III SA/Gd 402/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. z dnia 26 czerwca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2018 r. złożonym na formularzu urzędowym PPF, skarżący P. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy, załączonego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 4 czerwca 2018 r. a nadto w oparciu o akta administracyjne sprawy ustalono, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, zamieszkując w mieszkaniu o pow. 59,60 mkw. Skarżący otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy (ustalonej do 30 czerwca 2022 r.), która - po uwzględnieniu dokonywanych potrąceń egzekucyjnych, wynosi 1140 zł netto miesięcznie. Na opłaty za czynsz, energię elektryczną, ogrzewanie itp. skarżący przeznacza średnio kwotę około 450 zł miesięcznie. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym uzyskiwanie niewysokiego dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawcy, a nadto fakt braku oszczędności i majątku, uznano, że wnioskodawca, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc wysokość zadeklarowanych przez wnioskodawcę wydatków związanych z kosztami utrzymania do osiąganego dochodu z tytułu renty, przyjąć należało, że wykazał on dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.