III SA/Gd 397/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-09-25

Skład orzekający: Janina Guść, Jolanta Sudoł, Maja Pietrasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez zalogowanej karty kierowcy, w sytuacji gdy kierowca zgłosił zagubienie karty i złożył wniosek o wydanie nowej, powinno być kwalifikowane jako ingerencja w działanie tachografu (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) czy jako niepoprawne stosowanie karty kierowcy (lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez zalogowanej karty kierowcy, w sytuacji gdy kierowca zgłosił zagubienie karty i złożył wniosek o wydanie nowej, powinno być kwalifikowane jako niepoprawne stosowanie karty kierowcy (lp. 6.3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym), a nie jako ingerencja w działanie tachografu (lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). W związku z błędną kwalifikacją prawną naruszenia, sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na T. Spółkę Akcyjną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu tachografu, co skutkowało nierejestrowaniem aktywności kierowcy. Organ pierwszej instancji nałożył karę 5 000 zł, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną kwalifikację prawną naruszenia oraz naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor WSA Maja Pietrasik, Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 r. sprawy ze skargi T. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 czerwca 2025 r. nr BP.501.543.2025.1091.OL14. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz T. Spółki Akcyjnej z siedzibą w T. kwotę 1117 (tysiąc sto siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2025 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez T. Sp. akcyjnej z siedzibą w T. od decyzji Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 lutego 2025r. nr WITD.DI.0152.XIV1438.9.2025.TD o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskaznao art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm., dalej: "u.t.d."), lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1), art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 z dnia 15 lipca 2020r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 w odniesieniu do minimalnych wymogów dotyczących maksymalnego dziennego i tygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, minimalnych przerw oraz dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w odniesieniu do określania położenia za pomocą tachografów (Dz. Urz. UE L Nr 249, str. 1). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie naruszenia, polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Powyższe naruszenie stwierdzono w dniu 3 grudnia 2024 r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej nr 58 w miejscowości N., pojazdu marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki BC-LDS o nr rej. [...]. Pojazdem kierował P. K. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu T. SA. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 3 marca 2025r. strona wniosła odwołanie. Strona podniosła, że organ pierwszej instancji, wydając zaskarżoną decyzję, naruszył szereg przepisów postępowania oraz prawa materialnego, dokonał błędnej kwalifikacji prawnej naruszenia. W związku z powyższym, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Następnie Główny Inspektor Transportu Drogowego zacytował przepisy prawa krajowego, mające zastosowanie w sprawie. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Organ w tym zakresie wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym, regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f k.pa., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92bust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Organ odwoławczy zacytował art. 34 rozporządzenia 165/2014. Odnośnie stwierdzonego naruszenia w toku kontroli, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie kontrolowany kierowca 3-krotnie wykonywał przewóz drogowy bez zalogowanej karty kierowcy. Kierowca zgodnie z dokumentem/oświadczeniem spedytora z dnia 19 grudnia 2024 r., poinformował go o braku karty w dniu 28 listopada 2024 r. Pomimo tego wykonywał przewozy drogowe w tym i kolejnych dniach. W toku kontroli ujawniono nierejestrowanie danych na karcie kierowcy w następujących okresach: -od godz. 07:59 do godz. 10:39 dnia 3 grudnia 2024r. (2h 1lmin; 144,54 km; 66,2 km/h); -od godz. 07:56 do godz. 22:37 dnia 02 grudnia 2024r. (7h 51min; 495,36 km; 63,1 km/h); -od godz. 14:28 dnia 28 listopada 2024r. do godz. 00:16 dnia 29 listopada 2024r. (7h 47min; 545 km; 70,02 km/h). W związku z tym, zdaniem organu odwoławczego, zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości 5 000 złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Odnosząc się do zarzutów strony, dotyczących możliwości wykonywania przewozów drogowych przez kontrolowanego kierowcę, który nie posiadał własnej karty kierowcy, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że są one bezzasadne. Organ odwoławczy podniósł, że z art. 29 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2014 wprost wynika, że w przypadku zagubienia karty kierowcy kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu. W niniejszej sprawie nie występuje taki przypadek, co potwierdza m.in. oświadczenie spedytora z dnia 19 grudnia 2024 r. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że kierowca pozostawał w błędnym przeświadczeniu, że zgubił kartę kierowcy podczas, gdy odnalazł ją w trakcie kontroli. Aby skorzystać z przepisów rozporządzenia nr 165/2014, umożliwiających wykonywanie przewozów bez karty kierowcy - kierowca musi ją rzeczywiście zgubić. Błąd co do zgubienia karty kierowcy nie stanowi podstawy do zastosowania przepisów rozporządzenia nr 165/2014 dotyczących tej kwestii. W odniesieniu do zarzutów, dotyczących zastosowania błędnej kwalifikacji prawnej naruszenia, organ odwoławczy wskazał, że po analizie pobranych podczas kontroli danych cyfrowych zweryfikował okresy prowadzenia kontrolowanego pojazdu bez rejestrowania aktywności. Organ odwoławczy podkreślił, że przejazdy spełniają przesłanki lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. i zostały stwierdzone prawidłowo. Przejazdy te nie spełniają przesłanek naruszeń, o których mowa w lp. 6.3.5 oraz lp. 6.3.19 załącznika nr 3 do u.t.d. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 275/24. W dalszej kolejności Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że art. 92 b u.t.d. nie znajduje w sprawie zastosowania. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec tego brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W tym zakresie organ odwoławczy podkreślił, iż to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. II GSK 278/18. Zdaniem organ odwoławczego, strona nie przedstawiła w toku postępowania administracyjnego dowodów na powstanie takich okoliczności, mogących obalić ustalenia organu pierwszej instancji. Wszystkie okoliczności sprawy, związane z naruszeniem lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcą oraz braku reakcji na popełniane przez niego naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności, na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć. O świadomości przedsiębiorcy świadczy fakt, że spedytor w oświadczeniu z dnia 19 grudnia 2024 r. wskazał, że sam poinstruował kierowcę w jaki sposób ma wykonywać przewozy. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2022 r. sygn. akt II GSK 1046/19, organ odwoławczy stwierdził, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega ścisłej interpretacji. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem rygorystyczna, z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia, oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że nawet gdyby do naruszenia doszło wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c u.t.d. W podsumowaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że postępowanie przed organem pierwszej instancji instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca Spółka zarzuciła: 1.naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności polegający na braku wyczerpującego ustosunkowania się do argumentacji skarżącej, dotyczącej okoliczności związanych z zagubieniem karty kierowcy; - art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art, 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całości materiału dowodowego w sprawie, dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie, pominięcie i nierozpatrzenie dowodów przedłożonych w sprawie przez skarżącą - skutkującym uznaniem, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanego pod 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.; -art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji mimo wadliwości rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, która przesądzała o konieczności jego uchylenia; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 92 ust. 1, 3, 7,10 i 11 u.t.d. w zw. z Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wykonywanie przewozu drogowego bez zalogowanej karty kierowcy wyczerpuje naruszenie wskazane pod Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie doszło do jakiejkolwiek ingerencji w działanie tachografu, a urządzenie pozostawało sprawne, podłączone i rejestrowało wszystkie aktywności w trakcie realizowanego przewozu; - art. 29 ust. 3 - 5 w zw. z art. 35 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej: "rozporządzenie nr 165/2014"), poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie znajdą zastosowania przepisy dopuszczające wykonywanie przewozu bez karty kierowcy, pomimo dopełnienia przez skarżącą wszystkich obowiązków wynikających z ww. przepisów oraz nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącej dotyczących okoliczności związanych z zagubieniem karty kierowcy, co skutkowało uznaniem, że kierowca nie był uprawniony do kontynuowania przewozu bez zalogowanej karty; - Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym zakwalifikowaniu wykonywania przewozu bez zalogowanej karty kierowcy jako naruszenia wskazanego pod 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. a nie jako czyn wskazany pod l.p. 6.3.19. załącznika nr 3 do ww. ustawy, tj. jako niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy; - art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie wskutek błędnego uznania, że w sprawie nie występują okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącej, mimo że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania administracyjnego administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Uzasadniając wnioski i zarzuty skargi, skarżąca podniosła, że organ drugiej instancji nie uwzględnił jej argumentacji, dotyczącej stwierdzonego naruszenia, uznając, że kontrolowane przejazdy spełniają przesłanki naruszenia wskazanego pod 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponadto organ nie stwierdził podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d. W pierwszej kolejności strona skarżąca wskazała, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia, o którym mowa pod 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zarzucone naruszenie znajduje się w grupie "Naruszenie przepisów o stosowaniu tachografów". Natomiast naruszenia przepisów o stosowaniu tachografów zostały podzielone na trzy grupy: naruszenia zasad i warunków wyposażania pojazdu w tachograf (grupa naruszeń od Ip. 6.1.), wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf (grupa naruszeń od Ip. 6.2) oraz naruszenia zasad i warunków użytkowania tachografu (grupa naruszeń od Ip. 6.3.). Jednocześnie naruszenie, za które nałożono na stronę karę pieniężną, tj. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi znajduje się w grupie naruszeń przepisów dotyczących wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf. Zdaniem skarżącej, aby zakwalifikować dane naruszenie jako polegające na ingerencji w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf konieczne jest stwierdzenie działania strony, tj. podjęcia przez przedsiębiorcę lub kierowcę czynności skutkujących nieprawidłowym działaniem tachografu lub bezpośrednio wpływających na zapis danych rejestrowanych przez tachograf. Ingerencja w prawidłowość działania tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf oznacza zatem oddziaływanie na to urządzenie za pomocą różnych środków czy sposobów, aby zakłócić poprawność jego funkcjonowania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazano, że z opisu stanu faktycznego wskazanego w protokole kontroli nr [...] z dnia 3 grudnia 2024 r. nie wynika w żadnym razie, aby stwierdzono, iż kierowca dopuścił się ingerencji w działanie tachografu skutkujące jego nieprawidłowym działaniem lub ingerencji w dane rejestrowane przez tachograf. Urządzenie pozostawało sprawne, podłączone i rejestrowało wszystkie aktywności w trakcie realizowanego przewozu. Z uwagi na powyższe, według strony skarżącej uznać należy, że wykonywanie kontrolowanego przewozu bez zalogowanej karty kierowcy nie świadczy o tym, aby doszło do jakiejkolwiek manipulacji przez kierowcę lub inna osobę w działanie tachografu. Odnosząc się do powyższej argumentacji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, dotyczącej braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia nr 165/2014 w związku z zagubieniem karty kierowcy strona skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 29 ust. 5 ww. rozporządzenia: "W sytuacjach określonych w ust. 4 kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem, że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu." Zgodnie z informacjami opublikowanymi na oficjalnej stronie Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego powyższe oznacza, że "dopuszczalnym jest prowadzenie pojazdu bez karty zawsze przez 15 dni (siedem dni dla kierowcy o wystąpienie o kartę zastępczą plus 8 dni na wydanie karty zastępczej), a dłużej wyłącznie do momentu powrotu do bazy przedsiębiorstwa" (https://www.gov.pl/web/gitd/karta-kierowcy). Ponadto jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o tachografach: "Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 165/2014 w przypadku uszkodzenia lub wadliwego działania karty kierowcy, jej zagubienia lub kradzieży - kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych (dłużej, gdy jest konieczny powrót pojazdu do bazy) - pod warunkiem, że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu". Mając na uwadze powyższe, wbrew stanowisku organu drugiej instancji, możliwość zastosowania art. 29 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2014 nie ogranicza się jedynie do sytuacji związanych z koniecznością powrotu pojazdu do bazy. Ponadto w ocenie skarżącej, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie rozważył w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności związanych z zagubieniem karty kierowcy, przedstawionych