III SA/Gd 424/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w [...] w przedmiocie ponownego przeliczenia podstawy wymiaru emerytury postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 29 września 2011 r., uzupełnionym w dniu 10 października 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wprawdzie w części wniosku, w której należało podać informacje o przedmiocie zaskarżenia, wnioskodawca wskazał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 września 2011 r. wydane w innej sprawie z jego skargi o sygn. akt III SA/Gd 423/11, jednakże w rubryce 1 złożonych formularzy PPF konsekwentnie wskazywał on sygnaturę akt III SA/Gd 424/11. Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 424/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę T. M., podnosząc w uzasadnieniu, iż działania skarżącego zmierzają do kwestionowania stanowiska organu rentowego w zakresie ponownego przeliczenia podstawy wymiaru pobieranej przez niego emerytury. Biorąc zatem pod uwagę przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedstawionych dokumentów źródłowych (potwierdzenia wypłaty emerytury, kopii zeznania podatkowego, dowodów opłat za energię, faktury za usługi telekomunikacyjne, informacji o wymiarze opłat za mieszkanie oraz dodatkowego oświadczenia z dnia 20 października 2011 r.) ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą zamieszkuje w lokalu o powierzchni 74 m2. Małżonkowie są osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym, nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Źródłem dochodu skarżącego jest emerytura w wysokości 1 621,23 zł brutto (1 542,03 zł netto) miesięcznie. Deklarowany w zeznaniu podatkowym dochód z tego tytułu w 2010 r. wyniósł 18 730,88 zł. Małżonka wnioskodawcy otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,70 zł miesięcznie. Udokumentowane miesięczne koszty utrzymania wynoszą 915,75 zł i nie obejmują wydatków związanych z zakupem niezbędnych leków. Wbrew wezwaniu, wnioskodawca nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych, natomiast w dodatkowym oświadczeniu z dnia 20 października 2011 r., podał, że na wspólnym rachunku bankowym małżonków znajdują się środki w wysokości 166,75 zł. Małżonka skarżącego posiada samochód osobowy [...], rok produkcji 1999 r. o wartości 3 600 zł. Wprawdzie wnioskodawca, mimo wezwania nie przedłożył żądanych wyciągów z rachunków bankowych, jednakże złożył stosowne oświadczenie o jego stanie. Dając wiarę temu oświadczeniu oraz biorąc pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, a w szczególności wysokość łącznego dochodu wnioskodawcy i jego małżonki (1 695,73 zł netto miesięcznie) w stosunku do udokumentowanych kosztów utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego (915,75 zł) oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.