III SA/Gd 417/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę L. F. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia 20 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący L. F. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W świetle złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z kolei w świetle złożonego oświadczenia o majątku wnioskodawca posiada mieszkanie o powierzchni 46 m2, samochód osobowy [...] z roku 2005 oraz 1.900 złotych oszczędności. Wnioskodawca nie generuje przy tym jakichkolwiek dochodów. Zarządzeniem referendarza sądowego wydanym w dniu 11 marca 2014 r. wnioskodawca został zobowiązany – w terminie siedmiu dni liczonych od dnia doręczenia wezwania – do przedłożenia następujących dokumentów i oświadczeń: a) oświadczenia w przedmiocie wszystkich źródeł dochodu wnioskodawcy oraz wysokości uzyskiwanych z nich środków w okresie ostatnich trzech miesięcy; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych (w tym rachunków lokat terminowych i kont dewizowych), na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; c) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie 1 listopada 2013 r. – 28 lutego 2014 r. kosztów utrzymania wnioskodawcy (utrzymanie lokalu, opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, telefon, inne). Stosowne wezwanie zostało wnioskodawcy doręczone na podany przez niego adres do korespondencji w dniu 14 marca 2014 r. (vide: potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). W dniu 21 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęły: - zamieszczone w formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania oświadczenie wnioskodawcy wskazujące, że ww. z uwagi na stan zdrowia nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów; - wynik z badania lekarskiego; - dowody potwierdzające wpłatę należności za: utrzymanie lokalu (wpłaty w wysokości od 550 - 600 zł), energię elektryczną (wpłaty w wysokości 130 zł – data płatności 21 lutego 2014 r. i 92 zł – data płatności – 27 grudnia 2013 r.), usługi telekomunikacyjne (wpłata w wysokości 48,17 zł – data płatności – 26 listopada 2013 r.) oraz za leki (płatności na kwotę 22,90 zł i 60,90 zł). W tym stanie należało wskazać, co następuje: Instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego (por.: H. Knysiak – Molczyk, Pojęcie "prawo pomocy" [w;] T. Woś (red.), H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1077). Uprawnienie do przeniesienia ciężarów finansowych postępowania sądowoadministracyjnego na Skarb Państwa nie ma jednakże charakteru absolutnego i podlega prawnie uzasadnionym ograniczeniom. Ilość funduszy publicznych dostępna na udzielenie pomocy prawnej osobom niemajętnym sprawia bowiem, że swoistą koniecznością jest przyjęcie procedury ich racjonalnej selekcji uzasadnionej okolicznościami dotyczącymi stanu majątkowego i dochodów danego podmiotu (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2010 r.; sygn. akt I GZ 340/10; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powołanej regulacji normatywnej to na osobie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Analizując sytuację dochodową i stan majątkowy wnioskodawcy jak i dając wiarę jego oświadczeniom składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF) uznano, iż wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca wykazał bowiem w sposób dostateczny, że przy braku stałych dochodów nie dysponuje wystarczającymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść środki finansowe pozwalające na pokrycie ww. kosztów bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia, przyznając prawo pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.