przez stronę w toku postępowania, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że błąd co do zagubienia karty kierowcy nie stanowi podstawy do zastosowania przepisów rozporządzenia nr 165/2014, dotyczących tej kwestii. W tym zakresie strona skarżąca wskazała, że jak wynika z przedłożonego przez stronę oświadczenia spedytora z dnia 19 grudnia 2024 r. kierowca P. K. przed rozpoczęciem pracy w dniu 28 listopada 2024 r. zgłosił podczas rozmowy telefonicznej fakt zagubienia karty kierowcy oraz oświadczył, że złożył do PWPW wniosek o wydanie nowej karty ze względu na utratę dotychczasowej. Ponadto spedytor poinformował kierowcę o konieczności dopełnienia obowiązków wynikających z art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, w związku z czym kierowca wykonywał wydruki na początku i końcu trasy w dniach 28 listopada 2024 r., 2 grudnia 2024 r. oraz 3 grudnia 2024 r., których kopie strona przedstawiła w toku postępowania. Zatem kierowca pozostawał w uzasadnionym przeświadczeniu o zagubieniu karty kierowcy (czego potwierdzeniem jest fakt wykonywania ww. wydruków i zgłoszenia do PWPW) aż do momentu jej przypadkowego odnalezienia podczas kontroli drogowej z dnia 3 grudnia 2024 r. Zdaniem skarżącej, okoliczność odnalezienia karty kierowcy podczas kontroli pozostaje bez znaczenia dla możliwości zastosowania w niniejszej sprawie art. 35 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, biorąc pod uwagę, że kierowca dopełnił wszystkich obowiązków wskazanych w przepisie. W świetle przedstawionych okoliczności, w ocenie skarżącej, zaistniała sytuacja nie wypełnia zatem hipotezy przepisu zawartego pod Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. Niezależnie od powyższego, na wypadek nieuwzględnienia argumentacji skarżącej i uznania, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, w ocenie skarżącej dokonano błędnej kwalifikacji zachowania kierowcy jako naruszenia wskazanego pod 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., podczas gdy prawidłowo należałoby je zakwalifikować jako naruszenie wskazane pod Ip. 6.3.19. załącznika nr 3 do u.t.d., tj. niepoprawne stosowanie wykresówek lub karty kierowcy. Według skarżącej naruszenie, polegające na wykonywaniu przewozu bez zalogowanej karty kierowcy, nie stanowi wykonywania przewozu z ingerencją w działanie tachografu i nie może być sankcjonowane karą w wysokości 5000 zł z tytułu niewłaściwej obsługi lub odłączenia homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Skarżąca podkreśliła, aby zakwalifikować dane naruszenie do grupy "wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub dane rejestrowane przez tachograf", niezbędnym jest udowodnienie oddziaływania rozumianego jako niedozwolone przez ustawodawcę manipulowanie przy mechanizmie bądź oprogramowaniu tachografu. Natomiast w niniejszej sprawie nie może być mowy o jakiejkolwiek manipulacji w działanie tachografu, skutkującej niezarejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności, gdyż karta ta nie została w ogóle włożona przez kierowcę do tachografu we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie. Zatem stwierdzone przez organ naruszenie nie dotyczy ingerencji w działanie tachografu, a jedynie wadliwej obsługi (braku użycia) karty kierowcy. Niezależnie od powyższego, zdaniem skarżącej, organ drugiej instancji nie dokonał ponadto wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżąca wskazała, że kierowcy wykonujący przewozy na jej rzecz przed przystąpieniem do wykonywania swoich obowiązków przechodzą szkolenie, które swoim zakresem obejmuje m.in. obsługę i zasady używania tachografu. Kierowcy otrzymują ponadto podręcznik dla kierowcy, którego poszczególne rozdziały zostały poświęcone zagadnieniom związanym z czasem pracy kierowcy, jak i obsługą tachografów - opisanym w przystępny i klarowny sposób. W szkoleniu uczestniczył także kierowca P. K., który dnia 3 grudnia 2024 r., prowadził zestaw pojazdów poddany kontroli. Kierowca potwierdził także otrzymanie podręcznika dla kierowcy a dokument potwierdzający odbycie przez kierowcę szkolenia oraz otrzymania podręcznika został załączony do pisma z dnia 23 grudnia 2024 r. Ponadto strona skarżąca dysponuje odpowiednim oprogramowaniem - SuperTacho, które jest obsługiwane przez pracowników oraz współpracowników spółki w ramach wykonywanych obowiązków i które umożliwia bieżącą analizę i weryfikację czasu pracy kierowców. W Spółce funkcjonuje ponadto procedura weryfikacji czasu pracy nowego kierowcy, w ramach której czas pracy nowo zatrudnionego kierowcy podlega szczegółowej analizie. Nadto odpowiednie szkolenie z zakresu przestrzegania czasu pracy kierowców i obsługi tachografów bezpośrednio przed rozpoczęciem wykonywania obowiązków odbywają również spedytorzy. W przedsiębiorstwie funkcjonuje zatem szereg rozwiązań, których celem jest zapewnienie przestrzegania przez kierowców przepisów w zakresie czasu pracy i obsługi tachografów, a także pozwalających na wykrywanie naruszeń w ww. zakresie. Prowadzony jest stały nadzór nad pracownikami i współpracownikami wykonującymi obowiązki zarówno na stanowiskach kierowców, jak i spedytorów. Nie ulega zatem wątpliwości, że Spółka dochowuje należytej staranności w zapewnieniu przestrzegania przepisów w zakresie czasu pracy kierowców oraz obsługi tachografów. W okolicznościach niniejszej sprawy, po uzyskaniu od kierowcy informacji o zagubieniu karty kierowcy, spedytor przekazał kierowcy wszelkie niezbędne instrukcje w zakresie czynności, które kierowca zobowiązany był podjąć, aby kontynuować wykonywanie obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami mającymi zastosowanie w przypadku zagubienia karty przez kierowcę. Zaistniała sytuacja miała incydentalny charakter i doszło do niej pomimo zapewnienia właściwych rozwiązań organizacyjnych, a stwierdzone podczas kontroli naruszenie były tym samym wynikiem okoliczności, na które przewoźnik nie mógł mieć wpływu i których nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. W ocenie skarżącej przedstawiona argumentacja poparta złożonymi dokumentami potwierdza, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Norma art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdził, że organ w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia przepisu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi. Skarżąca zasadnie zarzuca błędną kwalifikację zaistniałego naruszenia. Ustalony stan faktyczny nie stanowi zdarzenia polegającego na niewłaściwej obsłudze tachografu, skutkującej nierejestrowaniem na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, przewidzianego w pkt 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Opisane w załączniku pod tym punktem zdarzenie stanowi jeden z przypadków wykonywania przewozu drogowego z ingerencją w działanie tachografu lub rejestrowane przez tachograf dane (lp. 6.2). Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, by kierowca dokonywał jakiejkolwiek ingerencji w działanie tachografu lub rejestrowane dane. Wskazać należy, że pod lp. 6 załącznika nr 3 przewidziano naruszenia przepisów o stosowaniu tachografów, a następnie w kolejnych podpunktach wyszczególniono konkretne sytuacje z tym związane. Pod pozycję 6.3. - naruszenie zasad i warunków użytkowania tachografu zamieszczono szereg naruszeń dotyczących karty kierowcy, w tym naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy przez kierowcę nieposiadającego własnej, ważnej karty kierowcy (lp. 6.3.1). Naruszenie to jest zagrożone karą w wysokości 2 000 zł. Kierowca, który zgubił kartę i się nią nie posługuje w czasie przewozu, jest kierowcą nieposiadającym własnej, ważnej karty kierowcy. Zaistniałe naruszenie winno być zatem zakwalifikowane jako czyn przewidziany w lp. 6.3.1 załącznika do u.t.d. Pozostałe podniesione w skardze zarzuty Sąd uznał za niezasadne. W świetle art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Stanowisko skarżącej dotyczące interpretacji normy art. 29 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2014 jest sprzeczne z treścią tego przepisu. Przepisy art. 29 ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 165/2014 stanowią że: 4. W przypadku gdy karta kierowcy została uszkodzona, działa wadliwie, została zagubiona lub skradziona, kierowca musi w terminie siedmiu dni kalendarzowych wystąpić o kartę zastępczą do właściwych organów w państwie członkowskim swojego normalnego miejsca zamieszkania. Organy te wydają kartę zastępczą w ciągu ośmiu dni roboczych od dnia otrzymania szczegółowego wniosku o jej wydanie. 5. W sytuacjach określonych w ust. 4 kierowca może kontynuować jazdę bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w dłuższym okresie, jeśli konieczny jest powrót pojazdu do bazy, pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu. Przepis art. 29 ust. 5 rozporządzenia pozwala zatem wprawdzie na kontynuowanie jazdy bez karty kierowcy przez maksymalnie 15 dni kalendarzowych lub w okresie dłuższym, ale wyłącznie w sytuacjach gdy konieczny jest powrót pojazdu do bazy, a nadto pod warunkiem że kierowca może wykazać brak możliwości przedstawienia lub użycia karty podczas tego okresu. Jak wskazuje treść art. 29 ust. 5 rozporządzenia nr 165/2014, jego materialnoprawne przesłanki nie są spełnione, jeśli kierowca wyjeżdża z bazy i rozpoczyna trasę już bez karty kierowcy, bowiem pozwala on na jazdę bez karty kierowcy jedynie w celu powrotu pojazdu do bazy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 354/23, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Go 143/23). W ocenie Sądu, brak jest podstaw do formułowania w oparciu o powyższy przepis poglądu o możliwości rozpoczęcia kolejnego zadania transportowego, a następnie kontynuowania jazdy bez karty kierowcy przez 15 dni bez konsekwencji przewidzianych prawem. Jak prawidłowo stwierdziły organy, w momencie kontroli drogowej, wydruk z tachografu wskazywał prowadzenie pojazdu przez kierowcę bez zalogowanej karty kierowcy, z zeznań kierowcy P. K. wynikało, że wykonywał on w dniu kontroli kolejne zadanie transportowe, a przejazd nie polegał na powrocie do bazy. Wskazać także należy, że zgodnie z art. 29 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 165/2014: 1. Organy wydające karty kierowcy prowadzą rejestr kart wydanych, skradzionych, zagubionych lub uszkodzonych w okresie odpowiadającym przynajmniej okresowi ich ważności. 3. Zaginięcie karty kierowcy musi zostać zgłoszone w drodze formalnego zawiadomienia właściwych organów państwa członkowskiego, które ją wydało oraz właściwych organów państwa członkowskiego, które stanowi normalne miejsce zamieszkania kierowcy, o ile są to różne państwa. 4. W przypadku gdy karta kierowcy została uszkodzona, działa wadliwie, została zagubiona lub skradziona, kierowca musi w terminie siedmiu dni kalendarzowych wystąpić o kartę zastępczą do właściwych organów w państwie członkowskim swojego normalnego miejsca zamieszkania. Organy te wydają kartę zastępczą w ciągu ośmiu dni roboczych od dnia otrzymania szczegółowego wniosku o jej wydanie. Skarżąca powołując się na prawidłowe działanie kierowcy winna zatem udokumentować fakt zgłoszenia zaginięcia karty w drodze formalnego zawiadomienia właściwego organu państwa członkowskiego oraz fakt wystąpienia w terminie siedmiu dni kalendarzowych o kartę zastępczą do właściwego organu. Zaznaczyć także należy, że kierowca w istocie przez cały czas posiadał kartę kierowcy, aczkolwiek wskazywał, że nie był tego świadomy. Wypełnianie przez kierowcę obowiązków przewidzianych w art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 165/2014 na wypadek prowadzenia pojazdu bez karty kierowcy nie ma w tej sytuacji znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując, wbrew stanowisku skarżącej, w sprawie brak było podstaw do uznania, że przejazd bez karty kierowcy był wykonywany zgodnie z prawem. W sprawie brak było także podstaw do zastosowania normy art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Organ dokonał prawidłowej oceny w tym zakresie. Przepis ten stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. W sprawie nie występują okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącej, bowiem nie wykazała ona, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Skarżąca pozostając w błędnym przekonaniu, że kierowca może realizować nowe przewozy bez karty kierowcy, nie wypełniła prawidłowo obowiązku przeszkolenia kierowcy w tym zakresie i nie sprawowała nad kierowcą prawidłowego nadzoru w tej kwestii. Podkreślić nadto należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań zatrudnionych przez niego kierowców. Wyjątki, o których mowa w tym przepisie, nie obejmują sytuacji będących wynikiem zachowania kierowcy, a które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych, w szczególności w zakresie prawidłowej organizacji pracy kierowców oraz ich kontroli i dyscyplinowania. Przesłanki egzoneracyjne określone w przepisach u.t.d. nie odnoszą się do zwykłego zachowania przedsiębiorcy lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności gospodarczej i organizacji pracy przedsiębiorstwa, lecz do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których profesjonalny podmiot przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej, bądź działań osoby trzeciej, za której winę przedsiębiorca nie może odpowiadać. Nie wystarczy samo tylko zakwestionowanie przez przedsiębiorcę jego odpowiedzialności. Obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. W zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Z uwagi na powyższe takie rozumienie tego obowiązku w istocie powodowałoby, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu", czy "okoliczności których nie mógł przewidzieć" w każdym przypadku naruszenia przepisów przez kierowcę. Dlatego też w dyspozycji art. 92b ust. 1, jak i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje będące wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych i kontrolnych w przedsiębiorstwie. Nawet jeśli pracujący u strony kierowca dopuścił się naruszenia przepisów bez jego zgody i wiedzy, to przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za osoby, którymi posługuje się przy wykonywaniu swojej działalności. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazaną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i dokona prawidłowej kwalifikacji zaistniałego naruszenia, polegającego na prowadzeniu pojazdu bez karty kierowcy. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 1 117 zł, na którą składają się wartość wpisu wniesionego od skargi w kwocie 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego – wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 900 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 3 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności w radców prawnych (tj. Dz.U. z 2023, poz.1935 ze zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło