III SA/Gd 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. H. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 listopada 2024 r. nr OPES.906.136.2024.DV w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. III SA/Gd 4/25 UZASADNIENIE Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kościerzynie (PPIS) pismem z 28 sierpnia 2019 r. wezwał D. H. do dobrowolnego wykonania obowiązku poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wobec stwierdzenia dalszego uchylania się od poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, PPIS wystosował do D. H. upomnienie z 14 października 2019 r., wzywając go do wykonania szczepienia w terminie 7 dni. Następnie PPIS w dniu 11 maja 2022 r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] oraz przesłał do Wojewody Pomorskiego wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec strony celem wyegzekwowania zaszczepienia syna strony – W.H. przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, Haemophilus influenzale typu B, poliomyelitis, odrze, śwince, różyczce. Wojewoda Pomorski postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. nałożył na stronę skarżącą grzywnę w celu przymuszenia. W dniu 8 sierpnia 2022 r. strona wniosła zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Zgłoszone przez stronę zarzuty dotyczyły: 1. braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak ułożenia dla dziecka indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, mimo stawienia się z dzieckiem na wizytę kwalifikacyjną w dniu 3 września 2018 r.; 2. określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1657 ze zm.)., powoływanej dalej jako u.z.z.ch.z., poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia; 3. naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 29 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479), powoływanej dalej jako u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, z uwagi na niewłaściwe podaną przez wierzyciela podstawę prawną obowiązku oraz błędne wskazanie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 12 września 2022 r. nr SE.E-20/413/43/AF/18/2019/B, PPIS na podstawie art. 34 ustawy § 1 i 2 u.p.e.a. oddalił zarzuty strony. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z 24 października 2022 r. nr OPE.906.2.61.2022.MG1 utrzymał w mocy powyższe postanowienie. Wyrokiem z 6 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 852/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę D. H. na postanowienie organu II instancji. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lipca 2024 r. sygn.. akt II GSK 2217/23 uchylił zaskarżony wyrok oraz postanowienia organów obydwu instancji. NSA uznał za niezasadny między innymi zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a., opierający się na twierdzeniu organu o braku wymagalności obowiązku szczepienia z uwagi na to, że nie wykluczono przeciwwskazań do obowiązkowych szczepień ochronnych. NSA wskazał w uzasadnieniu wyroku, że jak wynika z materiału dowodowego, strona - pomimo składania deklaracji o woli zaszczepienia dziecka - nie wyraziła dotąd zgody na jego uodpornienie, mnożąc problemy natury formalnej i prezentując subiektywne wątpliwości, w szczególności zaś błędnie rozumiejąc obowiązek szczepień. Nie ma wątpliwości, że wizyty kwalifikacyjne kończyły się albo stwierdzeniem możliwości zaszczepienia albo do nich po prostu nie dochodziło wskutek niestawiennictwa, czego strona nie chce zaakceptować. Subiektywna wizja strony co do prawidłowości wiedzy i decyzji lekarza, czy też zakresu dokonanego badania kwalifikacyjnego nie uzasadniała twierdzenia o wadliwości prowadzonych działań i braku wymagalności obowiązku z tej przyczyny. NSA wskazał, że ustawa nie przewiduje prawa pacjenta (jego opiekuna prawnego) do odmowy wyrażenia zgody na szczepienie ochronne. Wręcz przeciwnie, statuuje ogólny obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym, gdy brak jest przeciwwskazań. Jest to działanie w interesie ogółu. Jedynie więc w sytuacji wskazań lekarskich, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne (a nie jakiekolwiek badanie lekarskie, na które powołuje się strona, czy też jej wizja szczepień), daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 ustawy). Taka sytuacja w tej sprawie nie występuje. To więc na rodzicu małoletniego dziecka (opiekunie prawnym) spoczywa prawny obowiązek, wynikający wprost z ustawy, zgłoszenia się z dzieckiem do lekarza sprawującego nad nim opiekę profilaktyczną w celu przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych w celu potwierdzenia bądź wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Akta sprawy nie zawierają przy tym żadnego uznanego prawem i wydanego przez uprawnionego lekarza dokonującego kwalifikacji, zaświadczenia lekarskiego o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do wykonania szczepień ochronnych. NSA uznał za zasadne jedynie zarzuty skargi kasacyjnej oparte na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. akt 81/19. Trybunał wyrokiem tym stwierdził, że art. 17 ust. 11 u.z.z.ch.z., w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych (PSO) na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym wyraźnie wskazano, że powyższe stanowisko nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją samego obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym jako takiego, w związku z czym konieczne jest zapewnienie stosownych ram realizacji tego obowiązku i z tych przyczyn określono termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów - po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Ponieważ wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. (Dz.U. 2023 r. poz. 909), termin zawarty w klauzuli odroczenia wejścia w życie skutku derogacyjnego, upłynął z dniem 12 listopada 2023 r., a więc po wydaniu wyroku przez WSA. Trybunał stwierdził, że termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych powinny być - w ślad za źródłem powszechnie obowiązującego prawa - wskazane w PSO na dany rok, jednakże komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. Stwierdzenie przez Trybunał zakresowej niezgodności art.17 ust. 11 ustawy w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 87 Konstytucji powoduje konieczność dostosowania stanu prawnego przez właściwy organ władzy publicznej. Mając przy tym świadomość, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej, TK zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia. Minister właściwy do spraw zdrowia może bowiem rozważyć określenie, w drodze rozporządzenia wydawanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy, terminu wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Powinno to umożliwić osiągnięcie efektu dwutorowej spójności normatywnej. Po pierwsze, w sposób konstytucyjnie dopuszczalny, w drodze rozporządzenia, w pełni sprecyzowany zostałby ustawowy obowiązek szczepień ochronnych ciążący na jednostce, która mogłaby ponosić odpowiedzialność w wypadku braku jego realizacji. Po drugie, PSO na dany rok, wydawany przez GIS w formie komunikatu, miałby wtedy czysto techniczny charakter. Minister Zdrowia może rozważyć ponadto sugestię, aby określić termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, w formie załącznika do rozporządzenia. Wyrok TK został wykonany przez wydanie przez Ministra Zdrowia rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. poz. 2077). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wyrok TK z 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 ma znaczenie w niniejszej sprawie. Pomimo bowiem tego, że w dacie orzekania WSA i organów stosowne przepisy pozostawały w obrocie prawnym, gdyż odroczono utratę ich mocy obowiązującej po wyroku WSA, to jednak na etapie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny w obrocie pozostaje wskazany wyrok TK, eliminujący je zakresowo. Wobec tego, że przepisy będące podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć uznane zostały za niezgodne z Konstytucją, konieczne było ponowne zweryfikowanie zarzutu braku wymagalności obowiązku na podstawie PSO ogłaszanego komunikatem. NSA uznał za nieprawidłowe twierdzenie Sądu pierwszej instancji sprowadzające się do twierdzenia, że wyrok TK nie ma znaczenia w sprawie z uwagi na odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych zakresowo przepisów prawa oraz niezakwestionowanie przez Trybunał samego systemu obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym potrzeby zapewnienia ich kontynuacji. Wskazana przez Trybunał Konstytucyjny konieczność zapewnienia ciągłości realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych nie może, zdaniem NSA, stanowić uzasadnienia dla dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów po upływie terminu odroczenia utraty przez nie mocy obowiązującej, co nie oznacza bezpodstawności obowiązku szczepień, jak błędnie postrzega to strona. NSA wskazał, że w ponownym postępowaniu istotne będzie odniesienie się przez organ do regulacji przyjętej w nowym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, zawierającym załącznik nr 1 "schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" oraz komunikatu GIS z dnia 27 września 2023 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2024r. (ten ostatni z uwzględnieniem przesłanki aktualności, wyznaczanej datą orzekania przez organ). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak jest podstaw do podważania w obowiązku wykonania szczepienia ochronnego, a zbadania wymaga w istocie termin jego wymagalności. Uwzględniając zmianę stanu prawnego, jako konieczne jawi się uaktualnienie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów strony w aspekcie wymagalności obowiązku poddania dziecka w określonym terminie konkretnym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, ujętym w "schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny zatem ocenić, czy i jaki w nowym stanie prawnym wyznaczony został termin maksymalny wykonania obowiązku zaszczepienia. Jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy dotyczące Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego w formie komunikatu GIS, to zarazem potwierdził istniejący z mocy prawa obowiązek tych szczepień. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kościerzynie postanowieniem z dnia 6 września 2024 r. nr SE.E-20/413/43/AF/18/2019/B oddalił ponownie zarzuty zobowiązanego w całości. Postanowienie to utrzymał w mocy Pomorski Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 4 listopada 2024 r. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji wskazał jednoznacznie jako podstawę wymagalności obowiązku wykonania szczepień załącznik nr 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zgodnie z § 3 ust. 2 tego rozporządzenia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia określa załącznik nr 1 do tego rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. Z zebranego materiału dowodowego wynika bezspornie, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku zaszczepienia dziecka. Obowiązek ten wynika wprost z przepisów prawa. Art. 68 ust. 4 Konstytucji RP przewiduje, że władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych, co wymaga m.in. wprowadzenia regulacji ustawowej. Z uwagi na to, że konstytucyjną zasadą jest nakładanie na obywateli obowiązków poprzez ustawy, a nie normy niższego rzędu, obowiązek poddania się szczepieniom został wyrażony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 5 ust. 2 w zw. z art. 17 u.z.z.ch.z. Jednocześnie art. 17 ust. 10 pkt 1 i 4 ww. ustawy nakłada na ministra właściwego do spraw zdrowia obowiązek określenia, w drodze rozporządzenia wykazu chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osób lub grup osób obowiązanych do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, a także sposób przeprowadzania szczepień ochronnych. W związku z powyższym zostało wydane rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. poz. 2077 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę i daty podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, o określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kościerzynie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Odniósł się do poszczególnych zarzutów zgłoszonych przez stronę, wskazując przepisy prawa oraz dokumentację na poparcie swojego stanowiska. Organ odwoławczy wyjaśnił, że brak wymagalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zachodzi jedynie wtedy, gdy istnieją niezależne od zobowiązanego, trwałe lub czasowe przyczyny, przez które nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu. Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie zgodził się z zarzutem wadliwości tytułu wykonawczego wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kościerzynie. Organ I instancji wystawiając tytuł precyzyjnie wskazał, że przedmiotem egzekucji jest obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom. W części "B5 Treść obowiązku" prawidłowo określił obowiązek, jaki powinna wykonać strona, wskazał termin i rodzaj szczepień ochronnych, które należy uzupełnić u dziecka. Wskazany przez stronę art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. stanowi, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.ch.z. osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Tak więc obowiązek poddania się obowiązkowemu szczepieniu, poprzedzonemu lekarskim badaniem kwalifikacyjnym, wynika wprost z przepisów prawa. Badanie kwalifikacyjne jest zatem jedynie etapem realizacji tego obowiązku. Wobec tego nie ma podstaw do wskazywania w tytule wykonawczym dodatkowo "obowiązku" w postaci poddania małoletniego dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. H., który zarzucił oparcie wymagalności obowiązku na nieobowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Zarzucił także naruszenie przepisów postepowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 15, 77 i 138 k.p.a. w związku z z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierozważenie całości materiału dowodowego. Podniósł także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie takiej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Skarżący powołał się na treść wyroku NSA z dnia 4 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2217/23 i wskazał, że w obowiązującym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego stanie prawnym należy upatrywać określenia wymagalności obowiązku. Ponadto w tytule wykonawczym w części B5 została zawarta wadliwa podstawa prawna określenia wymagalności obowiązku, a tytuł ten stanowi podstawę do nakładania grzywien w celu przymuszenia. Skarżący podniósł, że organ nie odniósł się do zarzutów, które są istotne w sprawie, tj. do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia; naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy z uwagi na: a) niewłaściwe podanie przez wierzyciela podstawy prawej obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkujące pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Wprawdzie organ w uzasadnieniu skarżonego postanowienie przywołuje powyższe zarzuty ale nie sposób ustalić dlaczego uznaje je za błędne. Tytuł wykonawczy zawiera szereg błędów, które ignorowane są przez wszystkie organy. Wierzyciel niewłaściwie podał podstawę prawną obowiązku, pomijając art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z. Żaden organ nie uzasadnił dlaczego przepis ten został pominięty. Z uzasadnienia skarżonego postanowienia nie wynika w ogóle czy prawidłowość tytułu wykonawczego była przedmiotem badania organu II instancji. Uzasadnienie takie nie spełnia żadnych wymogów określonych w k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia powinno jasno wynikać dlaczego stanowisko organu jest prawidłowe. Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z art. 136 i 138 k.p.a. jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji zatem organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Tego w zaskarżonym postanowieniu brak. Zarówno rozpatrujący zażalenie organ, ale przede wszystkim wierzyciel uzasadnienia swoich rozstrzygnięć ograniczają do przytaczania przepisów dotyczących podstawy prawnej obowiązku i wymagalności szczepień, nie odnosząc w żaden sposób tych przepisów do stanu faktycznego sprawy. Wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to ma doniosłe znaczenia zarówno z punktu widzenia kwalifikacji do szczepień, jak i prawnego, tj. samego obowiązku szczepień. Lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego decyduje o tym, czy dziecko może zostać poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, czy też nie kwalifikuje się do tych szczepień. Poza wyżej wskazanymi zarzutami co do braku przeprowadzenia badania w sposób zgodny z przepisami należy dodać, że z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka w żaden sposób nie można dowiedzieć się jakie przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone. Z zebranego materiału dowodowego wprost wynika, że obowiązek został wykonany w całości, a zatem postępowanie powinno być umorzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów, stwierdził, że nie narusza ono przepisów prawa procesowego ani prawa materialnego w stopniu, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym - poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Zarzuty te wyznaczają zatem granice sprawy, a sposób ich rozstrzygnięcia podlega kontroli sądowej. Wbrew zawartym w skardze twierdzeniom skarżącego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w pełni odpowiada wymogom art. 18 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 126 i 107§3 k.p.a. Wyjaśnia ono w sposób wystarczający podstawę prawną rozstrzygnięcia. Przepis art. 170 p.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia wyroku NSA sygn. akt II GSK 2217/23 wynikająca z powyższego przepisu oznacza, że sąd I instancji nie może dokonać oceny prawnej odmiennej niż dokonana w powyższym wyroku. Kwestia rozstrzygnięta już przez NSA w jego prawomocnym wyroku nie może być już ponownie badana. Zgłoszone przez stronę zarzuty obejmowały: 1) zarzut braku wymagalności obowiązku z uwagi na brak ułożenia dla dziecka indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwskazań do szczepienia, mimo stawienia się z dzieckiem na wizytę kwalifikacyjną w dniu 3 września 2018 r.; 2) zarzut określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa, tj. art. 17 ust. 2 i 4 u.z.z.ch.z. poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia; 3) zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a., poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 tej ustawy, z uwagi na niewłaściwie podaną przez wierzyciela podstawę prawną obowiązku oraz błędne wskazanie podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.z.z.ch.z., osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych, odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Realizacja tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną (przedstawiciela ustawowego małoletniego). Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 3322/17 i sygn. akt II OSK 43/18). Dopiero stwierdzenie przeciwskazań przez lekarza rodzi skutek w postaci odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego. Dopóki takie przeciwskazanie nie zostanie potwierdzone we właściwej formie obowiązkowe szczepienie jest wymagalne. Wbrew oczekiwaniom skarżącego nie obciąża lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne obowiązek wyliczenia enumeratywnie wszystkich potencjalnie możliwych przeciwskazań i wyeliminowania każdego z nich. NSA w powoływanym wcześniej wyroku przesądził już, że obowiązek poprzedzenia szczepienia dziecka badaniem kwalifikacyjnym nie stanowi odrębnego od szczepienia obowiązku, który miałby być wymieniony w tytule wykonawczym. Kwestia ta nie budzi zresztą żadnych wątpliwości w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych. NSA uznał za konieczne jedynie uaktualnienie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów strony w aspekcie wymagalności obowiązku poddania dziecka w określonym terminie konkretnym obowiązkowym szczepieniom ochronnym, ujętym w schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży. W cytowanym wyroku wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny ocenić, czy i jak w nowym stanie prawnym wyznaczony został termin maksymalny wykonania obowiązku zaszczepienia., przy uwzględnieniu dokonanych zmiany prawnych. NSA wskazał, że jakkolwiek Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepisy dotyczące Programu Szczepień Ochronnych ogłaszanego w formie komunikatu GIS, to zarazem potwierdził istniejący z mocy prawa obowiązek tych szczepień. W dacie wydania przez NSA wyroku oraz w dacie rozpoznania zarzutów przez organy, na terytorium RP obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, wydane w wyniku powołanego powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.ch.z., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określa schemat szczepienia przeciw chorobom zakaźnym, obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia, uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.ch.z. skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i nie ma podstaw do kwestionowania jego legalności. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. Wskazane w tytule wykonawczym szczepienia zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, wymieniono w § 2 rozporządzenia. W § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Wszystkie wymienione w tytule wykonawczym szczepienia pozostają obowiązkowe i wymagalne na identycznych warunkach (wiek w jakim szczepienie powinno być wykonane) jak te określone wcześniej w zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie jest kwestionowane to, że dziecko strony nie zostało zaszczepione wymienionymi w tytule wykonawczym szczepionkami, pomimo że terminy podania poszczególnych dawek szczepionek określone w rozporządzeniu już nastąpiły. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że strona skarżąca uchylała się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych u swych dzieci. Jednocześnie brak w tej dokumentacji zaświadczenia lekarskiego uzasadniającego odroczenie wykonania szczepień ochronnych. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia dziecka przeciwko chorobom wskazanym w tytule wykonawczym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).