej za pobór wód oparte zostało na decyzji administracyjnej, której niekwestionowana wcześniej przez podmiot ostateczność, będąca jednocześnie datą jej prawomocności została ustalona przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. na dzień 19 lutego 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w G. nie jest zaś uprawniony do samodzielnego ustalania daty ostateczności decyzji, podobnie jak kompetencji takich nie posiadała też sama strona. Z tych względów organ wystąpił do strony o przełożenie wydanego przez właściwy organ zaświadczenia, z którego wynikałaby data ostateczności pozwolenia wodnoprawnego. Zaświadczenie takie nie zostało jednak przez stronę przedłożone. Skoro zatem Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. wskazał, że decyzja z dnia 10 maja 2019 r. (nr [...]) stała się prawomocna w dniu 19 lutego 2020 r., to brak było podstaw do uznania, iż rację ma strona, że decyzja stała się ostateczna z dniem 30 maja 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem wniesionej skargi A. w G. uczynił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, którą określono względem skarżącej opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych za III kwartał 2019 r. z ujęcia zlokalizowanego w G. [...] kompleks [...].
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "u.p.w.").
Zgodnie z art. 280 pkt 1 lit. a/ u.p.w. opłatę podwyższoną ponosi się w razie korzystania z usług wodnych polegających na poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Stosownie do art. 281 ust. 1 u.p.w. wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1, w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 281 ust. 3 u.p.w.).
Z konstrukcji przywołanych przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że przesłankami warunkującymi obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej jest pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz brak odpowiedniego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego na ich pobór.
Skarżąca nie kwestionuje, że w III kwartale 2019 r. korzystała z usługi wodnej obejmującej pobór wód podziemnych. Stoi jednak na stanowisku, że pobór ten miał miejsce w ramach pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 10 maja 2019 r. (nr [...]).
W świetle zaistniałego sporu i podnoszonej przez strony argumentacji ustalenia wymagało, czy w występującym w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie prawidłowo przyjął, że w III kwartale 2019 r. strona skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych z ww. ujęcia.
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu wniosku A. w G. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne obejmującego pobór i dystrybucję wód podziemnych, decyzją z dnia 10 maja 2019 r. (nr[...]) udzielił mu pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z ujęcia wody podziemnej – studni nr 1, zlokalizowanej na terenie kompleksu [...] G. [...], na działce stanowiącej teren zamknięty: nr [...], obręb [...] K., gmina K. (punkt 1. rozstrzygnięcia decyzji) oraz umorzył w części postępowanie dotyczące pozwolenia wodnoprawnego w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ujęcia wody podziemnej - studni nr 1 (punkt 2. rozstrzygnięcia decyzji).
Od powyższej decyzji strona skarżąca odwołała się jedynie w części dotyczącej punktu 2., tj. umorzenia postępowania w zakresie dystrybucji wód podziemnych z ww. ujęcia wody podziemnej.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, po rozpatrzeniu odwołania A. w G., decyzją z dnia 18 lutego 2020 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Mając na uwadze opisany stan rzeczy, Dyrektor Zarządu Zlewni w G. PGWWP uznał, że A. w G. nie legitymował się pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych do dnia 19 lutego 2020 r., bowiem decyzję udzielającą pozwolenia wydano w dniu 10 maja 2019 r. lecz następnie strona wniosła odwołanie, które zostało rozstrzygnięte w decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wydanej w dniu 18 lutego 2020 r. - ostatecznej w administracyjnym toku instancji. Organ wyjaśnił w tym zakresie, że wniesienie odwołania tylko od części decyzji nie sprawia, że w pozostałej części (części niezaskarżonej) decyzja ta staje się ostateczna. Organ II instancji nie jest bowiem związany granicami odwołania. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania organ odwoławczy jest obowiązany merytorycznie rozpoznać sprawę na nowo w jej całokształcie. Organ podkreślił ponadto, że decyzja z dnia 10 maja 2019 r. opatrzona została klauzulą ostateczności ze wskazaniem daty "19 lutego 2020 r.".
W ocenie Sądu orzekającego stanowiska zaprezentowanego w niniejszej sprawie przez organ nie sposób jednak podzielić.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wiąże się z dwukrotnym rozpatrzeniem i rozstrzygnięciem przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygana; po raz pierwszy w pierwszej instancji a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia przez organ odwoławczy ponownego postępowania wyjaśniającego w całości. Innymi słowy, zasadniczo przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie weryfikacja decyzji w ramach stawianych jej zarzutów, lecz ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie.
Jednakże powyższa zasada, w pewnych okolicznościach, podlegać może ograniczeniom. Zauważyć bowiem należy, że z istoty postępowania odwoławczego wynika, iż jest ono oparte na zasadzie skargowości, a tym samym organ odwoławczy nie może działać z urzędu. Wprawdzie art. 127 § 1 k.p.a. nie stanowi wyraźnie o możliwości zaskarżenia tylko części orzeczenia, ale nie wprowadza również ograniczeń w zakresie prawa strony do wniesienia odwołania, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie domaga się kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji. Jeżeli zatem odwołująca się strona jednoznacznie wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej, wyodrębnionej części, to jednocześnie zakreśla granice kompetencji orzeczniczych organu odwoławczego. W przypadku, gdy decyzja taka zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, strona ma bowiem prawo odwołać się zarówno od całej decyzji (wszystkich rozstrzygnięć), jak też ograniczyć ten środek odwoławczy do jej części (określonego, wyodrębnionego rozstrzygnięcia). W takiej sytuacji rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu I instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a.). Stanowisko takie uzasadnione jest również treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który dopuszcza uchylenie decyzji w części.
Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym przyjmuje się, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, to w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania (zob. w tej materii m.in.: wyrok NSA z dnia z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3015/19 i orzecznictwo w nim powołane, w tym: wyroki NSA: z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 872/13 oraz z dnia 9 maja 2014 r.; sygn. akt I OSK 2492/12; a także wyroki WSA: w Opolu z dnia 25 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 174/18; w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 233/17; w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 463/16 oraz w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1525/16).
W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. została wydana w dniu 10 maja 2019 r. i zwierała odrębne rozstrzygnięcia, które jakkolwiek wydane w ramach jednego postępowania, wzajemnie nie wpływały na treść poszczególnych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Okoliczność ta, wobec jedynie częściowego zaskarżenia w odwołaniu decyzji organu I instancji (na co strona skarżąca wskazywała wprost w reklamacji), winna była zostać wzięta pod uwagę przez organ bez konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego co do daty uzyskania przez tę decyzję w całości waloru ostateczności.
Ponadto wskazać należy, że konstruowanie argumentacji przemawiającej za uznaniem, iż decyzja z dnia 10 maja 2019 r. w zakresie punktu 1. (tj. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód poziemnych), jak i w zakresie punktu 2. (dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego w zakresie dystrybucji wód podziemnych), stała się prawomocna z dniem 19 lutego 2020 r., wyłącznie na podstawie treści pieczęci umieszczonej - jak w realiach sprawy - na decyzji organu I instancji, jest z oczywistych względów niewystarczające. Umieszczenie na odpisie decyzji wydanej w pierwszej instancji odcisku pieczęci o treści "decyzja jest prawomocna od dnia... [...]" lub umieszczenie adnotacji o tej treści, ma znaczenie czysto informacyjne. Jest to czynność materialno-techniczna, która nie ma charakteru przesądzającego o ostateczności decyzji (zob. w tej materii: wyrok NSA z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 1311/18). Ostateczność decyzji powinna zatem być stwierdzana przez organ administracji publicznej na podstawie całokształtu akt administracyjnych sprawy, a nie tylko na podstawie adnotacji o dacie prawomocności.
W związku z powyższym podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że nie można w przedstawionym stanie faktycznym stwierdzić, iż A. w G. nie posiadał w III kwartale 2019 r. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych ze wskazanego powyżej ujęcia. Skoro taka konstatacja jest nieuzasadniona, to organ nie miał podstaw do ustalenia w tym zakresie opłaty podwyższonej w III kwartale 2019 r. z powołaniem się na to, że strona skarżąca nie dysponuje stosownym pozwoleniem wodnoprawnym.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono jak w punkcie 1. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 190 zł składa się kwota wpisu od skargi (w wysokości 100 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (w wysokości 90 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a/ w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organ zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło