III SA/Gd 399/12
WyrokWSA w Gdańsku2012-11-15
Skład orzekający: Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, przydzielonego funkcjonariuszowi Policji, może zostać wydana, gdy funkcjonariusz nie jest już policjantem, opuścił lokal wiele lat temu, a lokal ten został następnie wynajęty osobie trzeciej?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji nakazujące opróżnienie lokalu mieszkalnego, uznając je za sprzeczne z prawem i nielogiczne. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przepisy ustawy o Policji dotyczące opróżniania lokali nie mają zastosowania do osoby, która nigdy nie była policjantem, opuściła lokal wiele lat temu, a lokal ten został następnie wynajęty osobie trzeciej na podstawie umowy cywilnoprawnej. Ponadto, organy nie wykazały, że nadal dysponują lokalem w rozumieniu przepisów ustawy o Policji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Powiatowego Policji, utrzymanej w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego. Lokal ten został pierwotnie przydzielony funkcjonariuszowi milicji W. P. w 1976 r. W. P. przestał być funkcjonariuszem w 1978 r., a w 1993 r. opuścił lokal po rozwodzie, przekazując go administratorowi. Lokal został następnie wynajęty B. E. przez gminę. Organy Policji wydały decyzję o opróżnieniu lokalu, powołując się na przepisy ustawy o Policji, mimo że W. P. nie był policjantem i nie zamieszkiwał lokalu od lat, a B. E. posiadała umowę najmu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi B. E., J. E. i W. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 29 lutego 2012 r. nr [...], 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] na rzecz skarżących B. E., J. E. i W. P. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 29 lutego 2012 r. Komendant Powiatowy Policji w P. działając na podstawie art. 104 § 1 kpa w związku z art. 95 ust. 2 pkt. 8 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: z 2007 r. Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm.)
postanowił:
opróżnić lokal mieszkalny nr 7 położony w P. przy ul. [...] 13c przez p. W. P. wraz ze wszystkimi osobami tam zamieszkującymi tj. B.E., J.E. i W.P.
Decyzja zaadresowana została do W. P. mieszkającego w G., przy ul. [...] 24/3.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że wskazany wyżej lokal przydzielony został w dniu 15 maja 1976 r. W. P. wówczas - funkcjonariuszowi KWMO w G.Do wspólnego zamieszkiwania w tym lokalu zostali uprawnieni: żona –B. P. oraz dwójka dzieci.
W dniu 30 marca 1993 r. W. P. już były funkcjonariusz Policji, "zdał protokołem zdawczo-odbiorczym przedmiotowy lokal", w którym pozostała była żona i dwoje dzieci.
W dniu 1 kwietnia 1993 r. B. P. zawarła umowę najmu lokalu z administratorem –A Sp. z o. o. w P.
W marcu 2006 r. W. P. kupił mieszkanie w G. a pismem, które wpłynęło do KPP w P.w dniu 26 listopada 2010 r. W. P. "zrzekł się jakichkolwiek uprawnień" do omawianego lokalu w P.
Następnie organ wyjaśnił, że na podstawie przepisów ustawy o Policji przydział lokalu może uzyskać wyłącznie funkcjonariusz Policji, uprawnione do zajmowania lokalu są wskazywane w decyzji osoby z rodziny funkcjonariusza oraz, że konsekwencja zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji przez osobę, która nie "posiada" do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji.
Wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego na podstawie art. 95 ust. 2 pkt. 8 ustawy o Policji następuje również wówczas, gdy policjant zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Organ dodał, że co prawda w dniu 30 marca 2001 r. ówczesny Komendant Powiatowy Policji w P. wydał B. E. zgodę na wykup zajmowanego przez Nią lokalu, ale wydanie takiej zgody było pozbawione podstaw prawnych. B. E. lokalu nie wykupiła, a w chwili obecnej zajmuje lokal bez tytułu prawnego i nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zamieszkiwania w tym lokalu na podstawie decyzji o przydziale lokalu zgodnie z przepisami ustawy o Policji. W postępowaniu brał udział W. P.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli, reprezentowani przez radcę prawnego, B. E.( dawniej – P.), J. E. i W.P.
Przedmiotowej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego jak i procesowego, w tym w szczególności:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 90 ustawy o Policji w
brzmieniu obowiązującym w 1993 r., art. 95 ust. 2 pkt. 8 oraz ust. 3 pkt. 3 w zw. z
art. 90 ustawy o Policji w brzmieniu aktualnym , § 8 rozporządzenia Ministra Spraw
Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych
zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału
i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów oraz art. 6, 7, 8, 9, 10, art. 61 §
4, art. 77 § 1. art. 78 § 2, art. 80, art. 107 § 1 kpa i wniesiono o uchylenie decyzji i
umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość względnie – o
uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I
instancji.
Odwołujący się zarzucili, że zaskarżona decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na naruszeniu podstawowych zasad kpa (praworządności, legalizmu, pogłębiania zaufania do organów Państwa, informowania, prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i innych); podnieśli, że Komendant pobieżnie ocenił bądź zignorował szereg ważnych dla sprawy argumentów, w tym – nie wykazał, z czego wynika, że omawiany lokal pozostaje nadal w dyspozycji organów Policji i bezzasadnie nie uwzględnił wniosku dowodowego strony, która zmierzała do wykazania, że tak nie jest.
Zdaniem odwołujących się, zarówno z faktu rozliczenia się z rzeczy otrzymanych w służbie przez W. P. ( po zwolnieniu ze służby w Milicji) , jak i z faktu, że zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o Policji Gmina P. miała prawo wynająć lokal B. E. i z prawa tego skorzystała, wynika, że lokal przy ul. [...]13C/7 w P. nie pozostaje już w dyspozycji Policji.
Niezależnie od powyższego Komendant Powiatowy Policji w P. w piśmie z dnia 30 marca 2001 r. oświadczył, że wyraża zgodę na wykup lokalu przez B. E. , co w istocie oznacza, że z chwilą wyrażenia takiej zgody ( nie obwarowanej żadnym terminem) utracił prawo do dysponowania lokalem ( w tym miejscu odwołujący się powołali uzasadnienie wyroku WSA w W-wie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 164/09, w którym Sąd wyjaśnił, że zgoda na wykupienie lokalu oznacza w istocie rezygnację Policji z jego wykorzystywania na cele służbowe, tj. rezygnację z dalszego nim dysponowania.).
Organ nie wyjaśnił, na czym oparł stwierdzenie, że wyrażenie tej zgody ( co jest oświadczeniem woli w znaczeniu kc) pozbawione było podstaw prawnych, jak również – że nastąpiło skuteczne prawnie cofnięcie tej zgody.
W decyzji nie wyjaśniono, dlaczego organ I instancji uważa, że B. E. najemczyni lokalu, ( umowa najmu lokalu został przedłożona do akt), zajmuje mieszkanie bez tytułu prawnego, nie wyjaśniono uprawnień do zajmowania lokalu przez pozostałych odwołujących się.
W ocenie odwołujących się, naruszenia opisane powyżej stanowią przesłankę do wydania przez organ odwoławczy orzeczenia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., bowiem sprawa wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, z uwzględnieniem faktu, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkują również J. E. i W. P. oraz umożliwienia tym skarżącym złożenia w przedmiotowej sprawie odpowiednich wyjaśnień oraz zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zgodnie z zasadą ogólną postępowania administracyjnego zawartą w art. 10 k.p.a.
Wskazane osoby pomimo, że zamieszkują w przedmiotowym lokalu, nie były adresatem zaskarżonej decyzji, a zgodnie z art. 95 ust. 4 ww. ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w lokalu.
W ocenie odwołujących się zaskarżona decyzja została wydana także z rażącym naruszeniem art. 95 ust. 2 ustawy o Policji, bowiem decyzje o opróżnieniu wydaje się wyłącznie w odniesieniu do lokali, o których mowa w art. 90 ww. ustawy, a lokal o którym mowa w sprawie, nie znajduje się w dyspozycji organów Policji. Przedmiotowy lokal stanowił i nadal stanowi własność Gminy Miasta P., która w następstwie opróżnienia lokalu przez policjanta ( W. P. ) oddała lokal w najem B. E. i mogła to uczynić zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o Policji.
Skoro lokal nie pozostaje w dyspozycji Policji, zaskarżana decyzja winna zostać uchylona, a postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe.
Odwołujący się podnieśli również, że do momentu wydania zaskarżonej decyzji Komendant Powiatowy Policji w P. nie wykazywał żadnego zainteresowania przedmiotowym lokalem, co więcej – rok wcześniej zwrócił się z pytaniem do W. P., czy wyraża zgodę na wykup tego lokalu przez B. E., zatem rok wcześniej przed wydaniem zaskarżanej decyzji organ I instancji nie widział żadnych przeszkód w wykupie lokalu przez B. E.
Ponadto skarżący zarzucili, że organy Policji naruszyły § 8 rozporządzenia § 8
rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r.
w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali
mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów.
Zgodnie ze wskazanym przepisem, były małżonek rozwiedzionego policjanta pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu. Skoro lokal przydzielono W. P., a następnie między W. P., a B. E. doszło do rozwodu, to B. E. jako była żona rozwiedzionego policjanta ma prawo korzystać z przedmiotowego lokalu tym bardziej, że nie uzyskała ani nie nabyła prawa do innego lokalu mieszkalnego ani domu.
Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją z dnia 11 kwietnia 2012 r. nr 5/12 utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy podniósł, że B. E. jest byłą żoną W. P. – milicjanta zwolnionego w roku 1977 bez uprawnień rentowo-emerytalnych resortu spraw wewnętrznych.
W dniu 15 maja 1976 r. W. P. uzyskał przydział nr 15/76 kwatery stałej – mieszkania służbowego – dwupokojowego lokalu nr 7 przy ul. [...] 13C w P. o pow. mieszkalnej 31,91 m kw.
W 1993 r. W. P. rozwiódł się z żoną i przydzielony lokal opuścił, a w mieszkaniu pozostali – B. P. i dzieci W. i M. W dniu 30 marca 1993 r. A sporządził protokół zdawczo-odbiorczy i zawarł z B. P. umowę o najem mieszkania na czas nieokreślony.
W dniu 28 marca 2008 r. W. P. został właścicielem mieszkania w G., przy ul. [...] 24/3.
Decyzją z dnia 29 lutego 2012 r. dysponent lokalu – Komendant Powiatowy Policji w P., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o przydziale lokalu będącego w jego dyspozycji, przeprowadził w stosunku do W. P. postępowanie w trybie art. 95 ust. 2 pkt. 8 i art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji i nakazał opróżnienie spornego lokalu mieszkalnego przez W. P. wraz ze wszystkimi osobami tam zamieszkującymi tj. B. E., J. E. (obecny mąż) i W. P.
Podstawą faktyczną do wydania decyzji był wyżej wymieniony protokół zdawczo-odbiorczy, w którym W. P. zrzekł się uprawnień do lokalu i przekazał mieszkanie na rzecz A oraz informacja, że W. P. w marcu 2006 r. wykupił od B S.A. z siedzibą w W. lokal mieszkalny położony w G. przy ul. [...] 24/3.
W związku z zarzutami pełnomocnika odwołujących się organ odwoławczy stwierdził, że podstawowym dokumentem potwierdzającym prawo do dysponowania lokalem jest przydział kwatery stałej – mieszkania służbowego na rzecz W. P. z dnia 15 maja 1976 r.
Co prawda B. P. zawarła z A umowę najmu tego lokalu na czas nieokreślony, lecz w § 1 umowy powiedziano, że skuteczność tego aktu uwarunkowana jest przedłożeniem w ciągu 14 dni od podpisania umowy przydziału lokalowego. Skoro B. P. stosownego przydziału nie przedłożyła (nie ma go w aktach) to przedstawiona umowa nie ma mocy prawnej, co skutkuje bezumownym korzystaniem z lokalu.
Z tego względu pełnomocnik stron nie może używać argumentu, że Gmina P. skorzystała z obowiązującego w 1993 r., a następnie uchylonego, zapisu art. 90 ustawy o Policji i zawarła z B. P. umowę najmu przedmiotowego lokalu, co miało by być jedną z przyczyn utraty dyspozycyjności lokalem przez KPP w P.
Z opisanych przyczyn obowiązującą nadal była decyzja Komendanta Powiatowego Policji w P. o przydziale lokalu na rzecz W. P. (bowiem samo opuszczenie lokalu nie powoduje automatycznie wygaśnięcia prawa do lokalu) i organ I instancji zasadnie wydal decyzję o opróżnieniu przedmiotowego lokalu, której istotą było właśnie wycofanie z obrotu prawnego decyzji przydzielającej lokal W. P. Stroną postępowania był W. P. gdyż na tę osobę nastąpił przydział lokalu, a wydając decyzję organ I instancji działał w oparciu o art.95 ustawy o Policji, przy czym zgodnie z ust. 2 pkt. 8 tego przepisu decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się, jeżeli policjant zrzekł się uprawnień do zajmowania lokalu mieszkalnego, a zgodnie z ust. 4 przepisu - decyzję o opróżnieniu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu.
Organ odwoławczy dodał, że do lokali pozostających w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz, że przedmiotem tego postępowania nie jest kwestia wyrażenia zgody na wykup lokalu przez B. E. jakkolwiek przyznał, że "wyrażenie takiej zgody następuje poprzez oświadczenie woli organu dysponującego lokalem po indywidualnym rozpatrzeniu każdej sprawy".
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania.
Zdaniem skarżących decyzja organu II instancji narusza przepisy postępowania, a w szczególności – art. 6, 7,77 § 1, 80, 107 § 1 oraz 138 § 1 pkt.2 w zw. z art. 105 kpa oraz – art. 90 ustawy o Policji.
Nadto zaskarżona decyzja narusza przepisy:
- art.90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji i
- art. 95 ust. 2 pkt. 8 oraz art. 95 ust. 3 pkt. 3 w zw. z art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r.,. o Policji i
- § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów.
Powtarzając, co do zasady, zarzuty podnoszone w odwołaniu, skarżący podkreślili, że nie można zgodzić się z argumentacją przytoczoną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., jakoby przedmiotowy lokal pozostawał nadal w dyspozycji Komendy Powiatowej Policji w P.
W szczególności należy mieć na uwadze, że W. P., któremu lokal przydzielono, w roku 1978 wystąpił ze służby w milicji, a trudno racjonalnie przyjąć, by o tej okoliczności nie wiedzieli Komendant Powiatowy Policji w P. ani Komendant Wojewódzki Policji w G. Następnie – w roku 1993 r. W. P. w związku z rozwodem z B. P. lokal opuścił, a zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w tej dacie, w razie opróżnienia samodzielnego lokalu w domu wielomieszkaniowym, /.../ właścicielowi przysługuje prawo oddania lokalu w najem bądź bezpłatne używanie. Dopiero w razie nieskorzystania z tego uprawnienia w terminie 3 miesięcy, Minister Spraw Wewnętrznych lub podległy mu organ mógł dokonać przydziału opróżnionego lokalu.
Jest bezsporne, że lokal stanowił i nadal stanowi własność Gminy P., zatem po opuszczeniu lokalu przez W. P. Gmina P. skorzystała ze swego uprawnienia i zawarła ze skarżąca B. E. umowę najmu przedmiotowego lokalu. Konsekwencją jest wygaśnięcie prawa Komendanta Powiatowego w P. do dysponowania przedmiotowym lokalem. Niezależnie od powyższego na wniosek B. E. Komendant Powiatowy Policji w P. pismem z dnia 30 marca 20120 r. wyraził zgodę na wykup lokalu przez wnioskodawczynię, nie zakreślając przy tym żadnego terminu obowiązywania zgody; adresatem pisma była również Gmina P.
Słusznie w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrażenie zgody na wykup lokalu nie następuje w formie postanowienia czy decyzji administracyjnej ( a pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w W-wie z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 834/09) jednak nie podjął dalszych rozważań tej kwestii w odniesieniu do przedmiotowej sprawy. Skoro wyrażenie zgody na wykup lokalu jest oświadczeniem woli regulowanym przepisami kc, to w niniejszej sprawie nie doszło do jego skutecznego cofnięcia, co skutkować winno uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w sprawie, bowiem organy Policji utraciły prawo dysponowania przedmiotowym lokalem, a tym samym korzystanie z lokalu nie podlega regulacjom zawartym w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Odnosząc się do naruszeń prawa materialnego podniesiono, że zgodnie z art. 95 ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się wyłącznie w odniesieniu do lokali, o których mowa w art. 90 ustawy, tj. będących w dyspozycji organów Policji. W opisanej sytuacji wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu było niedopuszczalne, zatem podejmując rozstrzygnięcie, organy obu instancji naruszyły prawo.
Ponadto zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się w przypadku zajmowania lokalu, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Tymczasem B. E. zajmuje lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu zawartą z Gminą P. Wydając zaskarżoną decyzję organy naruszyły także § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater przeznaczonych dla policjantów, zgodnie z którym małżonek policjanta rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania bądź nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu, a B. E. takiego prawa nie uzyskała. Skoro tak, to wskazywany § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nadaje skarżącej tytuł prawny do zajmowania lokalu, a tym samym nakaz opróżnienia lokalu jest pozbawiony podstaw prawnych.
W skardze wniesiono również i uzasadniono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak wniosek ten do czasu rozpatrywania sprawy na rozprawie nie został przez Sąd rozpatrzony.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w G. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Z kolei art. 134 § 1 ww. ustawy stanowi, że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Skarga jest uzasadniona.
Jak wynika z akt sprawy, lokal mieszkalny przy ul. [...] 13C/7 w P. znajduje się w budynku stanowiącym własność Gminy, pozostawał w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w P. i w dniu 15 maja 1976 r. został przydzielony funkcjonariuszowi milicji W. P. . Do wspólnego zamieszkiwania uprawnieni byli: żona funkcjonariusza – B. i dwoje dzieci.
W 1978 r. stosunek służbowy z W. P. ustał ( rozwiązany został na prośbę funkcjonariusza), a w 1993 r., po rozejściu się z żoną, W. P. opuścił wspólne mieszkanie, zaś lokal przekazał wynajmującemu – A., dowodem czego jest znajdujący się w aktach protokół zdawczo-odbiorczy lokalu z dnia 30.03.1993r. W mieszkaniu pozostali B., M., i W. P
W dniu 1 kwietnia 1993 r. lokal oddany został przez A w najem B. P. W dniu 30 marca 2001 r. pismem l.dz.GB-218/01/m Komendant Powiatowy Policji w P. wyraził zgodę na wykupienie przez B. P. przedmiotowego lokalu mieszkalnego, podając, że jest to lokal będący w dyspozycji Komendy Powiatowej Policji w P.
Są to okoliczności wynikające z akt i zgodnie przyznane przez strony postępowania sądowoadministracyjnego.
Zauważyć w tym miejscu należy, że – co do zasady – należałoby podzielić pogląd pełnomocnika skarżących, iż wyrażenie zgody ( oświadczenie woli ) na wykup lokalu przez jego ówczesnego dysponenta – Komendanta Powiatowego Policji w P., oznaczało w istocie rezygnację Policji z wykorzystywania lokalu na cele służbowe, tj. rezygnację z dalszego nim dysponowania. Jednak okoliczności sprawy wskazują, że tak się nie stało, bowiem zarówno B. E. jak i administrator lokalu – A jeszcze ( nadal, ponownie) w 2010 r. zwracali się do Komendanta Powiatowego w P. " o informację, czy Komendant Powiatowy Policji w P. nadal podtrzymuje decyzję wydaną zgodnie z pismem l.dz.GB-218/01/m z dnia 30.03,2001 r." (akta adm.).Co więcej – o wyrażenie zgody na wykup lokalu Komenda Powiatowa Policji w P. zwracała się pismem l.dz. cz(?) - 388/10 z dnia 31 maja 2010 r. do W. P., jako "głównego najemcy przedmiotowego lokalu mieszkalnego" ( akta adm.).
Ale należy również podzielić pogląd wyrażony w decyzji organu II instancji, że "kwestia wyrażenia zgody na wykup nie jest przedmiotem tego postępowania" (str. 3 uzas. decyzji).
Powracając do decyzji organów obu instancji nakazujących "opróżnić lokal mieszkalny nr 7 położony w P. przy ul. [...] 13 c przez W. P. wraz ze wszystkimi osobami tam zamieszkującymi, tj. B. E., J. E., W. P." , skierowanymi do W. P. bowiem tak sformułowana został decyzja organu I instancji, utrzymana następnie w całości w mocy, to zauważyć należy, że decyzje są zarówno sprzeczne z przepisami prawa, jak i nielogiczne.
Przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 2006 r. o Policji, na które powołały się organy obu instancji ( organ I instancji – wprost, a organ odwoławczy – utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję ) dotyczą policjantów, a W. P. policjantem nigdy nie był, a milicjantem nie jest od 1978 r. Ponadto – W. P. lokal opuścił w 1993 r., nie będąc już milicjantem, a zdając lokal administratorowi ( zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym, o którym wyżej) – lokal opróżnił.
Zatem W. P. nie dotyczą przepisy art. 95 ust. 2 ustawy, w tym – pkt. 8, powoływany w decyzji organu I instancji, bowiem stanowią one: "Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, wydaje się, jeżeli policjant zrzekł się uprawnień do zajmowanego lokalu mieszkalnego". W. P. nie zrzekł się uprawnień do lokalu będąc policjantem ( nie chodzi przy tym o analogię unormowań w stosunku do milicjantów i policjantów).
Należy w tym miejscu zauważyć, że z chwilą, gdy W. P. przestał być funkcjonariuszem dysponent winien zadecydować o lokalu zgodnie z odnośnymi przepisami, czego nie zrobił, chociaż minęły 34 lata.
Następnie – zarówno przepisy przywołane przez organ I instancji jak i organ odwoławczy ( w decyzji którego jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 97 ust. 5 ustawy o Policji ) dotyczą lokali, o jakich mowa w art. 90 ustawy, a art. 97 ust. 5 wymienia enumeratywnie rodzaje spraw, załatwianych w formie decyzji administracyjnej ( por. art. 90: "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów" i art. 97 ust. 5 –"Przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej").
W związku z tym, a w szczególności w związku z podniesionym w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutem, że Komendant Powiatowy Policji nie jest już dysponentem przedmiotowego lokalu, dalece niewystarczające jest stwierdzenie, że: " podstawowym dokumentem potwierdzającym prawo do dysponowania lokalem jest przydział nr 15/76 kwatery stałej – mieszkania służbowego z dnia 15 maja1976r., na podstawie którego lokal uzyskał W. P." ( uzas. dec. odwoławczej), gdyż od tamtego czasu nastąpiły zarówno zdarzenia mające prawne znaczenie, jak i zmiany w przepisach prawa i należy prawidłowo rozpatrzyć każdy z zarzutów odwołania dla wykazania, że organy Policji nadal są dysponentem lokalu, w znaczeniu przepisów ustawy o Policji, co daje podstawę organom Policji do orzekania o lokalu w formie decyzji administracyjnej.
Subiektywne przekonanie organu, że tak jest, nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy.
Oprócz istotnych wątpliwości, czy przywołane jako podstawa prawna wydanych decyzji przepisy art. 95 ust. 3 pkt. 3 ustawy o Policji (nadal) dotyczą spornego lokalu, należy zauważyć, że przepisy te nie mają zastosowania do osób mieszkających w lokalu, ponieważ wymienione osoby nie są "członkami rodziny policjanta" w rozumieniu przepisów ustawy o Policji, (patrz art. 89) ani członkami rodziny W. P. ( oprócz syna W.), jak również – nie zajmują lokalu przy ul. [...] w P. bez tytułu prawnego, gdyż B. E. jest najemczynią lokalu, J. E. - mężem najemczyni a W. P.– synem, zamieszkującym z woli najemczyni lokalu.
Kolejnym błędem jest zaadresowanie decyzji do W. P., który ani nie jest ( i nie był) policjantem ani nie zamieszkuje lokalu od 20 lat, i w jaki sposób miałby "opróżniać lokal" z mieszkających tam dorosłych osób? (por. wyrok NSA z dnia 23.11.2010 r. I OSK 837/10 LEX 787152).
Również stosowanie w okolicznościach sprawy § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad /.../ ( j.t. z 2011r., Dz. U. Nr 287, poz. 1687) jest nieuzasadnione do czasu wyjaśnienia kwestii dysponowania lokalem przez organy Policji.
Mając powyższe na uwadze, stwierdziwszy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, a przez to – z naruszeniem przepisów prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono w myśl art. 200 i 209 ustawy, a orzeczenie zawarte w pkt. 3 sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 cyt. aktu.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają dla organu z zaprezentowanej wyżej oceny prawnej stanu faktycznego sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło