III SA/Gd 404/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-07-11
Skład orzekający: Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu z obrotu produktów i wstrzymaniu ich wprowadzania do obrotu, wydana na podstawie uzasadnionego podejrzenia stwarzania zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów o naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu i braku udowodnienia zagrożenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest uzasadniona w przypadku zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, co uzasadnia szybkość działania organu. Podejrzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych jest wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o wycofaniu produktów z obrotu, nawet bez pełnego udowodnienia ich szkodliwości, jeśli istnieje uzasadnione domniemanie zagrożenia. W takich okolicznościach interes publiczny przeważa nad interesem strony.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o wycofaniu z obrotu produktów, wstrzymaniu ich wprowadzania do obrotu oraz nakazał zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie, ze względu na podejrzenie, że produkty te są środkami zastępczymi i stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Decyzja została utrzymana w mocy przez Inspektora Sanitarnego. Spółka "A" zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, brak udowodnienia zagrożenia oraz bezzasadność wycofania produktów i rygoru natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia 11 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu produktów oraz wstrzymania wprowadzenia ich do obrotu oddala skargę.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r., skierowaną do "A" Spółki z o.o. w K., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, w związku z podejrzeniem zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, wycofał z obrotu w sklepie "B." w G. przy ul. [...] produkty (szczegółowo wskazane), stwierdzone w sprzedaży podczas kontroli w dniu 15 stycznia 2013 r., na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie ich do obrotu jak też innych produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz zatrzymał wyszczególnione produkty. Nakazał ponadto zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie "B." na czas trzech miesięcy od dnia wydania decyzji. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W podstawie prawnej organ powołał art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b , art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 124), art. 27c ust. 1 - 3 , art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu organ podał, że w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu przez "A" Spółkę z o.o. z siedzibą w K. , w sklepie "B." w G., produktów mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, tj. środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w dniu 15 stycznia 2013 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. przeprowadzili kontrolę sanitarną. Stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
Wskazując na przepisy art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ podał, że zachodziło uzasadnione podejrzenie, że ww. produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Ponadto, mając na uwadze zagrożenie zdrowia i życia ludzi, w szczególności młodzieży zainteresowanej produktami, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, organ nakazał zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie “B." w G..
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki "A" od powyższej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia 11 marca 2013r. , na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że podejrzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz zagrożenie dla życia lub zdrowia, jakie stwarzają środki zastępcze, uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji.
Powołując treść art. 10 § 2 k.p.a. organ podał, że gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w tym przepisie, to nie ma zastosowania art. 81 k.p.a. Efektywne i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi przesłania realizację praw wynikających z czynnego udziału strony –prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasadą naczelną takiego postępowania jest zasada szybkości działania (art. 12 k.p.a.) i w takiej sprawie interes publiczny przeważa nad interesem strony postępowania (art. 7 k.p.a.).
Co do zarzutu braku udowodnienia przez organ I instancji istnienia uzasadnionego podejrzenia stwarzania przez wymienione w zaskarżonej decyzji produkty zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i w związku z tym niezasadne skorzystanie z dyspozycji art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy stwierdził, że jest on niezasadny z powodu dużego zainteresowania młodzieży wprowadzanymi do obrotu przez sklep "B." produktami.
Organ podał, że w tym samym miejscu, tj. w G., przy ul. [...], bezpośrednio przed podjęciem działalności gospodarczej przez "A" znajdowała się kwiaciarnia prowadzona przez inny podmiot. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym względem tego podmiotu wykazano, że wprowadzane do obrotu produkty stanowiły środki zastępcze oraz zawierały środki odurzające. Produkty te były, tak jak oferowane przez sklep "B.", dedykowane do stosowania przy uprawie roślin egzotycznych.
Kompetencje w sprawie nadzoru nad przestrzeganiem zakazu udostępniania osobom trzecim środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów i środków zastępczych podzielone są pomiędzy Policję i Państwową Inspekcję Sanitarną. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zakresie środków zastępczych został powierzony Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organy Policji, w związku z powyższym umocowaniem podejmując swoje działania, równolegle, w celu realizacji zapisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przekazywały stosowne informacje PPIS w G., celem podjęcia przez ten organ działań w ramach kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. podjął działania po wniosku Policji o podjęcie czynności kontrolnych w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu środków zastępczych.
W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkty używane są zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej, a w konsekwencji mogą zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, zatrzymanie produktów do czasu rozstrzygnięcia o ich bezpieczeństwie jak i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie budzi zastrzeżeń mając na uwadze cel powołania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jakim jest ochrona życia i zdrowia ludzi.
Organ odwoławczy wskazał też, że z protokołu badań [...] Narodowego Instytutu Leków w W. wynika, że produkty wprowadzane do obrotu w sklepie "B." w istocie były środkami zastępczymi stanowiącymi zagrożenie życia i zdrowia ludzi oraz że produkty o różnych nazwach w swoim składzie zawierały te same substancje zagrażające życiu lub zdrowiu ludzi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję "A" Spółka z o.o. z siedzibą w K. wniosła o jej uchylenie w całości.
Skarżąca zarzuciła naruszenie:
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 i 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego odstąpienia od umożliwienia stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego uznania za udowodnioną okoliczność faktyczną - istnienie uzasadnionego podejrzenia, że wymienione w decyzji produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi - bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się odnośnie przeprowadzonych dowodów;
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 27c ust 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego wycofania z obrotu ze sklepu “B." produktów wymienionych w decyzji na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia ich zabezpieczenia i wstrzymanie wprowadzania do obrotu tychże produktów oraz innych produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi;
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 27c ust 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego zatrzymania produktów, o których mowa w punkcie 1 decyzji ,
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 108 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia mimo bezzasadnego nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;
– art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywatela do organów Państwa.
Skarżąca zarzuciła brak udowodnienia uzasadnionego podejrzenia stwarzania przez wymienione w decyzji produkty zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Nie wskazano, jakie dowody uzasadniały przyjęcie, że zachodzi uzasadnione podejrzenie stwarzania przez przedmiotowe produkty zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Organ wyższego stopnia rozpatrując odwołanie przyznał, że uzasadnienie decyzji jest niedostateczne, ale uznał, że organ niższego stopnia postąpił słusznie z uwagi na inne, świadczące o istnieniu owego uzasadnionego podejrzenia, argumenty. Nie potwierdzają one jednak uzasadnionego podejrzenia stwarzania przez produkty zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego.
Zawiadomienie KMP dotyczyło jedynie podejrzenia wprowadzania do obrotu środków zastępczych, a nie stwarzania przez te produkty zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i stanowiło jedynie wniosek o przeprowadzenie czynności kontrolnych przez właściwy organ. W uzasadnieniu decyzji nie wskazano , jaki związek z niniejszym postępowaniem miał fakt prowadzenia punktu handlowego w tym samym miejscu przez inną firmę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w sklepie skarżącego wprowadzane do obrotu były środki podobne do sprzedawanych w poprzednio działającym sklepie. Nie wskazano, o jakie podobieństwo chodzi - czy o rodzaj i przeznaczenie produktu , czy o skład chemiczny.
Dalsze wprowadzanie do obrotu produktów zatrzymanych do kontroli w żaden sposób nie uzasadnia podejrzenia, że stwarzają one zagrożenie dla życia lub zdrowia. Skarżący, wprowadzając do obrotu przedmiotowe produkty, nie dysponował decyzjami o ich wycofaniu z obrotu, albowiem decyzja z dnia 21 grudnia 2012 r. o wycofaniu z obrotu części produktów doręczona została mu już po wydaniu decyzji z dnia 16 stycznia 2013 r. Organy nie wskazały, kto i kiedy dokonał ukrycia produktów przed kontrolującymi i czy dokonano tego przed, czy w trakcie kontroli. W uzasadnieniach decyzji pominięto zawarte w piśmie z dnia 28 grudnia 2012 r. zastrzeżenia do protokołu kontroli, w których skarżący wskazał, że ze względów technicznych i warunków lokalowych część produktów nie była przechowywana na zapleczu sklepu. Mimo braku dowodów organ odwoławczy przytoczył argument o zainteresowaniu młodzieży produktami skarżącego bez wyjaśnienia, jakie osoby można uznać za młodzież. Nie wskazano, kto dokonał tej oceny i w jaki sposób rozpoznał ich zainteresowania oraz ich zamiary. Nie wyjaśniono, w jaki sposób wiek oraz ewentualne zainteresowania osób stojących pod sklepem w czasie kontroli mogą wpływać na stwarzanie przez dany produkt zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi. Pominięto fakt, że na produktach umieszczono czytelną i zrozumiałą informację, że są one przeznaczone do przygotowania mieszanki sadzeniowej do roślin egzotycznych sadzeniowych. Na każdym opakowaniu przedstawiono sposób użycia produktu oraz ostrzeżenia przed niewłaściwym jego zastosowaniem.
Zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego danego produktu nie może zostać stwierdzone jedynie na podstawie domniemań i domysłów przy założeniu, że produkt może zostać zastosowany w celach odmiennych od tych, do których został stworzony. Przedsiębiorca nie może ponosić odpowiedzialności za używanie jego produktów niezgodnie z ich przeznaczeniem, wbrew jego ostrzeżeniom i zaleceniom.
Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej zostały enumeratywnie wskazane w ustawie i nie mogą być one rozciągane na ochronę życia lub zdrowia ludzkiego w ogólności. Zaprezentowana interpretacja prowadzi do wniosku, że organ, chroniąc życie lub zdrowie ludzi, może ingerować w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący w całości zakwestionował protokół badań [...] Narodowego Instytutu Leków w W..
Zarzucił, że w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono. jak można odróżnić psychoaktywne działanie substancji znajdujących się w produktach skarżącego od psychoaktywnego działania każdej chemii. Ustawodawca, definiując substancję psychotropową oraz środek odurzający, oprócz działania na ośrodkowy układ nerwowy wskazał, że zostały one określone w wykazach substancji psychotropowych oraz środków odurzających. Brak precyzyjnej definicji, na czym polega działanie psychoaktywne danej substancji, został przez ustawodawcę uzupełniony taksatywnym wyliczeniem substancji, które po wprowadzeniu ich do organizmu mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia. Wprowadzona do ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii definicja środka zastępczego jest nieprecyzyjna. Nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, co jest środkiem zastępczym. Nakazuje bowiem uwzględnić sposób użycia lub cel użycia danej substancji, co oznacza, że w fazie produkcji lub wprowadzania danego produktu do obrotu przedsiębiorca nie jest w stanie uzyskać pewności, czy nie jest on środkiem zastępczym. Ponadto w ustawie brak definicji analoga strukturalnego środka odurzającego lub substancji psychotropowej. Proste wnioskowanie o stwarzaniu przez daną substancję zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bez wskazania zakresu i skutków podobieństwa, bez przeprowadzenia stosownych badań, że substancja podobna działa tak samo albo nawet w sposób zbliżony, co substancja źródłowa, nie może być uprawnione.
W ocenie skarżącej organy administracyjne przeprowadziły postępowanie w sposób podważający zaufanie obywatela do organów Państwa, czym naruszono art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. z 2012r., poz.270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest, wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tj. Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego.
Możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie związana jest z unormowaniami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 124 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii .
Przepis art. 44 b w/w ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych.
"Środek zastępczy" to -zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.
Z kolei "wprowadzanie do obrotu" to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych ( art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.
Z kolei art. 27 c ust. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt, a art. 27 c ust. 3 pkt 2 –że nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzaniu produktu do obrotu na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.
Organ pierwszej instancji przeprowadził we wrześniu i październiku 2012 r. kontrole w sklepie znajdującym się pod tym samym adresem, co obecnie przedmiotowy sklep "B.", prowadzonym przez inny, niż skarżąca spółka, podmiot gospodarczy. W części zatrzymanych i poddanych analizie produktów stwierdzono obecność środków odurzających i substancji będących środkami zastępczymi.
Następnie w grudniu 2012 r. organ pierwszej instancji uzyskał z Komendy Miejskiej Policji informację , że pod przedmiotowym adresem rozpoczął działalność sklep "B." , należący do skarżącej, prowadzący działalność podobną do działalności sklepów (wymienionych z nazwy) , sprzedających środki zastępcze.
Przeprowadzona w dniu 19 grudniu 2012 r. kontrola dotyczyła już przedmiotowego sklepu i skarżącej Spółki.
Następnie organy sanitarne zostały poinformowane przez dyrektora Szkoły Podstawowej nr [..] im B. w G., że w sklepie znajdującym się pod adresem zbieżnym z adresem sklepu "B." prowadzony jest handel "dopalaczami" ( pisma z dnia 8 i 11 stycznia 2013 r.). O interwencję w sprawie sprzedaży "dopalaczy" zwracała się do tych organów także Rada Dzielnicy.
W dniu 15 stycznia 2013 r. przeprowadzono dwie kontrole sanitarne w przedmiotowym sklepie, podczas których odnotowano duże zainteresowanie sklepem młodych ludzi, a podczas drugiej - także fakt znajdowania się w sklepie - w gablocie pod ladą - towaru tożsamego z zatrzymanym przy pierwszej kontroli.
Uzasadnione podejrzenie , że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, uprawniające do wydania decyzji w oparciu o art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, nie oznacza uzyskania przez organy całkowitej pewności o szkodliwości jakiegoś produktu, lecz umotywowanego domniemania jego szkodliwości.
Uzasadnione podejrzenie może wynikać z różnego rodzaju okoliczności faktycznych.
W niniejszej sprawie organy miały wiedzę o tym, że na terenie G. działają lub działały sklepy oferujące środki zastępcze. Były to m.in. sklepy działające jako "kwiaciarnie", sprzedające środki rzekomo do hodowli kwiatów, będące w istocie środkami zastępczymi czy też mające je w składzie. Taki sklep mieścił się m.in. w tym samym miejscu, co sklep skarżącej. O powstaniu sklepu skarżącej "B." organy zostały poinformowane przez funkcjonariuszy Policji, którzy też zaproponowali podjęcie czynności kontrolnych. Do organów wpływały także informacje i sygnały od dyrekcji szkoły znajdującej się w pobliżu sklepu, że prowadzona jest w nim sprzedaż tzw. "dopalaczy". Bez znaczenia jest przy tym w ocenie Sądu, że Dyrektor szkoły podała niewłaściwą nazwę sklepu, bowiem wskazała na adres sklepu skarżącej ( korygując e-mailowo numer domu) , a jej prośba o interwencję pochodzi ze stycznia 2013 r. , czyli z okresu działalności sklepu skarżącej.
Podczas kontroli w dniu 15 stycznia 2013 r. kontrolujący zaobserwowali duże zainteresowanie młodzieży działalnością sklepu, co wynika z notatki służbowej.
Sąd nie podziela zarzutu skarżącej, że organy nie udowodniły istnienia przesłanki wydania decyzji – uzasadnionego podejrzenia stwarzania przez produkty zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.
Skarżąca argumentuje, że zawiadomienie KMP dotyczyło jedynie podejrzenia wprowadzania do obrotu środków zastępczych, a nie stwarzania przez te produkty zagrożenia życia lub zdrowia. Jednak w ocenie Sądu podejrzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych pociąga za sobą podejrzenie stwarzania zagrożenia przez produkty zdrowia lub życia.
Wbrew twierdzeniu skarżącej organ odwoławczy wskazał, na czym polegają podobieństwa między produktami sprzedawanymi we wcześniej działającym w tym samym miejscu sklepie – kwiaciarni, które , jak stwierdzono, stanowiły środki zastępcze –produkty te były również , jak te oferowane w sklepie "B." , dedykowane do stosowania przy uprawie roślin egzotycznych.
Nawet gdyby skarżąca nie wiedziała , że wydano wobec niej decyzję z dnia 21 grudnia 2012 r. o wycofaniu z obrotu części sprzedawanych przez nią produktów , to mimo zabezpieczenia kolejnych produktów podczas pierwszej kontroli w dniu 15 stycznia 2013 r., podczas drugiej kontroli w tym samym dniu stwierdzono w sklepie obecność dwóch produktów takich, jak zakwestionowane w trakcie pierwszej kontroli. Należy to zinterpretować jako zamiar wprowadzenia towaru do obrotu. Towary te znaleziono pod ladą, gdzie towary nie powinny się znajdować, wobec czego fakt ten wzmacnia podejrzenie o ich szkodliwości.
Określenie "młodzież" użyte w przedmiotowych decyzjach, zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości. Chodzi w tym przypadku o młodych ludzi w zwyczajnym, potocznym rozumieniu tego słowa, które nie wymaga żadnych dodatkowych wyjaśnień czy zabiegów interpretacyjnych. Ich zainteresowanie sklepem i sprzedawanymi produktami nie może być w okolicznościach niniejszej sprawy inaczej postrzegane jak chęcią zakupu tych towarów. Trudno w świetle podstawowej wiedzy i doświadczenia życiowego postawić tezę, że młodzież tak bardzo byłaby zainteresowana zwykłą kwiaciarnią i sprzedawanymi w niej produktami. Użycie zaś produktów w sposób niezgodny z ich deklarowanym przeznaczeniem, mimo istniejących napisów i ostrzeżeń, budzi podejrzenie stwarzania zagrożenia co najmniej dla zdrowia.
Całokształt tych okoliczności oraz notoryjny fakt, że stosowanie środków zastępczych nie jest obojętne dla zdrowia ludzkiego uprawniał, w ocenie Sądu, do przyjęcia, że zachodzi uzasadnione podejrzenie , że produkty sprzedawane w sklepie skarżącej stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.
Powyższe uprawniało organ pierwszej instancji do wydania decyzji o wycofaniu z obrotu wymienionych w decyzji produktów, wstrzymania wprowadzania produktów do obrotu, zatrzymania produktów oraz nakazania zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym sklepie. Decyzja taka miała oparcie w przywołanych przepisach art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatrzymanie produktów i nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności w przedmiotowym sklepie na podstawie art. 27 c ust. 3 w/w ustawy było konsekwencją wycofania produktów z obrotu i wstrzymania wprowadzania ich do obrotu w oparciu o art. 27 c ust. 1 przywołanej ustawy.
Niewadliwa była także decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten w sposób wystarczający uzasadnił wydaną przez siebie decyzję, przedstawiając stan faktyczny sprawy i przywołując stosowne przepisy prawa.
Wskazać należy, że ewentualne braki uzasadnień decyzji kwalifikować należy do naruszenia przepisów postępowania. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził.
Organy uzasadniły także decyzję w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego.
W ocenie Sądu także pozostałych zarzutów skargi nie można uznać za zasadne.
Nie można podzielić poglądu skarżącej o naruszeniu art. 10 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. przez odstąpienie od umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji oraz uznanie za udowodnione istnienie uzasadnionego podejrzenia o stwarzaniu przez przedmiotowe produkty zagrożenia życia i zdrowia – bez umożliwienia wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Pamiętać bowiem należy, że art. 81 k.p.a. pozwala co prawda na uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów- chyba , że zachodzą okoliczności , o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.
W myśl art. 10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zabranych dowodów , gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
W ocenie Sądu sprawa niniejsza niewątpliwie wymagała szybkiego załatwienia ze względu na niebezpieczeństwo co najmniej dla zdrowia ludzkiego.
Ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12 , publ. LEX nr 1145527). Skarżąca takiej zależności nie wykazała.
Podnoszone i szeroko argumentowane zarzuty skargi dotyczące wyników badań Narodowego Instytutu Leków w W., na które ogólnie powołał się organ odwoławczy, nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Dla wydania decyzji w oparciu o art. 27 c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wyniki przeprowadzonych badań nie mają znaczenia, bowiem przeprowadzenie takich badań jest konsekwencją, następstwem wydania decyzji w oparciu o wymieniony przepis.
Z zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, że wiedza o wynikach tych badań nie była podstawą jej wydania. Nie ma w tej sytuacji potrzeby odnoszenia się do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości przeprowadzonych badań i rzetelności ekspertyzy.
Zarzuty dotyczące nieprecyzyjności definicji środka zastępczego, umożliwiającej w ocenie skarżącej nadinterpretację i nadużycia są o tyle nietrafne, że środki zastępcze to różnego rodzaju produkty, o różnym składzie. Ponadto legalność, czyli zgodność z prawem kontrolowanej decyzji ocenia się z uwzględnieniem różnego rodzaju aspektów danej sprawy.
Zarzuty skargi dotyczące braku wyjaśnienia sposobu odróżnienia działania substancji znajdujących się w przedmiotowych produktach od działania innych wyrobów chemicznych, braku "definicji analoga strukturalnego" odnoszą się w istocie nie do kontrolowanych decyzji, a do wyników badań produktów , które mogą mieć ewentualny wpływ na wydanie decyzji w oparciu o inne przepisy( art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej).
Sąd nie podziela zarzutu skargi o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu niższego stopnia - z przyczyn wskazanych powyżej.
W tej sytuacji Sąd , nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło