III SA/Gd 396/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta decyzją z dnia 29 lutego 2012 r. w oparciu o art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o zameldowaniu M. S. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. do dnia 31 grudnia 2013r. Organ wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że M. S. zamieszkuje w ww. lokalu u matki J. J.. Zgromadził w nim swoje rzeczy. Zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu , nie zaś potwierdzeniem prawa do lokalu. Decyzją z dnia 17 kwietnia 2012r. , po rozpatrzeniu odwołania M. B. –K. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w części określającej ramy czasowe zameldowania M. S. na pobyt czasowy i orzekł o jego zameldowaniu na pobyt czasowy, trwający ponad 3 miesiące od dnia 12 października 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., w lokalu nr [...] przy ul. [...]w G.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż została spełniona przesłanka zamieszkiwania przez M. S. w przedmiotowym lokalu. Rozbieżne były jedynie zeznania stron odnośnie dnia, od kiedy w lokalu zamieszkiwał, czy był to 15 czy 24 czerwca 2011r. Okoliczność ta nie miała jednak żadnego znaczenia, gdyż druk meldunkowy został złożony w dniu 12 października 2011r. Skarżąca nie wyrażała zgody na dokonanie zameldowania. W obecnym stanie prawnym do zameldowania nie jest wymagana zgoda właściciela lokalu, wystarczy sam fakt przebywania w lokalu. M. S. w druku meldunkowym określił ramy czasowe zameldowania od 2011r. do 31 grudnia 2013 r. Organ I instancji nie określił ram czasowych zameldowania. Wobec braku określenia daty początkowej, organ przyjął datę złożenia druku meldunkowego, tj. dzień 12 października 2011r. Organ uznał za niezasadny zarzut dotyczący braku oznaczenia stron w zaskarżonej decyzji, gdyż obie strony postępowania zostały ujęte na drugiej stronie decyzji. Niezasadny był też zarzut pominięcia skarżącej podczas przesłuchania świadka J. J. - w dniu 25 października 2011r. skarżąca otrzymała zawiadomienie o terminie przesłuchania i miała możliwość wzięcia w nim udziału, jednak z takiej możliwości nie skorzystała. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z dnia 17 kwietnia 2012 r. M. B.-K. wniosła o jej uchylenie , zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania, dających podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.), art. 79 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, że skarżąca w dniu 25 października 2011r. otrzymała zawiadomienie o terminie przesłuchania świadka J. J. i miała możliwość wzięcia w nim udziału, art. 8 k.p.a., ponieważ organ prowadził postępowanie w sposób sprzeczny z zasadą pogłębienia zaufania uczestnika do władzy publicznej. Skarżąca podniosła, że przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., została pozbawiona możliwości wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, nie mogła przedłożyć dowodu - wypowiedzenia umowy najmu przez J. J., która utraciła prawo do zamieszkiwania w lokalu. Gdyby uczestniczyła w przesłuchaniu świadka miałaby możliwość zadawania mu pytań. Protokół jej przesłuchania nosi datę 7 listopada 2011r., mimo że na przesłuchanie była wezwana na dzień 8 listopada 2011r., jak również na ten dzień wezwany został świadek. W wyznaczonym dniu stawiła się i została przesłuchana w charakterze strony, jednak świadek nie stawił się na wyznaczoną godzinę. Po opuszczeniu przez nią organu przesłuchanie świadka powinno odbyć się w innym terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz.270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo organy obu instancji wskazują, że zameldowanie jest rejestracją miejsca pobytu i konsekwencją zamieszkania pod oznaczonym adresem. Zameldowanie nie jest potwierdzeniem uprawnień do lokalu ani formą nadania takich uprawnień. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej zameldowania toczącej się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tj. Dz. U.2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dotyczących czy to pobytu stałego ( art. 6 k.p.a.) czy pobytu czasowego ( art. 7 k.p.a.), do organów administracji należy ustalenie, czy osoba, która chce w konkretnym lokalu być zameldowana, faktycznie w tym lokalu zamieszkuje ( przebywa). W sprawie niniejszej nie można uznać, by organy podołały temu obowiązkowi. Kwestionowane decyzje dotyczą zameldowania na pobyt czasowy M. S., syna J. J., w lokalu nr [...] położonym w G. przy ul. [...], którego właścicielką jest skarżąca M. B. – K.. Stwierdzić należy, że decyzje organów obu instancji nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a. w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego decyzji. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ pierwszej instancji zrelacjonował przebieg postępowania , stanowiska stron, przebieg wizji lokalnej, a następnie bez dokonania jakiejkolwiek analizy zebranego w sprawie materiału doszedł do konkluzji, że M. S. w przedmiotowym lokalu zgromadził swoje rzeczy i w nim zamieszkuje. Skarżąca wskazywała, że w przedmiotowym lokalu mieszka jedynie matka M. S.. Zeznała tak przesłuchana w charakterze strony w dniu 8 listopada 2011 r. ( w protokole wpisano 7 listopada 2011 r.), wnioskowała też o przeprowadzenie oględzin mieszkania na tę okoliczność. Obligowało to organ do dokładnego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego wnikliwej analizy. M. S. we wniosku o zameldowanie podał, że mieszka w przedmiotowym lokalu od 15 czerwca 2011 r. Przesłuchany w dniu 31 października 2011 r. w charakterze strony zeznał, że w przedmiotowym lokalu mieszka od 26 czerwca 2011 r., zajmuje jeden pokój, a drugi jego matka. W mieszkaniu ma swoje rzeczy, nie ma kluczy od mieszkania, nie ma takiej potrzeby, bo jego matka zazwyczaj jest w domu. Matka M. S.- J. J. zeznała przesłuchana w dniu 8 listopada 2011 r. w charakterze świadka, że syn mieszka z nią od 24 czerwca 2011 r. W protokole oględzin mieszkania nie ma dokładnego opisu, co znajduje się w obu jego pokojach (niejasne jest, czy zapisy dotyczą tylko jednego, czy też obu pokoi), a w pokoju, który miałby zajmować M. S., wskazano, że znajdują się rzeczy jego matki. Do protokołu wpisano , że M. S. podał, iż część rzeczy ma w kartonach, nie wynika z niego natomiast, by okazał on podczas oględzin swoje rzeczy poza dokumentami, przyborami toaletowymi, szczoteczką i pastą do zębów. Skarżąca i M. S. zostali wezwani w charakterze stron, a J. J. w charakterze świadka, na dzień 8 listopada 2011 r. na godz. 9.00 w celu przesłuchania. Protokół z zeznań skarżącej nosi datę 7 listopada 2011 r., mimo że skarżąca twierdzi, że przesłuchano ją w dniu 8 listopada 2011 r. Twierdzi też, że nie uczestniczyła w przesłuchaniu świadka, bowiem na wezwaną godzinę matka uczestnika się nie stawiła. Mimo to świadka przesłuchano w dniu 8 listopada 2011 r. pod jej nieobecność. Na podstawie treści protokołów nie sposób wyjaśnić tych wątpliwości. W przypadku przesłuchania świadka w dniu 8 listopada 2011 r. ale o innej godzinie, niż wyznaczona, pod nieobecność skarżącej, przeprowadzenie tego dowodu nastąpiłoby z obrazą art. 79 § 2 k.p.a., który stanowi, że strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia. W ocenie Sądu materiał dowodowy został zebrany przez organ pierwszej instancji niestarannie. Rozbieżności i wątpliwości organ nawet nie próbował wyjaśnić. Na podstawie rozbieżnego i niepełnego materiału dowodowego organ uznał za niewątpliwy fakt zamieszkiwania M. S. w przedmiotowym lokalu. Z kolei organ odwoławczy nie tylko nie zauważył wad uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji , ale sam wskazał błędnie, iż między stronami istniała jedynie rozbieżność dotycząca początkowej daty zamieszkiwania M. S. w przedmiotowym lokalu. Organ odwoławczy pomylił stronę ze świadkiem - skarżąca bowiem, jako strona , zaprzeczała, by M. S. w ogóle w mieszkaniu tym mieszkał, a rozbieżność zeznań istniała między zeznaniami świadka J. J. - matki M. S., a stroną M. S.. Przy tak dużej ilości wad uzasadnień decyzji organów obu instancji –błędów merytorycznych, braku właściwego zebrania materiału dowodowego, braku wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego nie sposób uznać, by kontrolowane decyzje były zgodne z prawem. W ocenie Sądu, mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, za zasadny należy w niniejszej sprawie uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. , który stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W tej sytuacji Sąd, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organów będzie ustalenie w sposób niewątpliwy, czy M. S. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, a wydane rozstrzygnięcie powinno w pełni respektować treść art. 107 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.