III SA/Gd 426/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. i I. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 12 czerwca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o wymeldowaniu M. K. oraz jej pełnoletniej córki I. K. z pobytu stałego w lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał, że w świetle obszernego materiału dowodowego sprawy (w tym zeznań świadków oraz przeprowadzanej kontroli meldunkowej na ul. [...] i na ul. [...]) ustalono, że w/w lokal wobec okresowych, długotrwałych absencji nie stanowi centrum życiowego wymienionych powyżej osób, które de facto pozorują zamieszkiwanie. Tym sam spełniona została przesłanka uprawniająca do wymeldowania zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych W odwołaniu od powyższej decyzji strony wniosły o uchylenie wydanego w I instancji rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w istocie tło sprawy stanowi spór zaistniały pomiędzy M. K. a właścicielką lokalu B. N. Z kolei sugerowana przez organ I instancji okresowa absencja w lokalu spowodowana była brakiem możliwości normalnego funkcjonowania z uwagi na liczne awantury. Również odbyte wyjazdy do Francji nie oznaczają, ze zerwano z danym lokalem wszystkie więzy. O opuszczeniu stałego miejsca pobytu można bowiem mówić dopiero wówczas gdy jest ono dobrowolne i ma charakter trwały. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Rozpoznając odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 18 sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu I instancji, który w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające są jak najbardziej zasadne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje w sposób niewątpliwy, że w/w osoby w spornym lokalu nie zamieszkują. Okoliczność tę potwierdziły bowiem zeznania świadków jak i przeprowadzane kontrole meldunkowe. Tym samym za w pełni słuszną uznać należy decyzję o wymeldowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. i I. K. zarzucając organowi błędną ocenę materiału dowodowego, mającą wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, wniosły o uchylenie w/w decyzji. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w uzasadnieniu odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji. Skarżące jeszcze raz podniosły, że czasowa absencja w lokalu spowodowana wyjazdami do rodziny bądź znajomych nie oznacza opuszczenia tego lokalu na stałe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podnieść należy, że istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest jedynie ustalenie czy skarżące mieszkają w spornym lokalu, a jeśli nie – czy opuściły go w sposób trwały i dobrowolny. Organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy przyjęły za udowodnione, że skarżące z własnej woli opuściły sporny lokal. Ustalenie to, mające w sprawie zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2002 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jako podstawy prawnej wymeldowania zostało zdaniem Sądu należycie udowodnione i ocenione w toku postępowania administracyjnego. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skutkuje tym, że kwestia uprawnień do przebywania w lokalu nie ma znaczenia w postępowaniu o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu. Obecnie badaniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, że spełnienie przesłanki opuszczenia przez zainteresowaną osobę dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne i wynika z jej własnej woli a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 23.04.2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej Lex nr 50123). Z zebranego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że "opuszczenie" spornego lokalu przez skarżącą M.K. wraz z córką I. wówczas niepełnoletnią, miało charakter trwały i wynikało z jej woli, tak jak wymaga tego dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zauważyć bowiem należy, że nawet pozostawienie rzeczy osobistych i wyposażenia mieszkania, nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym lokalu. Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd uznał za zasadne wnioski jakie wyciągnął organ drugiej instancji z zebranego materiału dowodowego. Świadkowie K. - obcy dla skarżących, nie związani z żadną ze stron, których zeznania są wiarygodne albowiem koherentne z pozostałym materiałem dowodowym i jako takie mające szczególne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego - zeznali, że skarżące nie są widywane w miejscu zameldowania a uwzględniwszy fakt zamieszkiwania w mieszkaniu ciotki w G. [...] – co w świetle zebranych dowodów nie budzi wątpliwości - stwierdzić należy, iż centrum życiowe skarżących w czasie prowadzonego postępowania znajdowało się poza lokalem stanowiącym jego przedmiot. Wniosek taki wynika z doświadczenia życiowego. Uwzględniając złe warunki lokalowe, niewielką powierzchnię mieszkania – jedynie dwa pokoje i kuchnia – które zajmują ojciec i co najmniej dwaj bracia M. K. /wobec trzeciego brata toczy się również postępowanie o wymeldowanie/, zważywszy, że pozostaje ona w wieloletnim związku małżeńskim, niewiarygodne są jej twierdzenia, w opozycji do których pozostają inne dowody m.in. wywiad policji przeprowadzony wśród sąsiadów, że mieszkaniem na ul. [...] w G. jedynie się opiekuje. Przy czym opieka ta trwa od kilkunastu lat tj. od czasu kiedy M. K. wyszła za mąż, a od tego właśnie czasu zgodnie z zeznaniami byłego sąsiada jej rodziców, przestała być widywana w okolicy lokalu zajmowanego przez tychże. Za zupełnie pozbawione wiarygodności, a tym samym prawidłowo ocenione przez organy, uznać należy twierdzenia M.K., że z uwagi na trudną atmosferę w lokalu przy ul. [...], druga skarżąca I., uczennica liceum, często "pomieszkuje u koleżanek," w sytuacji gdy jej matka ma dostęp do lokalu w którym nikt nie mieszka i którym z wielką determinacją opiekuje się. Trudno bowiem przyjąć za zgodne z prawdą, że mimo braku ze strony ciotki jakiegokolwiek zrozumienia dla trudnej sytuacji mieszkaniowej skarżących, przy wieloletnim braku potrzeby korzystania z lokalu, z uwagi na jej pobyt za granicą, nie wyraża ona zgody na zamieszkanie w nim siostrzenicy z rodziną, jednocześnie oczekując pełnej poświęcenia opieki nad tym lokalem i de facto ją otrzymując. Z tych względów Sąd nie znalazł podstaw aby zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uznania zarzutu błędnej oceny zebranego materiału dowodowego. Niezależnie od powyższego, Sąd podkreśla, iż instytucja zameldowania po przywołanym wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby, co oznacza, że ani organy administracji publicznej ani dokonujący kontroli ich decyzji sąd administracyjny nie zajmuje się w postępowaniu w sprawie o wymeldowanie tytułem prawnym do lokalu, będącego przedmiotem postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.