III SA/Gd 414/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-03-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy Luzino i umorzyło postępowanie wznowieniowe, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na stan res iudicata, podczas gdy wnioski o wznowienie postępowania opierały się na odmiennych okolicznościach faktycznych niż te rozpatrywane w poprzednim postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku błędnie uznało postępowanie wznowieniowe za bezprzedmiotowe z uwagi na stan res iudicata. Wnioski o wznowienie postępowania z 2023 r. opierały się na innych okolicznościach faktycznych (istnienie samowoli budowlanej strzelnicy) niż te rozpatrywane w poprzednim postępowaniu sądowym (brak strzelnicy na działce). W związku z tym organ odwoławczy nie dokonał merytorycznej oceny, czy ujawnienie samowoli budowlanej stanowi nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co skutkowało naruszeniem przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. uchylającej decyzję Wójta Gminy Luzino z dnia 24 listopada 2023 r. i umarzającej postępowanie wznowieniowe. Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek Prokuratora Okręgowego w Gdańsku i Stowarzyszenia M. w D. w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy decyzją Wójta z 2019 r. Wnioskodawcy powołali się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na ujawnienie nowej okoliczności w postaci istnienia samowoli budowlanej strzelnicy, co potwierdziły postanowienia organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy uznał postępowanie za bezprzedmiotowe z uwagi na stan res iudicata, powołując się na wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku z 2023 r. (sygn. akt III SA/Gd 545/22), który oddalił skargę na decyzję o umorzeniu poprzedniego postępowania wznowieniowego. Stowarzyszenie M. zaskarżyło decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak merytorycznej oceny przesłanki wznowienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. i zasądza od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...]. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. nr SKO Gd/6774/23 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr Or.5520.2.2.2019 Wójt Gminy Luzino, na podstawie art. 47 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) – dalej powoływanej jako "k.p.a.", po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia J. w D., zatwierdził regulamin strzelnicy położonej w D. przy ul. [...]. Regulamin stanowił załącznik do decyzji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie postępowania na podstawie analizy załączonych do wniosku dokumentów oraz oświadczenia ustnego złożonego przez Prezesa [...] ustalono, iż strzelnica będzie usytuowana na terenie niezabudowanym w części południowej działki nr [...] w D. Wójt zapoznał się z projektem regulaminu strzelnicy i stwierdził jego zgodność z wzorcowym regulaminem zawartym w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic (Dz. U. Nr 18, poz. 234 ze zm.).
Rozstrzygnięcie zostało skierowane do Stowarzyszenia J. w D. Strona nie wniosła odwołania od korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, wobec czego decyzja Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr Or.5520.2.2.2019 stała się ostateczna.
Sprzeciw od tej decyzji złożył Prokurator Okręgowy w Gdańsku, pismem z dnia 6 lipca 2020 r., w którym wskazał na konieczność wznowienia postępowania w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy nr [...] na podstawie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., to jest na skutek ujawnienia nowych okoliczności i dowodów istniejących w chwili orzekania, lecz nieznanych organowi, który wydał decyzję. Prokurator wskazał ówcześnie, że okolicznością nieznaną organowi, jest to, że strzelnica, której dotyczy zatwierdzony regulamin nie znajdowała się w ogóle na działce nr [...]. W efekcie postanowieniem z dnia 27 lipca 2020 r. Wójt Gminy Luzino po raz pierwszy wznowił postępowanie w tej sprawie.
Następnie w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego Wójt Gminy Luzino decyzją z dnia 5 lipca 2021 r. (nr Or.5520.2,2.2019) uchylił swoją decyzję z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy, wskazując, że jak ustalił strzelnica nie ma obecnie pozwolenia na użytkowanie, które powinna wcześniej uzyskać.
Odwołanie od decyzji z dnia 5 lipca 2021 r. wniosło Stowarzyszenie J. w D.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 9 maja 2022 r. (nr SKO Gd/6808/21) orzekło o uchyleniu decyzji Wójta z dnia 5 lipca 2021 r i umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał bowiem, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Prokurator Okręgowy w Gdańsku oraz Stowarzyszenie M. w D. (uczestnik postępowania) wnieśli skargi na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2022 r. (nr SKO Gd/6808/21) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 23 marca 2023 r. o sygn. akt III SA/Gd 545/22 oddalił te skargi.
W uzasadnieniu ww. wyroku stwierdzono, że organ administracji nie może wznawiać postępowania na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji, a takie działanie wbrew jasnym przesłankom art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi naruszenie prawa. Zaznaczono ponadto, że za podstawę wznowienia nie może być uznana nowa wykładnia przepisów prawa. Sąd ocenił, że wskazana przez Prokuratora okoliczność faktyczna braku na terenie nieruchomości obiektów strzelnicy (nieistnienie strzelnicy na działce) nie mogła być uznana za nową, nieznaną organowi, okoliczność mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta była bowiem organowi wydającemu decyzję o zatwierdzeniu regulaminu znana. Sąd stwierdził, że jak wynika z treści samej decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. organ zatwierdzający regulamin działał ze świadomością, że strzelnica nie jest na terenie nieruchomości jeszcze urządzona. W tym zakresie wskazano na złożone Wójtowi Gminy Luzino przez Prezesa Stowarzyszenia J. w D. oświadczenie oraz dokumenty dołączone do wniosku o zatwierdzenie regulaminu (w tym m.in. umowę dzierżawy terenu przez stowarzyszenie w celu urządzenia strzelnicy zawartą z właścicielem działki).
W uzasadnieniu zwrócono także uwagę na kształtowanie się stanowiska sądów administracyjnych w zakresie koniecznego zakresu postępowania przeprowadzonego przez organ zatwierdzający regulamin strzelnicy. Wskazano, że zgodnie z pierwszym z wyrażanych w orzecznictwie stanowisk, organ prowadzący postępowanie w oparciu o art. 47 ust. 1 ustawy o broni i amunicji nie jest uprawniony do badania innych kwestii, niż sama treść regulaminu. Z kolei zgodnie z ukształtowanym drugim stanowiskiem, zasadne jest aby organ któremu przedłożono wniosek o zatwierdzenie regulaminu określonego obiektu jako strzelnicy, najpierw poczynił ustalenia, czy obiekt ten w sposób legalny został przeznaczony do użytkowania jako strzelnica m.in. w świetle prawa budowlanego. W myśl tego kierunku interpretacji, w trakcie postępowania dotyczącego zatwierdzenia regulaminu strzelnicy wójt może dokonać ustaleń, czy wskazany mu obiekt, powstał zgodnie z prawem na podstawie odpowiednich zgód, w tym tych udzielonych przez organy administracji architektoniczno-budowlanej.
Sąd wskazał na ww. rozbieżności w orzecznictwie, konkludując, że w tej sprawie organ przyjął stanowisko pierwsze, na co wskazuje fakt dołączenia do akt administracyjnych określonego orzeczenia sądu administracyjnego wspierającego to stanowisko. Jednocześnie jednak jako najistotniejsze w sprawie uznano, że organ działał ze świadomością, że strzelnicy w ogóle jeszcze nie ma i uznał, że taki stan nie stanowi przeszkody do wydania decyzji zatwierdzającej sam regulamin strzelnicy.
Wyrok stał się prawomocny.
W dalszej kolejności, pismem z dnia 21 lipca 2023 r. Stowarzyszenie M. w D. złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. (Or.5520.2.2.2019), o uchylenie wskazanej decyzji w tamach postępowania wznowieniowego i wydanie nowej decyzji odmawiającej zatwierdzenia regulaminu strzelnicy z rygorem natychmiastowej wykonalności. Stowarzyszenie wskazało na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., gdzie jako nową okoliczność, nieznaną organowi, wskazano na fakt istnienia już w chwili zatwierdzenia regulaminu nielegalnie urządzonej wcześniej strzelnicy, której ten regulamin dotyczy.
Wnioskiem z dnia 24 lipca 2023 r. Prokurator Okręgowy w Gdańsku również wystąpił z wnioskiem o wznowienie ww. postępowania i uchylenie decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. (Or.5520.2.2.2019) o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy nr [...] położonej na działce nr [...] w D. z uwagi na istnienie nowych istotnych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych w dniu wydania decyzji o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy. Prokurator domagał się wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia regulaminu i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Również w tym zakresie wskazano na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz okoliczność istnienia już w chwili wydania decyzji na ww. działce strzelnicy nr [...], stanowiącej samowolę budowlaną.
Obie wnioskujące strony opierały się na zbieżnej argumentacji, wskazując, że istnienie ww. okoliczności i w konsekwencji podstawy wznowienia, potwierdziło i ujawniło postępowanie zakończone postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2023 r. (nr WOP.7722.146.2022. KK), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Wejherowie z dnia 22 maja 2023 r. (nr PINB-V-7143/4/17) nakazujące P. sp. z o.o. (właściciel działki) wstrzymać prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie strzelnicy oznaczonej numerem [...], usytuowanej na działce nr [...] w D, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podkreślono, że ww. postanowienie jednoznacznie stwierdza dopuszczenie się samowoli budowlanej polegającej na wzniesieniu obiektu strzelnicy w określonym czasie.
Wobec złożonych wniosków, postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy Luzino po raz drugi wznowił postępowanie zakończone swoją ostateczną decyzją z dnia 26 kwietnia 2019 r. (Or.5520.2.2.2019).
Decyzją z dnia 24 listopada 2023 r. (nr Or.5520.2.2.2019) Wójt Gminy Luzino, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy nr [...] położonej na działce nr [...] w D.
W uzasadnieniu organ streścił przebieg postępowania i powołał się na treść uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2022 r. (nr SKO Gd/6808/21), w którym organ odwoławczy przesądził, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 k.p.a.
W szczególności podkreślono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w decyzji z dnia 9 maja 2022 r. wskazało, że skoro Wójt Gminy Luzino, wydając decyzję z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy w D. "analizował wyłącznie zgodność przedstawionego mu do zatwierdzenia regulaminu strzelnicy ze wzorcem normatywnym i po stwierdzeniu tej zgodności, uwzględnił wniosek w całości", to obecnie nie może brać pod uwagę okoliczności dotyczących spraw budowlanych strzelnicy w tym nielegalności tego obiektu, jako podstawy prawnej, przy rozpatrywaniu przesłanki do uchylenia regulaminu strzelnicy.
Jak zauważyło bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, przez "nową okoliczność istotną dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Chodzi zatem o okoliczności istotne w takim znaczeniu, że ich istnienie lub brak bezpośrednio wpływają na treść rozstrzygnięcia. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze. Z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musi istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie być znana organowi, który wydał decyzję. (...). Za nową okoliczność nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu ocena znanych wówczas temu organowi okoliczności i dowodów (...). Zmiana stanu prawnego nie jest ani nowym dowodem, ani zmianą stanu faktycznego. Nowa wykładnia prawa, dokonana w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub sądów administracyjnych albo w praktyce organów administracji publicznej również nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania".
Analizując powyższy wywód organu odwoławczego zawarty w decyzji z dnia 9 maja 2022 r. uznano, że obecnie Wójt nie ma już możliwości uchylenia regulaminu strzelnicy w postępowaniu wznowieniowym powołując się na orzecznictwo sądowe, które w kwestii zatwierdzenia regulaminu strzelnic niewątpliwie wskazuje obecnie na konieczność ustalenia w postępowaniu administracyjnym statusu legalności obiektu przed zatwierdzeniem regulaminu.
Wskazano, że Kolegium w decyzji z dnia 9 maja 2022 r. wobec przedstawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy wskazało, że nie zaistniały również inne przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 i nast. k.p.a. Wobec tego w podsumowaniu Wójt Gminy Luzino stwierdził, że brak jest podstaw wznowienia a zatem, brak możliwości uchylenia decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy.
Od powyższej decyzji odwołali się Prokurator Okręgowy w Gdańsku i Stowarzyszenie M. w D.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia 6 czerwca 2024 r. (nr SKO Gd/6774/23) uchyliło decyzję Wójta Gminy Luzino z dnia 24 listopada 2023 r. (nr Or.5520.2.2.2019) i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 k.p.a.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i przytoczył poszczególne rozstrzygnięcia organów administracyjnych oraz opisany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2023 r. o sygn. akt III SA/Gd 545/22, a także przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wznowieniowego.
W ocenie organu odwoławczego, z akt sprawy wynika, że nie ziściły się przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. który stanowił wskazaną podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Brak było bowiem podstaw do wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie z uwagi na przesłankę res iudicata - prawomocne rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 545/22. W orzeczeniu tym sąd wskazał, że wbrew stanowisku skarżących, nie zaistniała przesłanka wyjścia na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, a stwierdzenie takiego stanu rzeczy było możliwe już na etapie wszczęcia postępowania. W decyzji przytoczono zatem obszernie treść uzasadnienia ww. wyroku, gdzie wskazywano, że okoliczność braku na terenie nieruchomości obiektów strzelnicy, nie mogła być uznana za okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ była organowi, wydającemu decyzję o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy znana w chwili gdy wydawał decyzję. Sąd powołał się w tym zakresie na samą treść decyzji z dnia 26 kwietnia 2019 r. wskazującą, że organ uznaje, że działka jest niezabudowana uwzględniając oświadczeniem złożone przez Prezesa Stowarzyszenia J., który wskazywał mu gdzie strzelnica będzie usytuowana. Sąd ocenił zatem jako kluczowe, że zatwierdzając regulamin strzelnicy Wójt Gminy Luzino niewątpliwie działał ze świadomością, że strzelnica nie istnieje - nie jest jeszcze na terenie nieruchomości urządzona.
Mając na uwadze powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uznało, że w aktualnie prowadzonym postępowaniu kontrolnym (prowadzonym przez organy administracji architektoniczno-budowlanej) po prostu usankcjonowano ostatecznymi postanowieniami to, co Wójt Gminy Luzino "już wiedział" wydając decyzję o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy, to jest "że podmiot wnoszący o zatwierdzenie regulaminu strzelnicy nie dysponuje żadnymi aktami administracyjnymi pozwalającymi na jej urządzenie i prowadzenie - w szczególności wydanymi przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, a sama działka w świetle wniosku nie jest zabudowana".
Organ odwoławczy przypomniał w tym miejscu, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie postanowień o wstrzymaniu robót budowlanych nie zostało prawomocnie zakończone - została wniesiona skarga kasacyjna.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona w tym przepisie istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. wskazują motywy. W sytuacji, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Organy administracji i sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku.
Dalej wskazano, że jeśli w toku wznowionego postępowania okaże się, że z uwagi na jakiekolwiek okoliczności nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ odwoławczy władny jest zastosować przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wobec stwierdzenia, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania, brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania wznowieniowego. Brak podstaw do prowadzenia tego postępowania winien skutkować jego umorzeniem z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Reasumując organ stwierdził, że z opisanych wyżej względów w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o której mowa była w postanowieniu w przedmiocie wznowienia postępowania oraz pośrednio - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Nie zaistniały również inne przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 i nast. k.p.a., w szczególności decyzja objęta wznowionym postępowaniem nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, zagadnienie wstępne nie zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (zagadnienia wstępnego w istocie nie było, w sprawie nie zawieszono postępowania tak jak w przypadku strzelnicy nr [...]), decyzja nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Stowarzyszenie M. zaskarżyło decyzję organu odwoławczego z dnia 6 czerwca 2024 r. (nr SKO Gd/6774/23) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Stowarzyszenie zarzuciło zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności:
- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i brak dokonania właściwej analizy warunków i zasad funkcjonowania strzelnicy, wynikających z przepisów odrębnych, w szczególności brak uwzględnienia, że obiekt strzelnicy został uznany przez organy nadzoru budowlanego oraz WSA w Gdańsku za samowolę budowlaną;
- art. 145 § 1 pkt 5 w związku z al 151 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego we wnioskowanym przez skarżące Stowarzyszenie zakresie, tj. pominięcie okoliczności, że obiekt stanowiący strzelnicę jest obiektem nielegalnym;
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie niewłaściwego rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym, bezpodstawne umorzenie postępowania bez wskazania jakiego rodzaju bezprzedmiotowość wystąpiła w sprawie, wadliwą ocenę czy w sprawie miało miejsce pojawienie się nowych okoliczności, o których organ nie wiedział w dacie podejmowania rozstrzygnięcia o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy, a ponadto wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 k.p.a., który to przepis nie daje podstaw do uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania i umorzenia postępowania przed organem I instancji.
W uzasadnieniu skarżące Stowarzyszenie wskazało, że w odniesieniu do strzelnicy, której regulamin zatwierdzono (tzw. "strzelnica nr [...]") Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wejherowie postanowieniem z dnia 23 maja 2023 r. nakazał P. w G. Sp. z o.o. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie strzelnicy. Na postanowienie to zostało wniesione zażalenie. W drodze postanowienia z dnia 14 lipca 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 813/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Wniesiona skarga kasacyjna została zaś odrzucona postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. Zaznaczono, że według wiedzy skarżącej aktualnie P. w G. wniosło zażalenie na to postanowienie.
Konsekwencją rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego i sądu administracyjnego jest sytuacja, że po zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy ujawniona została okoliczność, że obiekt strzelnicy istniał wcześniej jako samowolnie wzniesiony.
Celem legalnego uruchomienia strzelnicy przepis § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 marca 2000 r. w sprawie wzorcowego regulaminu strzelnic stanowi, że właściciel lub zarządca strzelnicy, na podstawie regulaminu określonego w § 3, jest obowiązany opracować regulamin strzelnicy, w którym może w szczególności określić dodatkowe warunki bezpieczeństwa, w tym także dla osób przebywających na strzelnicy. Regulamin dla konkretnej strzelnicy winien zatem uwzględniać jej uwarunkowania i w razie jeśli strzelnica ta jest obiektem, który zgodnie z przepisami odrębnymi wymaga uprzedniego wydania decyzji o dopuszczeniu strzelnicy do użytkowania, powinien zawierać uregulowania co do umieszczenia takiej decyzji w określonym widocznym miejscu. Z powyższego zapisu zawartego we wzorcowym regulaminie bezpiecznego funkcjonowania strzelnic należy wywieść wniosek, że w przypadku strzelnicy nr [...] zlokalizowanej na działce nr [...] w D. konieczne było uzyskanie stosownych rozstrzygnięć organów architektoniczno-budowlanych na urządzenie obiektu funkcjonującego jako strzelnica. Obiekt urządzono zaś samowolnie. Obecnie funkcjonuje więc nielegalnie i nie gwarantuje więc bezpieczeństwa ani dla jego użytkowników, ani dla osób postronnych.
Wspomniana okoliczność nie była znana Wójtowi w dacie wydawania decyzji o zatwierdzeniu regulaminu funkcjonowania strzelnicy. Zatem organ z tych właśnie względów nie domagał się od podmiotu występującego o zatwierdzenie regulaminu okazania żadnych zezwoleń, w tym decyzji dopuszczającej funkcjonowanie obiektu w tym miejscu i o takim charakterze czy funkcji. Aktualnie decyzje organów nadzoru budowlanego oraz wyrok WSA w Gdańsku o sygn. akt II SA/Gd 813/23 dowodzą, że podmiot prowadzący obiekt miał obowiązek uzyskać zezwolenie organu architektoniczno-budowlanego na urządzenie tego obiektu oraz że stosownego zezwolenia nigdy nie uzyskał.
W toku postepowania wznowieniowego organy nie podjęły oceny wskazywanego przez stronę faktu (istnienia samowoli budowalnej) w kategorii nowej okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy wydał ponadto rozstrzygnięcie nie mieszczące się w katalogu z art 151 k.p.a., a ponadto orzekł o umorzeniu postępowania bez nawiązania do art 105 § 1 k.p.a. Twierdzenie Kolegium, że w sprawie nie zaistniała podstawa do wznowienia i to generuje obowiązek umorzenia postępowania jest nietrafne.
Strona skarżąca podtrzymała stanowisko, ze wskazana przez nią podstawa wznowieniowa zaistniała.
Wskazywane przez organ odwoławczy, że w dacie wydawania decyzji ostatecznej funkcjonowało również orzecznictwo sądów administracyjnych akceptujące stanowisko, zgodnie z którym organ zatwierdzający regulamin nie miał obowiązku badania innych okoliczności, niż zgodność przełożonego do zatwierdzenia regulaminu z regulaminem wzorcowym nie ma znaczenia w sprawie.
W tej sprawie, jako nową okoliczność, nieznaną organowi, wskazano bowiem na fakt istnienia samowoli budowlanej, niespełniającej jakichkolwiek standardów bezpieczeństwa. Oznacza to konieczność prowadzenia postępowania nadzwyczajnego i ponownego rozstrzygnięcia tej sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżąca podkreśliła, że chodzi o rozstrzygnięcie merytoryczne, gdyż nie ma jakichkolwiek braków, które mogłyby prowadzić do umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny bada zatem zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria, Sąd stwierdził, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej strona skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2024 r. (nr SKO Gd/6774/23), na mocy której organ umorzył postępowanie wznowieniowe wszczęte przez Wójta Gminy Luzino, wcześniej uchylając rozstrzygnięcie organu I instancji wydane w ramach tego postępowania wznowieniowego, to jest decyzję Wójta Gminy Luzino z dnia 24 listopada 2023 r.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku stanęło na stanowisku, że prowadzenie postępowania wznowieniowego było w tym przypadku od początku bezprzedmiotowe, ponieważ dotyczyło tej samej podstawy wznowienia, co do której już wcześniej doszło do wszczęcia innego postępowania wznowieniowego i też jego oceny, tak przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w ramach decyzji z dnia 9 maja 2022 r. (nr SKO Gd/6808/21), a następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku właśnie z uwagi na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydany w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 545/22, Wójt Gminy Luzino rozpatrując kolejne wnioski o wznowienie postępowania, powinien uwzględnić istnienie stanu res iudicata. W wyroku prawomocnie rozstrzygnięto już bowiem kwestię, że w sprawie dotyczącej zatwierdzenia regulaminu strzelnicy nie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Strona skarżąca wskazuje zaś, że w istocie organy obu instancji nie podjęły w tym postępowaniu, które jest aktualnie przedmiotem oceny Sądu, w ogóle rzeczywistej oceny zaistnienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w kontekście przedstawionych im we wniosku o wznowienie postępowania argumentów.
Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione
Zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony.
Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.).
W razie gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo, że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu.
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie może podjąć dwojakiego rodzaju rozstrzygnięcie, to jest:
1/ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo
2/ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Stosownie do art. 151 § 2 k.p.a., w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Przepis art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Przedmiotem prowadzonego przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, jest zatem ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a., a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej.
Jeżeli w toku postępowania wznowieniowego, prowadzonego na wniosek organ pierwszej instancji wydał jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 § 1 k.p.a., a w grę nie wchodzi bezprzedmiotowość postępowania wznowieniowego, organ odwoławczy w oparciu o zasady ogólne wynikające z art. 138 k.p.a. powinien co do zasady ustosunkować się do prawidłowości wydanej w postępowaniu wznowionym decyzji, to jest odpowiednio utrzymać ją w mocy (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub uchylić decyzję jeśli jest jego zdaniem nieprawidłowa i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.)
W postępowaniu wznowieniowym, wszczętym na wniosek, w którym strona powołuje się też na konkretną podstawę wznowienia, zaistnienie tej podstawy lub jej brak należy zawsze ocenić odnosząc się do wskazanej we wniosku argumentacji i dowodów, jakie strona przedłożyła na poparcie podnoszonych twierdzeń i wykazanie wystąpienia określonej przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a.
Wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących warunków: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy, okoliczności faktyczne lub dowody są nowe, okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej, okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jeżeli którykolwiek z tych warunków nie został spełniony, brak jest podstaw do uznania, że w sprawie zaszła przesłanka wznowienia postępowania.
Nowe okoliczności faktyczne są dla sprawy istotne, gdy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że gdyby były one znane organowi wydającemu decyzję w postępowaniu głównym, to organ wydałby inne rozstrzygnięcie w sprawie. Nowe okoliczności muszą należeć do rzędu tych, które mają bezpośredni związek z treścią rozstrzygnięcia sprawy, powinny mieć znaczenie dla sposobu ukształtowania praw i obowiązków stron, o których organ administracji publicznej orzekł w decyzji ostatecznej.
Nową okolicznością nie jest niewątpliwie zmiana wykładni przepisów prawa, w tym w rozumieniu ugruntowania się określonej linii wykładni przepisu w orzecznictwie sądowym. Nie można jednak tracić z pola widzenia, względem jakiego przyjętego w ostatecznej decyzji stanu faktycznego organ w postępowaniu zwykłym zastosował określoną wykładnię przepisów. Oceniając wystąpienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ powinien więc również ocenić, czy argumentacja strony odnosi się rzeczywiście do faktu, który wcześniej w postępowaniu zwykłym (czy wcześniej prowadzonym innym postępowaniu wznowieniowym co do tej samej decyzji ostatecznej) nie był w ogóle podnoszony, a zatem względem którego - siłą rzeczy - nie dokonano jeszcze żadnej interpretacji i wykładni w odniesieniu do obowiązujących przepisów prawa i wobec którego nie występuje powaga rzeczy osądzonej.
Dokonując analizy akt sprawy, w tym ustalając treść wszystkich złożonych w odniesieniu do ostatecznej decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. wniosków o wznowienie postępowania prowadzonego w sprawie zatwierdzenia regulaminu strzelnicy, Sąd ocenił, że nie były one tożsame co do zawartej w nich argumentacji. W zależności od czasu, w jakim złożono wnioski, argumentacja je wspierająca była odmienna. Dotyczyła innych okoliczności faktycznych, które wnioskujący wskazywali jako stanowiące o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Jak wynika z treści znajdującego się aktach sprawy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 545/22, którą to treść przytoczono także obszernie w zaskarżonej obecnie decyzji, pierwsze postępowanie wznowieniowe, w ramach którego wnioskodawca domagał się uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r., zostało zainicjowane na skutek sprzeciwu wniesionego przez Prokuratora Okręgowego w Gdańsku pismem z dnia 6 lipca 2020 r. Prokurator wskazywał na konieczność wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. na skutek ujawnienia się nowych okoliczności i dowodów istniejących w chwili orzekania, lecz nieznanych organowi który wydał decyzję. Prokurator podkreślał wtedy, że okolicznością nieznaną organowi, który zatwierdzał regulamin było to, że strzelnica, której ten regulamin dotyczył, nie znajdowała się w ogóle na działce nr [...], co miały potwierdzać zeznania świadków.
Tak też w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22 ustosunkowano się wiążąco do kwestii, czy wskazana przez Prokuratora okoliczność braku na terenie nieruchomości obiektów strzelnicy, mogła być uznana za okoliczność nową i nieznaną Wójtowi Gminy Luzino w 2019 r. Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 545/22 stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku prawidłowo oceniło brak wystąpienia przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W tym kontekście sąd przyjął bowiem, że z Wójtowi Gminy Luzino w chwili zatwierdzenia regulaminu była znana okoliczność, że na nieruchomości nie ma strzelnicy oraz że "Niewątpliwym jest zatem, że organ zatwierdzający regulamin nie ustalił, by strzelnica była już na terenie nieruchomości urządzona i by znajdowała się ona w miejscu strzelnicy istniejącej poprzednio na terenie wojskowym. Przeciwnie, organ zatwierdzając regulamin strzelnicy działał ze świadomością, że strzelnica nie jest na terenie nieruchomości urządzona."
Natomiast w obecnie ocenianym postępowaniu wznowieniowym, zostało ono zainicjowane dwoma równolegle złożonymi wnioskami, to jest wnioskiem Prokuratora Okręgowego w Gdańsku (wniosek z dnia 24 lipca 2023 r.) oraz wnioskiem Stowarzyszenia M. w D. (wniosek z dnia 21 lipca 2023 r.).
W obu tych wnioskach ponownie wskazano na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak jako nową okoliczność w sprawie, nieznaną organowi w chwili wydania decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy wskazano już nie to, aby strzelnica nie istniała na działce, ale przeciwnie, że na tej działce strzelnica była już urządzona i jednocześnie stanowiła samowolę budowalną, co wynika z postanowienia Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2023 r., nr WOP.7722.146.2022.KK.
W związku z ww. wnioskami z 2023 r. Wójt Gminy Luzino postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2023 r. po raz drugi wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia 26 kwietnia 2019 r. zatwierdzającą na podstawie art. 47 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1839 ze zm.) regulamin strzelnicy - która jak wskazano w uzasadnieniu decyzji zatwierdzającej regulamin - według oświadczenia dzierżawcy złożonego Wójtowi Gminy Luzino miała dopiero zostać usytuowana "na terenie niezabudowanym w części południowej działki nr [...] w D".
Mając na uwadze powyższe, Sąd wskazuje po pierwsze, że okoliczność złożenia kolejnego wniosku o wznowienie postępowania ze wskazaniem tej samej podstawy wznowienia z katalogu z art. 145 § 1 k.p.a., sama w sobie nie stanowi o bezprzedmiotowości prowadzenia postępowania wznowieniowego.
W przedmiotowej sprawie istotne zaś pozostaje, że wnioski z 2023 r. o wznowienie postępowania i wniosek z 2020 r. o wznowienie postępowania oparto na innej argumentacji, to jest wskazano na ujawnienie się innych, nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, istniejących w ocenie wnioskodawców w chwili wydania decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r., a organowi w tym czasie nieznanych.
Zadaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w związku z wniesionym przez Stowarzyszenie M. w D. odwołaniem od decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 24 listopada 2023 r. o odmowie uchylenia decyzji zawierającej regulamin strzelnicy, było zatem merytoryczne rozważenie, mając na uwadze treść art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 151 § 1 k.p.a., czy Wójt w tym postępowaniu wznowieniowym prawidłowo odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej regulamin strzelnicy. W szczególności rozważenia w tym zakresie wymagało, czy Wójt Gminy Luzino w decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. mógł stwierdzić brak wystąpienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. opierając się w tym zakresie wyłącznie na argumentacji zawartej w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2022 r. nr SKO/Gd 6808/21 wydanej w odrębnie prowadzonym postępowaniu wznowieniowym.
W zaskarżonej decyzji z dnia 6 czerwca 2024 r. (sygn. akt SKO Gd/6774/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku pomimo, iż podobnie jak Wójt Gminy Luzino w decyzji z dnia 24 listopada 2023 r. stwierdziło, że w sprawie nie ziściły się przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. bazując na okolicznościach pierwszego postępowania wznowieniowego, to uchyliło decyzję Wójta Gminy Luzino i umorzyło postępowanie w sprawie.
Dostrzec przy tym trzeba, że z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy w ogóle merytorycznie nie rozważył, czy podnoszona w 2023 r. przez Prokuratora Okręgowego w Gdańsku oraz Stowarzyszenie M. w D. okoliczność istnienia strzelnicy na działce w postaci samowoli budowlanej spełnia warunki uznania jej za nową okoliczność w rozumieniu podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Błędnie bowiem przyjął, że obu postępowaniach wznowieniowych powołano się na tą samą okoliczność faktyczną.
Sąd w tej sytuacji nie może zastępować organu w dokonaniu wskazanej oceny. Władny jest natomiast stwierdzić, że oceniane postępowanie wznowieniowe nie było od początku bezprzedmiotowe. Wbrew założeniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, zostało bowiem zainicjowane przez wnioski odnoszące się do innych okoliczności faktycznych. Jak wskazano wyżej, w pierwszym postępowaniu wznowieniowym ocenie podlegało bowiem, czy fakt, że strzelnicy nie było na działce był znany Wójtowi Gminy Luzino. W obecnie prowadzonym postępowaniu wnioskodacy wystąpili zaś o dokonanie oceny czy fakt, że strzelnica jednak była na działce urządzona jako samowola był znany Wójtowi Gminy Luzino. Są to zatem dwa przeciwstawne sobie fakty, których nie można ze sobą utożsamiać. Dla ich wykazania wnioskodacy przedstawili w załączeniu do wniosków też inne dowody.
W szczególności za nieuprawnione uznać należy stwierdzenie organu odwoławczego, że postanowienia organów administracji architektoniczno-budowalnej jedynie usankcjonowały to co Wójt Gminy Luzino "już wcześniej wiedział". Nie dostrzeżono zasadniczej różnicy towarzyszącej ustaleniu w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22, że Wójt wiedział, że działka jest niezabudowana, a podmiot nie ma zezwoleń wymaganych przez prawo budowalne, to jest, że działał ze świadomością, że tych zezwoleń nie ma i działka jest niezbudowana, bo obiektu strzelnicy w ogóle jeszcze nie urządzono na działce. Natomiast aktualnie wnioskodawcy domagali się wznowienia postępowania podnosząc, że dopiero teraz okazało się, że obiekt był już wtedy nielegalnie urządzony na działce, o czym Wójt nie wiedział. Zakładał bowiem, że zatwierdza regulamin strzelnicy, która dopiero w przyszłości zostanie urządzona.
Odnosząc się do podniesionej przez organ zasady związania prawomocnym wyrokiem sądowym wynikającej z art. 170 p.p.s.a. podkreślania wymaga, że na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie w obrocie prawnym poza prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III SA/Gd 545/22 z dnia 23 marca 2023 r. w obrocie prawnym pozostaje także prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II SA/Gd 813/23 z dnia 28 lutego 2023 r. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie zgodnie z zasadą wynikającą z art. 170 p.p.s.a. zobowiązany był zatem uwzględnić ogół skutków prawnych wynikających z obu wskazanych orzeczeń.
W prawomocnym wyroku II SA/Gd 813/23 z dnia 28 lutego 2023 r. Sąd oddalił skargę P. spółki z o.o. z siedzibą w G. (właściciela działki nr [...] w D.) na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 lipca 2023 r., nr WOP.7722.146.2022.KK, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wejherowie nr PINB-V-7143/5/17 z dnia 23 maja 2023 r. nakazujące wstrzymać prowadzenie robót budowalnych polegających na budowie strzelnicy oznaczonej numerem [...] usytuowanej na działce nr [...] w D. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W wyroku tym za prawidłowe uznano ustalenia faktyczne organów nadzoru architektoniczno-budowalnego, poczynione w tej sprawie – w tym ustalenie, że strzelnicę urządzono w latach 2017-2019 r. W wyroku wskazano, że "nie budzi również wątpliwości ustalenie organów odnośnie do daty budowy obiektu, a więc, że strzelnica nr [...] powstała w latach 2017 – 2019, a ponadto – nie jest to ten sam obiekt, który znajdował się na działce nr [...] w latach 60/70 XX w." Podzielono przy tym w pełni stanowisko organów architektorniczno-budowalnych, że strzelnica nr [...] jest obiektem budowlanym, będącym budowlą sportową, składającym się z tworzących funkcjonalną całość elementów w postaci wałów ziemnych, obiektów kontenerowych, osi strzeleckich ze stanowiskami tarcz, ogrodzenia i przejazdu wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Tym samym, aby w pełni respektować treść art. 170 p.p.s.a., stanowiący o wiążącej mocy prawomocnego wyroku sądowego, tak co do sentencji, ale też jak i co do jego zasadniczych motywów, które do tego rozstrzygnięcia doprowadziły, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie uwzględnił, że treść wyroku o sygn. akt II SA/Gd 813/23 odnoszącego się do prawidłowości rozstrzygnięć organów architektoniczno-budowlanych, co do tego w jakim czasie urządzono strzelnicę, w zestawieniu z treścią wyroku III SA/Gd 545/22 stanowi zaś o tym, że Wójt Gminy Luzino w chwili wydawania decyzji o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy nie miał świadomości, że strzelnica była urządzona i takiej świadomości nie miał również Sąd w chwili wydania wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22. W wyroku tym bowiem rozważano okoliczność innego rodzaju, to jest czy Wójt wiedział, że na działce nie ma strzelnicy.
W tym względzie podkreślenia wymaga, że wyrok o sygn. akt III SA/Gd 545/22 był wydany zanim doszło do dokonania przez organy architektoniczno-budowlane ustaleń w zakresie tego, że strzelnica jednak istnieje (została urządzona w określonym czasie) i jednocześnie stanowi samowolę budowalną. Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 545/22 w marcu 2023 r. nie mógł mieć bowiem z oczywistych względów wiedzy, że w późniejszym czasie zostanie stwierdzone przez organy architektoniczno-budowalne, a także potwierdzone w wyroku o sygn. akt II SA/Gd 813/23, że strzelnica tak naprawdę była już urządzona na działce w latach 2017-2019, a zatem istniała na tej działce jako strzelnica otwarta.
Powyższe w żaden sposób nie podważa poczynionych w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22 ustaleń, że Wójt zatwierdzając regulamin działał ze świadomością, że strzelnicy nie ma na działce.
Niewątpliwie z art. 170 p.p.s.a. wynika, że dana kwestia prawna w odniesieniu do danego podmiotu kształtuje się tak jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu oraz że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia nie może być już ona ponownie badana. W wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22 Sąd nie rozstrzygał jednak czy istnienie nielegalnej z punktu widzenia przepisów prawa budowlanego tzw. strzelnicy nr [...], urządzonej na działce nr [...] już w latach 2017-2019 stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22 rozstrzygano natomiast, czy nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi fakt, że na działce w 2019 r. jak wskazywał pierwotnie Prokurator Okręgowy w ogóle nie było strzelnicy nr [...]. Jak wyjaśniono wyżej, na moment wydawania wyroku III SA/Gd 545/22 sąd nie miał wiedzy, że strzelnica znajdowała się już na tej działce. Tej okoliczności nie podnosiła bowiem żadna ze stron postępowania i nie wynikała ona też z akt sprawy. Przeciwnie z akt sprawy wynikało, że Wójt Gminy Luzino przyjął na podstawie oświadczenia dzierżawcy (oświadczenia prezesa Stowarzyszenia J.), że działka jest niezabudowana i nic na niej nie ma oraz że strzelnica dopiero będzie urządzona.
Okoliczności te uwypuklają zdaniem Sądu, że kolejne postępowanie wznowieniowe jakie zainicjowano w odniesieniu do ostatecznej decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. dotyczyło kwestii, która nie została jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem o sygn. akt III SA/Gd 545/22.
Z powyższych względów Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy błędnie ocenił, że w sprawie wystąpił stan res iudicata oraz że postępowanie wznowieniowe było bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Gdańsku nie dokonało w konsekwencji adekwatnej merytorycznej oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, pod kątem tego czy w sprawie prawidłowo rozważono znaczenie ujawnienia przez organy architektoniczno-budowalne urządzenia na działce w latach 2017-2019 r. samowoli budowalnej.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie prawa procesowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Organ odwoławczy oceni, czy w sprawie zaistniały podstawy wznowienia, w tym wskazana przez Prokuratora Okręgowego w Gdańsku oraz Stowarzyszenie M. w D. podstawa z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i podejmie merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Oceniając wystąpienie podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. konieczne jest rozważenie, czy stwierdzone wobec strzelnicy nr [...] przez organy architektoniczno-budowlane i prawomocnie potwierdzone przez sąd administracyjny istnienie samowoli budowalnej na działce nr [...] w postaci urządzenia strzelnicy w latach 2017-2019 jest okolicznością nową, to jest ujawnioną po wydaniu ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy. Po drugie, czy okoliczność ta była nieznana Wójtowi Gminy Luzino w chwili gdy zatwierdzał regulamin. Po trzecie należy ocenić, czy w toku postępowania dotyczącego regulaminu strzelnicy ustalenie, że obiekt został już przed uzyskaniem wskazanego zatwierdzenia urządzony i jednocześnie stanowi samowolę budowalną, ma znaczenie prawne. Ocena powyższego w odniesieniu do sytuacji tej konkretnej strzelnicy, to jest strzelnicy nr [...] urządzonej bez wymaganych pozwoleń została zawarta w wyroku o sygn. akt II SA/Gd 813/23. Sąd podkreśla, że w tym zakresie nie może mieć decydującego znaczenia, że Wójt Gminy Luzino zatwierdzając regulamin strzelnicy miał kierować się wcześniej prezentowaną w orzecznictwie wykładnią przepisów, zgodnie z którą nie był zobowiązany do ustalania niczego więcej ponad to, czy regulamin mu przedłożony odpowiada regulaminowi wzorcowemu. Jak wskazano bowiem w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 545/22 w chwili wydania decyzji w orzecznictwie występowały rozbieżności, w tym sformułowano już pogląd przeciwny, nakazujący organowi zatwierdzającemu regulamin badać, czy dotyczy on obiektu, który jest legalny, a tym samym bezpieczny. W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie nie można wykluczyć, że Wójt Gminy Luzino nie badał wskazanych kwestii nie dlatego, że bardziej przychylał się to tej, czy innej wykładni przepisów, ale przede wszystkim dlatego, że założył, opierając się na składanych mu przez wnioskodawcę i jednocześnie dzierżawcę terenu oświadczeniach i dokumentach, że strzelnica jeszcze nie jest urządzona. Z uzasadnienia ostatecznej decyzji Wójta Gminy Luzino z dnia 26 kwietnia 2019 r. nr Or.5520.2.2.2019 nie wynika w szczególności aby powoływał się on w niej na określoną wykładnię przepisów, w tym określone orzeczenia sądowe i dokonał konkretnej wykładni art. 47 ustawy o broni i amunicji. Z drugiej zaś strony w decyzji tej eksponuje się, że organ ustalił, że strzelnica będzie znajdować się (a więc dopiero w przyszłości) we wskazanym przez dzierżawcę miejscu na terenie niezabudowanym w północnej części działki nr [...] w D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło