III SA/Gd 414/06

WyrokWSA w Gdańsku2006-10-11

Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Arkadiusz Despot-Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego, który następnie został zwolniony ze służby wojskowej i skazany prawomocnym wyrokiem z warunkowym zawieszeniem kary, może stanowić podstawę do trwałego pozbawienia go prawa do dodatku za służbę na morzu przyznanego za ostatni miesiąc pełnienia służby?
Ratio decidendi
Tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego, nawet jeśli skutkuje zwolnieniem ze służby i późniejszym skazaniem z warunkowym zawieszeniem kary, nie może stanowić podstawy do trwałego pozbawienia go prawa do należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby, w tym dodatku za służbę na morzu. Przepis art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewiduje takiej konsekwencji, a różnicowanie sytuacji żołnierzy na podstawie zastosowania tymczasowego aresztowania narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Stan faktyczny
Skarżący, K. R., został zwolniony ze służby wojskowej w dniu 30 kwietnia 2005 r. Wcześniej, w marcu 2005 r., został tymczasowo aresztowany. Organ pierwszej instancji przyznał mu dodatek za służbę na morzu za ostatni miesiąc służby, ale jednocześnie zawiesił jego wypłatę do czasu ustania przesłanek uzasadniających zawieszenie, powołując się na art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Po uchyleniu decyzji przez WSA, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję o zawieszeniu wypłaty dodatku do czasu umorzenia postępowania karnego lub wydania wyroku uniewinniającego. Skarżący podniósł, że postępowanie karne zostało zakończone wyrokiem skazującym z warunkowym zawieszeniem kary, a tymczasowe aresztowanie zostało uchylone, co czyni dalsze zawieszenie bezzasadnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej RP z dnia 17 maja 2006 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana. Zasądził od Dowódcy Marynarki Wojennej RP na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2006 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej RP z dnia 17 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia dodatku za służbę na morzu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Dowódcy Marynarki Wojennej RP na rzecz skarżącego kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją nr [...] z dnia 19 lipca 2005 r. przyznał K. R. dodatek za służbę na morzu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, tj. w miesiącu kwietniu 2005 r. w wysokości 688,60 zł i jednocześnie na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dniem 30 kwietnia 2005 r. zawiesił wypłatę tego dodatku do czasu ustania przesłanek uzasadniających to zawieszenie. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że K. R. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 kwietnia 2005 r. wskutek upływu skróconego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Następnie organ wskazał, że wobec podoficera mają zastosowanie przepisy § 8 ust. 1 i 2, § 7 ust. 1 pkt 2 oraz § 26 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, w zakresie przywrócenia dodatku za służbę na morzu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, ponieważ z dniem 1 lipca 2004 r. stracił on prawo – na mocy przywołanego rozporządzenia – do otrzymywania przedmiotowego dodatku. Organ wskazał, iż K. R. ostatni dodatek za służbę na morzu otrzymał za miesiąc czerwiec 2004 r. w kwocie 688,60 zł. W dalszej kolejności organ dokonując stosownych przeliczeń określił wysokość dodatku z uwzględnieniem okresu jego pobierania na kwotę 770 zł. Jednocześnie organ wskazał, iż w dniu 18 marca 2005 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w G. zastosował względem K. R. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Wobec tego zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawieszono wypłatę dodatków o charakterze stałym, do czasu ustania przesłanek uzasadniających to zawieszenie. W odwołaniu od powyższej decyzji K. R. wskazał, iż organ przyznał dodatek w kwocie 688,60 zł, gdy z uzasadnienia decyzji wynika kwota tego dodatku w wysokości 770 zł. Dowódca Marynarki Wojennej RP [...] decyzją z dnia 29 września 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przyznał K. R. dodatek za służbę na morzu za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej, tj. za kwiecień 2005 r. w wysokości 770 zł oraz zawiesił wypłatę tego dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 marca 2006 r., IIISA/Gd 712/05 uchylił decyzję Dowódcy Marynarki Wojennej RP, wskazując, że rozpatrując sprawę nie uwzględnił on stanu faktycznego istniejącego w dniu wydawania rozstrzygnięcia. W ocenie sądu organ odwoławczy nie dokonał pełnej wykładnia art. 92 ust. 1 i 2 ustawy w kontekście przepisów regulujących prawo do należności pieniężnych, do których roszczenie powstaje w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Sąd zobowiązał organ II instancji do ustalenia stanu faktycznego istniejącego w dniu rozstrzygania, a następnie dokonania wykładni przepisów mających zastosowanie w sprawie. Jednocześnie Sąd uznał, że decyzja w części przyznającej dodatek za służbę na morzu za ostatni miesiąc pełnienia służby nie narusza prawa. Następnie Dowódca Marynarki Wojennej RP decyzją nr [...] z dnia 17 maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części o zawieszeniu z dniem 30 kwietnia 2005 r. wypłaty dodatku za służbę na morzu za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej od czasu umorzenia postępowania karnego w stosunku do K. R. albo uniewinnienia wymienionego prawomocnym wyrokiem sądu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że K. R. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 30 kwietnia 2005 r., był tymczasowo aresztowany od dnia 17 marca 2005 r. do 14 września 2005 r., kiedy zmieniono ten środek zapobiegawczy na dozór Policji. Na mocy art. 92 ust. 1 ustawy należało zawiesić K. R. od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym. Dodatek za służbę na morzu jest przyznawany i wypłacany w stawkach miesięcznych, co oznacza, że zgodnie z art. 80 ust. 3 ustawy jest dodatkiem o charakterze stałym i podlega ograniczeniom, wynikającym art. 92 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy podniósł, że uchylenie tymczasowego aresztowania K. R. nastąpiło po przeszło 4 miesiącach po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Postępowanie karne w jego sprawie nie zostało umorzona ani nie został uniewinniony prawomocnym wyrokiem sądu. Mimo, że obecnie wymieniony nie jest tymczasowo aresztowany, zasadnym jest utrzymanie w mocy decyzji organu niższej instancji w części dotyczącej zawieszenia z dniem 30 kwietnia 2005 r. wypłaty dodatku za służbę na morzu za kwiecień 2005 r. w prawidłowo ustalonej kwocie 770 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) obrazę art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nie rozpoznanie istotnych okoliczności sprawy, a mianowicie pominięcie faktu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie jego odpowiedzialności karnej; 2) obrazę przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez stwierdzenie, iż w sprawie brak jest podstaw do wypłaty przedmiotowego świadczenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Dowódca Marynarki Wojennej RP dokonał błędnych ustaleń twierdząc, iż postępowanie karne jest prowadzone, podczas gdy zostało zakończone prawomocnym wyrokiem. W zaistniałej sytuacji zawieszenie wypłaty do czasu umorzenia postępowania lub uniewinnienia jest bezzasadne. Zdaniem skarżącego w sprawie zachodzą przesłanki do zarządzenia wypłaty dodatku za służbę na morzu wraz ze stosownymi odsetkami. W dacie orzekania przez organ II instancji skarżący nie był już tymczasowo aresztowany a postępowanie karne w sprawie zostało zakończone. W jego ocenie przepisy przedmiotowej ustawy nie przewidują utraty uprawnienia do dodatku stałego w wypadku tylko tymczasowego aresztowania, a nawet wymierzenia kary takiej, jaką otrzymał. Wymierzona mu kara nie skutkuje utratą uprawnień emerytalnych i innych przywilejów należnych żołnierzom zawodowym, ani nie jest nawet obligatoryjną przesłanką do zwolnienia żołnierza ze służby. Przepis art. 92 ust. 1 ustawy nie przewiduje kompetencji do orzekania o utracie świadczeń, a jego celem jest zabezpieczenie interesu Skarbu Państwa w sytuacji, w której żołnierz otrzymałyby świadczenie, do którego następnie utraciłby prawo i zachodziłaby potrzeba nakazania jego zwrotu. Zdaniem skarżącego nabył on prawo do świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby i w decyzji powinno się wskazać datę, od której należą się odsetki za zwłokę w wypłacie świadczenia. Zatem w decyzji wydanej po uchyleniu zaskarżonej decyzji koniecznym będzie orzeczenie wypłaty zatrzymanych świadczeń wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Dowódca Marynarki Wojennej RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż z otrzymanego przez organ w dniu 22 listopada 2005 r. odpisu wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w G. z dnia 9 listopada 2005 r., [...] nie wynikało by postępowanie karne zostało umorzone albo skarżący został uniewinniony. Nie było więc podstaw do zastosowania art. 92 ust. 2 ustawy. Organ wskazał, że tym wyrokiem K. R. został uznany winnym popełnienia 20 przestępstw i skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary. W ocenie organu odwoławczego jedynie wznowienie postępowania karnego i uniewinnienie skarżącego uzasadniałoby wypłatę zawieszonych należności pieniężnych wraz z odsetkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W doktrynie oraz orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że z zasady dwuinstancyjności wypływa obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W konsekwencji organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Skoro organ odwoławczy ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę to musi czynić to w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania decyzji ostatecznej. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 lutego 1992 r., IISA 49/92 (nie publ.): "W postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania". Wobec powyższego należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie rzeczą organu odwoławczego było uwzględnienie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji i ponowne rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia wypłaty skarżącemu należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Organ odwoławczy zgodnie z wytycznymi, zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt IIISA/Gd 712/05, uwzględnił fakt uchylenia tymczasowego aresztowania. Jednocześnie organ ten stwierdził, iż wypłata dodatku za służbę na morzu za ostatni miesiąc pełnienia służby będzie zawieszona do czasu umorzenia postępowania karnego lub wydania wobec skarżącego wyroku uniewinniającego. Organ takie stanowisko zajął, powołując się na treść art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wiedząc jednocześnie, że w sprawie, w której skarżący był aresztowany zapadł wyrok skazujący go na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. W związku z tym, że organ odwoławczy dysponował pełnym materiałem odzwierciedlającym stan faktyczny sprawy należało rozstrzygnąć, czy w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy możliwe jest dalsze zawieszenie wypłaty przedmiotowego dodatku mimo uchylenia tymczasowego aresztowania i zakończenia postępowania karnego wyrokiem skazującym na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Przepis art. 92 ust. 1 stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności połowę ostatnio otrzymanego uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym, a także wypłatę należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Stosownie zaś do ust. 2 art. 92 w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu żołnierz zawodowy otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz zawieszone należności pieniężne, wraz z odsetkami ustawowymi, od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stała się wymagalna, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, do której kategorii świadczeń należy dodatek za służbę na morzu przysługujący skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej. Dodatek za służbę na morzu, jako taki, jest dodatkiem o charakterze stałym, co wynika wprost z regulacji art. 80 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.). Jednakże w przedmiotowej sprawie dodatek ten został przyznany skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby, gdyż na skutek zmiany przepisów skarżący utracił prawo do tego świadczenia z dniem 1 lipca 2004 r. Przedmiotowe świadczenie zostało przyznane skarżącemu zgodnie z § 26 ust. 1 i 2 cytowanego wyżej rozporządzenia, dlatego, że doszło do zwolnienia go ze służby wojskowej. Dlatego, w ocenie Sądu, w tym przypadku przedmiotowy dodatek należy zaliczyć do należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Mając powyższe na uwadze w dalszej kolejności należało stwierdzić, że przepis art. 92 ust. 1 cytowanej ustawy posługuje się pojęciem "zawieszenie wypłaty", które nie jest tożsame z pojęciem "utraty prawa" do określonych świadczeń. Jeżeli następuje zawieszenie wypłaty to znaczy, że ustanie przyczyn tego zawieszenia winno skutkować wypłatą należnych świadczeń, które z racji zawieszenia nie mogły zostać uprzednio wypłacone, o ile nie zaszły, przewidziane przepisami ustawy, okoliczności powodujące utratę prawa do określonego rodzaju świadczenia. Z treści ust. 2 art. 92 wynika, iż z całą pewnością zawieszony dodatek zostanie wypłacony w razie umorzenia postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Organ II instancji ograniczając się do wykładni literalnej przyjął, że tylko wystąpienie jednej z okoliczności wskazanych w tym przepisie umożliwi wypłatę skarżącemu przedmiotowego dodatku. Faktycznie oznacza to, że skarżący został pozbawiony prawa do tego świadczenia z powodu zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania i następnie skazania prawomocnym wyrokiem sądu. Przede wszystkim jednak istotną rolę odgrywa tutaj fakt tymczasowego aresztowania skarżącego i okoliczność, że zwolnienie ze służby na jego wniosek nastąpiło w trakcie stosowania tego środka zapobiegawczego. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na art. 94 ust. 6 cytowanej ustawy, stanowiący, w jakich przypadkach żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje odprawa. Mianowicie są to przypadki utraty stopnia wojskowego albo degradacji, prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu karty dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, prawomocnego orzeczenia środków karnych pozbawienia praw publicznych, wydalenia z zawodowej służby wojskowej lub zakazu wykonywania zawodu żołnierza zawodowego, skazania prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Jednocześnie są to przesłanki obligatoryjnego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej (art. 111 pkt 11-14 cytowanej ustawy). Ustawodawca w cytowanym wyżej przepisie ani w innych przepisach przedmiotowej ustawy nie zawarł regulacji, zgodnie z którą tymczasowe aresztowanie żołnierza zawodowego skutkowałoby utratą prawa do odprawy, o której mowa w art. 94 czy też należności pieniężnych wymienionych w art. 95, bądź dodatków przysługujących w ostatnim miesiącu pełnienia służby. Tymczasowy areszt służy zabezpieczeniu prawidłowego toku postępowania karnego i w związku z tym nie może wywoływać dolegliwości wykraczających poza naturalne konsekwencje wypływające z faktu tymczasowego pozbawienia wolności. Z całą pewnością nie może skutkować pozbawieniem prawa do wypłaty wszelkich świadczeń związanych ze służbą wojskową żołnierza zawodowego. W ocenie Sądu tymczasowy areszt nie może stanowić kryterium różnicowania żołnierzy zawodowych, decydującego o wypłacie należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Przyjęcie takiego kryterium różnicowania (cechy relewantnej) stoi w sprzeczności z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Takie różnicowanie prowadzi do sytuacji, w której żołnierz zawodowy skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, w stosunku do którego w trakcie postępowania karnego nie zastosowano tymczasowego aresztowania, i który zwolnił się ze służby w trakcie postępowania karnego otrzymałby odprawę i inne należności pieniężne, zaś inny żołnierz skazany na taką samą karę i tymczasowo aresztowany, który rozwiązał stosunek służbowy w trakcie tymczasowego aresztowania przedmiotowych świadczeń już nie otrzyma. Takie zróżnicowanie z uwagi na zastosowanie tymczasowego aresztowania należy uznać za dyskryminujące. Przepis art. 32 ust. 2 Konstytucji wyraźnie zakazuje dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie powoływał się na stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia 9 marca 1988 r. (U7/87, OTK, s. 14), zgodnie z którym "konstytucyjna zasada równości wobec prawa polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujący się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowani równo. A więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących." Zatem żołnierze zawodowi zwolnieni ze służby, skazani prawomocnymi wyrokami sądu na podobne kary nie mogą być w różny sposób traktowani przy ustalaniu prawa do wypłaty świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wobec tego przepisu art. 92 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy nie można wykładać w sposób, który faktycznie skutkować będzie pozbawieniem prawa do wypłaty niniejszych świadczeń z powodu zastosowania wobec żołnierza tymczasowego aresztowania i zwolnienia ze służby w trakcie stosowania tego środka zapobiegawczego. W uzasadnieniu projektu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych znajduje się zapis "/.../ proponowane rozwiązania zachowują wszystkie dotychczasowe uprawnienia żołnierzy zawodowych, w szczególności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej." W poprzednim stanie prawnym zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18) żołnierzowi, który został tymczasowo aresztowany w związku z wszczętym postępowaniem karnym, zawieszało się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków. W aktualnym stanie prawnym, jak wynika to z treści cytowanego wyżej art. 92 ust. 1 rozszerzono katalog należności podgalających zawieszeniu o należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zasadniczej służby wojskowej. Jednakże, w ocenie Sądu, stosując art. 92 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy również mieć na uwadze wskazany wyżej cel ustawodawcy, a więc niepogorszenie uprawnień, w szczególności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Tak określony cel ustawodawcy wskazuje, iż jego zamiarem nie było pozbawienie żołnierzy zawodowych prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby z powodu tymczasowego aresztowania i zwolnienia żołnierza ze służby w czasie stosowania tego środka. Mając na względzie powyższe rozważania należy wskazać, że w przepisie art. 92 cytowanej ustawy uregulowano zawieszenie wypłaty dwóch różnych grup świadczeń. Jedną grupę stanowi uposażenie żołnierzy (uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym), zaś drugą grupę stanowią należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (odprawa i należności wymienione w art. 95 ustawy, dodatki przyznawane w ostatnim miesiącu pełnienia służby). Charakter świadczeń z obu tych grup jest odmienny. Uposażenie żołnierza zawodowego jest comiesięczną gratyfikacją za pełnienie służby. Wobec tego, jeżeli żołnierz jest tymczasowo aresztowany to nie jest możliwe pełnienie przez niego służby, co automatycznie przekłada się na możliwość zarobkowania. Wówczas zasadnym jest ograniczenie wysokości wypłaty uposażenia, na które składa się uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym i uzależnienie wypłaty zawieszonej części od umorzenia postępowania lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Natomiast inaczej przedstawia się kwestia należności związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w tym dodatku, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Odprawa związana jest z pełnieniem przez określoną ilość czasu zawodowej służby wojskowej. Natomiast należności wymienione w art. 95 pkt 2 – 5 są ekwiwalentami, bądź świadczeniami o podobnym charakterze należnymi, dlatego, że w związku z zwolnieniem ze służby żołnierz nie będzie miał możliwości skorzystania z przysługujących mu określonych uprawnień, jak chociażby przykładowo nie będzie możliwe wykorzystanie w naturze zaległego urlopu wypoczynkowego. Dodatek przysługujący w ostatnim miesiącu pełnienia służby, do którego żołnierz utracił prawo wskutek zmiany przepisów, jest świadczeniem niezwiązanym z bieżącą służbą, a świadczeniem jednorazowym ściśle związanym ze zwolnieniem ze służby. Zatem przy braku wyraźnej regulacji ustawowej fakt tymczasowego aresztowania nie może mieć bezpośredniego wpływu na prawo do tych świadczeń. Jednocześnie należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie tymczasowe aresztowanie skarżącego miało wpływ na decyzję organu odwoławczego, tylko dlatego, że zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło w czasie stosowania tego środka zapobiegawczego. Gdyby skarżący zwolnił się ze służby po uchyleniu tymczasowego aresztowania, w ogóle nie zaistniałby przedmiotowy problem. Zdaniem Sądu, mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że przepis art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie stanowi podstawy do pozbawienia żołnierza należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Z treści ust. 2 cytowanego przepisu można wywieść, że stan zawieszenia wypłaty tych należności może trwać najwyżej do wydania prawomocnego wyroku kończącego postępowanie karne. Wówczas bowiem możliwe jest dokonanie oceny, czy i jaki, w świetle obowiązujących przepisów, jest wpływ wyroku na prawo do określonych należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby. Z treści art. 94 ust. 6 ustawy wynika, iż rodzaj wymierzonej kary ma wpływ na prawo do odprawy. Jeżeli przepisy prawa nie przewidują utraty prawa do świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem sądu, to brak jest podstaw do dalszego utrzymywania stanu zawieszenia wypłaty tych świadczeń. W takim przypadku skazanie może co najwyżej oddziaływać na prawo do odsetek, które w myśl art. 92 ust. 2 ustawy należą się od dnia wymagalności należności pieniężnej w przypadku umorzenia postępowania karnego, bądź uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu. Organ odwoławczy uznając, iż tymczasowe aresztowanie i następnie skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania uniemożliwia wypłatę zawieszonego dodatku za służbę na morzu za ostatni miesiąc pełnienia służby wojskowej naruszył przepis art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, co miało wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej wyżej wykładni i rozstrzygnięcie do kiedy trwał stan zawieszenia wypłaty dodatku oraz orzeczenie w przedmiocie wypłaty świadczenia. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a) w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło