III SA/Gd 407/12
PostanowienieWSA w Gdańsku2012-10-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów, co uniemożliwia pełną ocenę jej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ strona nie wykazała spełnienia ustawowych przesłanek. Wnioskodawca nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów, w tym wyciągów bankowych, co uniemożliwiło pełną ocenę jego sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Niewykonanie wezwania do złożenia dokumentów uniemożliwia rzetelną analizę sytuacji finansowej.Stan faktyczny
A. L. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieprzedłożenia wszystkich wymaganych dokumentów. Strona wniosła sprzeciw, uzupełniając informacje o składzie rodziny. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 9 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania zwolnienia od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 9 lipca 2012 r. A. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych związanych ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia z dnia 23 kwietnia 2012 r., nr [...].
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 14 sierpnia 2012 r. stronie odmówiono przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wskazano w uzasadnieniu wnioskodawca nie przedłożył wszystkich dokumentów, o które był wzywany, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej.
W dniu 4 września 2012 r. wnioskodawca złożył sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że prowadzi gospodarstwo domowe nie tylko z konkubiną i 27-letnim synem, jak przyjął referendarz. W rzeczywistości w skład rodziny wchodzi również syn jego konkubiny, który pozostaje na ich utrzymaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) - w skrócie p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie należy wskazać, że koszty sądowe w przedmiotowym postępowaniu obejmują wpis od skargi w wysokości 200 zł. (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi, publ. Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Jak wynika z akt sprawy wnioskodawca utrzymuje siebie i rodzinę z renty w kwocie 560 zł netto oraz wynagrodzenia 1.800 zł brutto. Konkubina również ma niskie wynagrodzenie. Uzyskiwane przez rodzinę środki w całości przeznaczane są na utrzymanie. Oszczędności nie posiadają. Wnioskodawca wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z konkubiną i 27 letnim synem. Podkreślił, że leczy się psychiatrycznie, cierpi także na dyskopatię kręgosłupa. W sprzeciwie uzupełnił dane, że utrzymuje także 13- letniego syna konkubiny.
Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.s.a.).
Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W związku z powyższym zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2012 r. (doręczonym w dniu 31 lipca 2012 r.) skarżący zobowiązany został do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: (a) odpisów zeznań podatkowych za 2011 r., złożonych przez niego oraz konkubinę, bądź imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok, (b) kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość pobieranej renty, (c) zaświadczeń od pracodawców skarżącego i jego konkubiny o wysokości średniego wynagrodzenia brutto/netto za okres ostatnich trzech miesięcy, (d) kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz, itp.), (e) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez niego, jego konkubinę rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie, (f) oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył:
- kopie zeznań podatkowych za 2011 r. swoje i konkubiny;
- zaświadczenie o swoim wynagrodzenie ze stosunku pracy, gdzie jego płaca netto wynosi 1.313 zł, zaś otrzymywane świadczenie rentowe ma wysokość 547 zł;
- zaświadczenie o otrzymywaniu przez konkubinę wnioskodawcy wynagrodzenia w kwocie 1.535 zł netto;
- rachunek za gaz na kwotę 1.889 zł z datą płatności do 2 maja 2012 r., kolejny na kwotę 765,65 zł z datą płatności do 31 lipca 2012 r.;
- rachunek za energię elektryczną na kwotę 588,95 zł płatny do 16 lipca 2012 r.
- rachunek za wodę i ścieki za okres 1 stycznia 2012 r. do 20 marca 2012 r. na kwotę 226,84 zł;
Wnioskodawca oświadczył, że posiada samochód marki Toyota [...] z 2004 r. o wartości około 15.000 zł. Wskazał, iż wraz z konkubiną nie posiada żadnych oszczędności na rachunkach bankowych.
Wezwanie o dodatkowe dokumenty nie zostało w całości zrealizowane, gdyż wnioskodawca nie przedłożył wyciągów ze wszystkich posiadanych przez niego, jego konkubinę rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie. Złożenie oświadczenia o braku oszczędności na rachunkach bankowych nie stanowi wykonania zobowiązania.
W tych okolicznościach brak jest dokumentów, które pozwalałyby usunąć istotne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Przy czym to sam wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny jego sytuacji finansowej. W orzecznictwie podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.).
Ponadto z przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów nie wynika, że jego sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W szczególności w związku z nie przedstawieniem wyciągów bankowych trudno przyjąć, że nie posiada on zasobów finansowych. Sąd nie prowadzi dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie.
Także podniesiony w sprzeciwie fakt utrzymywania dziecka konkubiny nie ma zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy jest nie w pełni wyjaśniona sytuacja finansowa wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe, uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło