III SA/Gd 424/05
WyrokWSA w Gdańsku2005-11-23
Skład orzekający: sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek badać tytuł prawny do lokalu przy rozpatrywaniu wniosku o zameldowanie, czy też zameldowanie ma wyłącznie charakter ewidencyjny i nie wymaga zgody właściciela lokalu?Ratio decidendi
Zameldowanie ma wyłącznie charakter ewidencyjny i nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Organ administracji nie bada tytułu prawnego do lokalu ani nie wymaga zgody właściciela na zameldowanie. Jedyną przesłanką jest faktyczny pobyt w lokalu, który może być wykazany dopuszczalnymi środkami dowodowymi. Właściciel, który nie zgadza się na zameldowanie osoby zajmującej lokal bezprawnie, powinien skorzystać z instrumentów prawa cywilnego w celu pozbycia się tej osoby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi "A" w G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zameldowaniu D. L. wraz z synem na pobyt stały w lokalu należącym do skarżącej. Skarżąca podniosła, że nie wyraziła zgody na zameldowanie osób zajmujących lokal nielegalnie, a decyzje organów naruszają jej prawo własności i zasady współżycia społecznego. Organy administracji uznały, że zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i nie wymaga zgody właściciela, a jedyną przesłanką jest faktyczny pobyt w lokalu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie: sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 25 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2005r.nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o zameldowaniu D. L. wraz z synem Ł. na pobyt stały w [..] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazując na przepis art.10 ust.1 i 9 ust.2b organ pierwszej instancji podał, iż z wnioskiem o zameldowanie wyżej wskazanych osób wystąpiła D. L. Wymieniona w protokole przesłuchania w dniu 04.03.2005r. oświadczyła, że od 15 grudnia 2004r. zamieszkała w G. przy ul. [...], lokal ten zajęła nielegalnie. Stwierdziła, że lokal ten wraz z synem traktuje jako jej stałe miejsce pobytu, nie posiada innego mieszkania. Administracja budynku w piśmie z dnia 17.03.2005r. nie zgadza się z zameldowaniem wymienionej. Komisariat VI Policji w G. w piśmie z dnia 06.04.2005r. również potwierdza zamieszkiwanie wymienionej w omawianym lokalu. Ponieważ jedyną przesłanką niezbędną do zameldowania jest zamieszkiwanie w lokalu organ uwzględnił wniosek.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" w G. wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, że nie wyraziła zgody na zameldowanie w opisanym lokalu D. L. z jej synem a decyzja ignorująca stanowisko właściciela orzekająca o zameldowaniu na pobyt stały osób zajmujących lokal bezprawnie stanowi o całkowitej arogancji urzędników wobec podstawowych zasad obowiązujących w państwie prawa.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 25 maja 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy, wskazując na podstawę prawną orzeczenia o wymeldowaniu, tj. art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych/ tj. z 2001r. Dz.U nr 87 poz.960,Dz.U z 2004r. nr 93 poz.887/ , podał, że przedmiotem decyzji o zameldowaniu może być jedynie osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby. Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie badaniu podlega wyłącznie okoliczność zamieszkiwania. D. L. wraz z synem cały czas zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wynika to zarówno z jej zeznań, jak i kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Policję. Powyższego nie kwestionowała także odwołująca. Organ stwierdził, że instytucja prawna zameldowania ma charakter wyłącznie ewidencyjny, nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu. Tak więc brak zgody właściciela lub najemcy lokalu na dokonanie zameldowania nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu.
W skardze na powyższą decyzję "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...]. Zarzuciła, że decyzje te naruszają zasady współżycia społecznego i tym samym nie wywołują skutków prawnych a także przepisy konstytucyjne dotyczące ochrony własności. Właściciel lokalu bowiem ma niezbywalne podmiotowe prawo decydowania kto zamieszkuje w jego lokalu i kto ma być w nim zameldowany na pobyt stały lub czasowy. Uwadze organów, zdaniem skarżącej uszło, że w przypadku samowolnego, nielegalnego zajęcia lokalu mieszkalnego, w ogóle nie biegnie czas uprawniający do zameldowania. Przyjęcie innego stanowiska sankcjonowałoby bezprawie a także wywoływałoby dolegliwości dla właścicieli, którzy musieliby podjąć skomplikowaną procedurę administracyjną aby doprowadzić do wymeldowania osoby, która lokal bezprawnie zajęła.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/ tj. z 2001r. Dz. U nr87,poz.960 z późn.zm./. osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia.
Zgodnie z art. 9. 2a ustawy przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu /ust.2b/
Odnosząc się do powyższych zapisów ustawy koniecznym jest wskazanie na wprowadzoną przez ustawodawcę zmianę z dniem 1 maja 2004r. niektórych przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r./Dz.U.04.93.887/, która nadała zameldowaniu wyłącznie charakter ewidencyjny. O takiej wykładni omawianych przepisów zdecydowało stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 maja 2002 r, w sprawie K 20/01 (opublikowanym w Dz. U. nr 78, poz. 716 w dniu 19 czerwca 2002 r.) w którym orzekł on, iż art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy, stawiający wymóg potwierdzenia uprawnień do lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Oznacza to, że uprawnienia do przebywania w lokalu nie mają obecnie znaczenia dla rozstrzygnięcia żądania zarówno o zameldowaniu jak i wymeldowaniu. Zatem, obecnie jedyną przesłanką zameldowania jest wykazany dopuszczalnymi w postępowaniu administracyjnym środkami dowodowymi fakt pobytu w danym lokalu.
Wynikające z przepisu art. 9 ust.2a zobowiązanie dla osoby wnioskującej o zameldowanie - przedstawienia potwierdzenia jej pobytu stałego lub czasowego w lokalu trwającego ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, służy jedynie celom dowodowym a zatem potwierdzeniu, że osoba ta w określonym lokalu faktycznie przebywa. Innymi słowy stanowi potwierdzenie faktu jej pobytu i jest możliwe w sytuacji, gdy między osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu a osobą, która przebywając faktycznie w lokalu chce się w nim zameldować, nie ma konfliktu. W innej sytuacji osoba ubiegająca się o zameldowanie będzie musiała fakt pobytu w danym lokalu wykazać w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie, co istotne przepis ten nie mówi o konieczności wyrażenia zgody na zameldowanie przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu . Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie uznać należy za całkowicie chybione. Powyższe rozważania wskazują, że z woli ustawodawcy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i organy administracji prowadzące postępowanie w tym przedmiocie nie mogą badać uprawnień do lokalu osób ubiegających się o zameldowanie w nim. Tak uregulowany stan prawny w tym zakresie nie stanowi, wbrew stanowisku skarżącej o bezprawiu albowiem może ona skorzystać z instrumentów jakie przewidują przepisy prawa cywilnego aby pozbyć się z lokalu osoby nie posiadającej do niego tytułu prawnego.
W niniejszym stanie faktycznym fakt zamieszkiwania przez D. L. wraz z synem w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G. nie budzi wątpliwości. Wynika to nie tylko z zeznań samej D. L., ale także z pisma z dnia 06.04.2005r. sporządzonego w efekcie kontroli meldunkowej przez Komisariat VI Policji w G. Powyższą okoliczność potwierdza również skarżąca.
Mając na uwadze powyższe, uznając zarzuty skarżącej za nietrafne na gruncie prowadzonego przez organy administracyjne postępowania, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zmianami), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło