III SA/Gd 4/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-03-22

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Paweł Mierzejewski, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy przyczyną odmowy jest upływ terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w miejsce zmarłego rolnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że upływ terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w miejsce zmarłego rolnika nie stanowi "innej uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a., która uzasadniałaby wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ administracji, oceniając materialnoprawny element sytuacji prawnej skarżącego i stwierdzając uchybienie terminowi, rozstrzygnął o meritum żądania, co jest niezgodne z charakterem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, które powinno mieć charakter formalny.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. Wnioskodawczyni zmarła w trakcie postępowania. Spadkobierca, Z. S., poinformował organ o śmierci żony i przedstawił dokumenty dotyczące działu spadku. Organy odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności, wskazując na upływ terminu do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania przez spadkobiercę. Skarżący zarzucił wadliwe pouczenie oraz naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących prowadzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 23 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w przypadku śmierci rolnika 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z dnia 2 sierpnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi Z. S. jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia 23 października 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w przypadku śmierci rolnika. Stan sprawy przedstawia się następująco: W dniu 15 czerwca 2015 r. B. S. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w skrócie ARiMR) w B. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2015. W dniu 8 października 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynikało, iż B. S. zmarła w dniu 21 sierpnia 2015 r. Decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczętego wnioskiem B. S. złożonym w dniu 15 czerwca 2015 r. W piśmie z dnia 29 maja 2017 r. Z. S. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., że Sąd Rejonowy w B. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie z jego wniosku o dział spadku oraz że została zawarta ugoda, która uprawomocniła się w dniu 19 maja 2017 r. W związku z tym Z. S. wniósł o uwzględnienie ww. dokumentów i wydanie decyzji w zakresie przysługujących dopłat. Do pisma dołączono: postanowienie Sądu Rejonowego w B. Wydział I Cywilny z dnia 18 kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku Z. S. wraz z protokołem rozprawy oraz ugodę. Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w przypadku śmierci rolnika. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1551) w przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Organ wskazał, że B. S. zmarła w dniu 21 sierpnia 2015 r., a zatem siedmiomiesięczny termin na złożenie ww. wniosku upłynął w dniu 21 marca 2016 r. W zażaleniu na to postanowienie Z. S. podkreślił, że w dniu 8 października 2015 r. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR w B. akt zgonu żony. Uzyskał wtedy jednoznaczną informację, że wniosek należy złożyć w terminie około 6 miesięcy po ustaleniu przez sąd spadkodawcy po zmarłej. Dodał, iż w dniu 18 kwietnia 2017 r. stał się następcą prawnym po zmarłej żonie, a zatem zarzut uchybienia terminu do złożenia wniosku jest nieuzasadniony, ponieważ stosował się do wskazań przedstawiciela Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uzyskanych podczas wizyty w Biurze Powiatowym ARiMR w B. w dniu 8 października 2015 r. Postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w G. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że w niniejszej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 41a ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 marca 2016 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r., poz. 337). Następnie wyjaśnił, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich w danym roku może być kontynuowane tylko i wyłącznie z udziałem spadkobiercy rolnika spełniającego warunki określone w ustawie, o ile spadkobierca w ustawowym terminie złoży stosowny wniosek wraz z dokumentacją. Wola spadkobiercy kontunuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednim wnioskiem spadkodawcy nie inicjuje jednak nowego postępowania, ponieważ spadkobierca przystępuje do dotychczasowego postępowania, ubiegając się o płatność w zakresie określonym przez zmarłego rolnika. Natomiast skuteczność dokonania czynności przez spadkobiercę ograniczona została terminem, którego upływ uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku, wstąpienie do postępowania i uzyskanie płatności bezpośrednich. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, organ II instancji wskazał, że spadkobiercą, zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w B., po zmarłej w dniu 21 sierpnia 2015 r. B. S. jest Z. S. Otwarcie spadku nastąpiło zatem w dniu 21 sierpnia 2015 r., tj. w dniu śmierci jego żony. Termin, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ww. ustawy, na złożenie przez spadkobiercę rolnika wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania upłynął więc w dniu 21 marca 2016 r. Natomiast Z. S. złożył wniosek w dniu 29 maja 2017 r. W rezultacie wnioskodawca uchybił siedmiomiesięcznemu terminowi na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania, co upoważniało Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., w świetle wydanej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania B. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w przypadku jej śmierci. Organ II instancji podkreślił przy tym, że termin, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ww. ustawy, nie podlega przywróceniu. Organ odwoławczy ustalił, iż Z. S. został prawidłowo pouczony o warunkach i zasadach, dotyczących wstąpienia do toczącego się postępowania wszczętego wnioskiem żony z dnia 15 czerwca 2015 r. Organ podniósł, że sześciomiesięczny termin nie występuje w żadnym przepisie, dotyczącym wstąpienia do toczącego się postępowania w miejsce zmarłego rolnika, a zatem z całą pewnością takiej informacji nie udzielił żaden pracownik Biura Powiatowego ARiMR w B., tym bardziej, iż od 2015 r. rolnicy niejednokrotnie występowali do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z wnioskiem, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ww. ustawy i nie zdarzyło się, aby którykolwiek z nich został nieprawidłowo pouczony w tym zakresie. Żądanie wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. Zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) w skrócie "K.p.a.", powinno być więc ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem organu II instancji, taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, bowiem organ I instancji, analizując przesłanki formalnoprawne warunkujące dopuszczalność wniosku Z. S., stwierdził, iż wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 27 ust. 2 ustawy. W konsekwencji organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w przypadku śmierci rolnika. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. S. powtórzył argumentację podniesioną w zażaleniu, że bezspornie w dniu 8 października 2015 r. dostarczył do Biura Powiatowego ARiMR w B. akt zgonu żony, wskazując na kwestie dotyczące dopłat bezpośrednich. Uzyskał wówczas informację, że wniosek należy złożyć w terminie około pół roku po ustaleniu przez sąd cywilny osoby, na którą w ramach nabycia spadku przejdą prawa i obowiązki związane z nieruchomościami rolnymi. Skarżący wskazał na zapisy ugody z dnia 18 kwietnia 2017 r., na mocy której przeszły na niego prawa i obowiązki związane z nieruchomościami rolnymi, będącymi przedmiotem wniosku o płatności. Zatem twierdzenie, że złożył wniosek z uchybieniem terminu jest nieuprawnione zwłaszcza, że stosował się do wskazań przedstawiciela Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zgodnie z art. 6 - 9 K.p.a. Skarżący podkreślił, że do czasu zawarcia ugody nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uprawniające do złożenia wniosku o uzyskanie płatności. W tych okolicznościach wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Podczas rozprawy w dniu 22 marca 2018 r., pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i zarzuty skargi. Ponadto zaznaczył, że organ nie przeprowadził analizy, czy sprawie nie doszło do naruszenia art. 9 K.p.a. oraz jaki był cel złożenia przez skarżącego do organu I instancji odpisu aktu zgonu małżonki oraz pominął kwestię wadliwego pouczenia co do terminu zgłoszenia wniosku o przyznanie płatności przez następcę prawnego. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, że fakt błędnego pouczenia w toku postępowania nie miał miejsca. Ponadto ze względu na wnioskowy charakter tego postępowania nie sposób stwierdzić, że złożenie odpisu akt zgonu jest równoznaczne z wnioskiem o przyznanie płatności po zmarłej małżonce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. W ocenie Sądu zarówno zaskarżone postanowienie, jak również postanowienie je poprzedzające należało uchylić, jednak zasadniczo ze względów innych, niż podniesione w skardze. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w G. z dnia 23 października 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 2 sierpnia 2017 r., którym odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2015 w przypadku śmierci rolnika. Wnioskująca o tę płatność żona skarżącego, zmarła przed doręczeniem decyzji o przyznaniu płatności. Jako podstawę odmowy wszczęcia postępowania organ wskazał art. 61a § 1 K.p.a., który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wydaje się wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W doktrynie i w orzecznictwie wskazuje się, że postanowienie wydane w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest aktem formalnym, a nie merytorycznym i organ nie rozstrzyga w nim sprawy co do jej istoty, a także nie prowadzi postępowania administracyjnego przed wydaniem postanowienia, prowadzącego do wyjaśnienia sprawy. W wyroku z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, w związku z czym, w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Oznacza to, że zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 K.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego z "innych uzasadnionych przyczyn" nie może być rozumiana jako sytuacja, w której odmawia się wszczęcia postępowania na podstawie oceny materialnoprawnego elementu sytuacji prawnej obywatela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2013r., sygn. akt VII SA/Wa 1771/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 września 2014r., sygn. akt II SA/Bk 491/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, przedstawiona przez organy przesłanka tj. upływ terminu, o którym mowa w art.27 ust.2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie stanowi "innej uzasadnionej przyczyny", w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a., uzasadniającej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 445/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 995/16 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Rz 663/17, publ. j.w.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o płatnościach, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności, płatności bezpośrednie przysługują jego spadkobiercy, jeżeli: 1) grunty, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek; 2) zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanych do zwierząt, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy przez okres, w jakim posiadanie zwierząt jest warunkiem przyznania tych płatności; 3) spełnia on warunki do przyznania danej płatności. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (art. 27 ust. 2 ustawy). Do wniosku spadkobierca rolnika dołącza stosowne dokumenty wymienione ust. 4, a termin do złożenia wniosku nie podlega przywróceniu (art. 27 ust. 10 ustawy o płatnościach). Z przytoczonej regulacji wynika, że postępowanie o przyznanie płatności bezpośrednich w danym roku może być kontynuowane z udziałem spadkobiercy rolnika spełniającego warunki określone w ustawie, o ile spadkobierca w ustawowym terminie złoży stosowny wniosek wraz z dokumentacją. Wola spadkobiercy kontynuowania postępowania o przyznanie płatności, wszczętego uprzednim wnioskiem spadkodawcy, nie inicjuje jednak nowego postępowania, ponieważ spadkobierca przystępuje do dotychczasowego postępowania, ubiegając się o płatność w zakresie określnym przez zmarłego rolnika. Natomiast skuteczność dokonania czynności przez spadkobiercę ograniczona została terminem, którego upływ uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku, wstąpienie do postępowania i uzyskanie płatności bezpośrednich. Z akt sprawy wynika, że skarżący podjął działania świadczące o zamiarze wstąpienia do postępowania w sprawie o przyznanie płatności na 2015 rok, zainicjowanego w dniu 15 czerwca 2015 r. wnioskiem jego żony B. S., która zmarła w dniu 21 sierpnia 2015r. Skarżący w dniu 8 października 2015r. złożył bowiem w Biurze Powiatowym ARiMR w B. odpis aktu zgonu żony. Następnie w dniu 29 maja 2017 r. wniósł " o wydanie decyzji w sprawie przysługujących dopłat" dołączając odpis ugody zawartej przed sądem 18 kwietnia 2017 r. w przedmiocie działu spadku. W ocenie Sądu, upływ terminu, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy, nie stanowi innej uzasadnionej przyczyny dającej podstawę do wydania orzeczenia na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. Jak wyżej wskazano, postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. jest jedynie aktem o charakterze formalnym, w którym nie można rozstrzygać o istocie sprawy. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie oceniły wniosku tylko pod kątem istnienia formalnoprawnych przesłanek do jego rozpoznania, lecz zajęły merytoryczne stanowisko w kwestii niedochowania przez skarżącego terminu na złożenie wniosku transferowego. W szczególności organy badały okoliczności faktyczne i sytuację prawną skarżącego w świetle art. 27 ustawy. Tak więc, oceniając materialnoprawny element sytuacji prawnej skarżącego, organy rozstrzygnęły o meritum jego żądania, natomiast procesowo zdecydowały o formalnym załatwieniu sprawy przez odmowę wszczęcia postępowania. Takie działanie organów niewątpliwie narusza w istotny sposób art. 61a § 1 K.p.a., zastrzeżony wyłącznie dla sytuacji wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Zdaniem Sądu, stwierdzenie przez organ, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie płatności, mogło nastąpić tylko w formie decyzji administracyjnej. Materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 27 ust. 2 ustawy powoduje, że dokonanie czynności po jego upływie jest bezskuteczne. Organ, wyrażając stanowisko w tej kwestii, nie może zatem wydać aktu o charakterze formalnym, ponieważ decyduje o uprawnieniach skarżącego w zakresie możliwości przyznania płatności. Uzasadnione wątpliwości co do odmowy wszczęcia postępowania wynikają również z faktu, iż postępowanie to - zainicjowane wnioskiem żony skarżącego z dnia 15 czerwca 2015 r. - już się toczyło, tymczasem wniosek składany w trybie art. 27 ust.2 ustawy o płatnościach, jest wyrazem woli wstąpienia w miejsce spadkodawcy do toczącego się postępowania, a nie wszczęcia nowego postępowania. W zaskarżonym postanowieniu organ stwierdził wprawdzie, że decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie z wniosku B. S. wobec upływu siedmiomiesięcznego terminu na złożenie wniosku przez następcę prawnego, o którym mowa w art. 27 ust. 2, pozostawiając tę decyzję w aktach sprawy, wobec śmierci strony. Nie wyjaśnił jednak, dlaczego organ I instancji zdecydował się umorzyć to postępowanie, skoro dowiedział się o śmierci wnioskodawczyni od skarżącego, który w dniu 8 października 2015 r. przedstawił w Biurze Powiatowym ARiMR w B. odpis skrócony aktu zgonu B. S.. Co istotne, skarżący konsekwentnie podkreślał, że podczas wizyty w siedzibie organu wskazywał na kwestie dotyczące dopłat bezpośrednich. Na tym tle należy podkreślić, że wyrażona przez spadkobiercę w jakikolwiek sposób, choćby dorozumiany, wola kontynuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednio wnioskiem poprzednika prawnego, jako okoliczność niewątpliwie mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna zostać przez organ administracyjny załatwiający tę sprawę odnotowana w sposób przewidziany prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II GSK 204/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) - co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Tymczasem ustawodawca nie wyłącza obowiązków organu z art. 67 i 72 K.p.a., a dotyczących powinności sporządzenia zwięzłego protokołu z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie, co w szczególności dotyczy przyjęcia wniesionego ustnie podania oraz utrwalenia w aktach za pomocą pisemnej adnotacji podpisanej przez pracownika, lub w formie dokumentu elektronicznego, tych czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania. W tym świetle trafnie skarżący zarzuca, iż organy nie rozważyły, w jakim celu skarżący złożył do organu I instancji odpis aktu zgonu małżonki. Analiza akta sprawy nie daje natomiast dostatecznych podstaw do uwzględnienia zarzutu wadliwego pouczenia, co do terminu zgłoszenia wniosku o przyznanie płatności przez następcę prawnego. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. - uchylił postanowienia organów obu instancji. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło