III SA/Gd 40/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z 13 lutego 2017 r. (data wpływu do sądu) skarżąca zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (ur. 1998 r.). Nie posiada żadnego majątku, poza działką o powierzchni 1200 m2. Ponadto, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, ww. nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wnioskodawczyni utrzymują się z renty w wysokości 759,13 zł miesięcznie, jej córka nie pracuje. Koszty utrzymania, w tym media oraz wyżywienia, leków, według oświadczenia, zamykają się w granicach miesięcznych dochodów wnioskodawczyni a posiadane środki są niewystarczające. Wnioskodawczyni oświadczyła nadto, że jest osobą bardzo ciężko schorowaną. W 1998 roku przebyła ciężki udar krwotoczny mózgu. Zmiana była na tyle wielka, że nie można było jej operować. Leczenie radioterapią spowodowało w 2006 roku kolejny udar – niedokrwienny mózgu. Pojawił się częściowy niedowład i padaczka. Od 2007 roku wnioskodawczyni nie pracuje i pozostaje na rencie. Z powodu uszkodzenia mózgu i epilepsji ma duże problemy z koncentracją i pamięcią. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest decyzja w sprawie dotyczącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 249a cytowanej ustawy jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie jego przyznania umarza się. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, gdyż jej sprawa dotyczy szeroko rozumianej pomocy społecznej, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni co do jej sytuacji materialnej, przy uwzględnieniu także dochodów jej niskich dochodów oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania dwuosobowej rodziny uznano, że wnioskodawczyni wykazała w sposób dostateczny, że w obecnych realiach nie ma możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i córki. Jednocześnie, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie referendarz uwzględnił sytuację zdrowotną wnioskodawczyni, fakt że jest ona osobą bardzo schorowaną, która niewątpliwie musi zabezpieczyć część swoich, i tak niewysokich dochodów, na leczenie i rehabilitację. Biorąc pod uwagę powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.