III SA/Gd 427/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant: Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 maja 2004r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. III SA/Gd 427/04 Uzasadnienie Decyzją z dnia 12 maja 2004r. nr [...] Prezydent Miasta [...], po rozpatrzeniu wniosku W. B., orzekł o wymeldowaniu J. Ż. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że we wniosku o wszczęcie postępowania z dnia 20 stycznia 2004r. W. B. podała, że J. Ż. w przedmiotowym lokalu nie mieszka od grudnia 2003r. W dniu 11 lutego 2004r. J. Ż. zeznał, że w lokalu nie mieszka od 27 grudnia 2003r. Następnie postępowanie w sprawie zostało zawieszone w związku z wystąpieniem przez J. Ż. z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Postanowieniem z dnia 3 marca 2004r. sygn. akt I C 505/04 ww. pozew został odrzucony, co dało podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania postanowieniem z 29 kwietnia 2004r. W dniu 12 maja 2004r. J. Ż. ponownie zeznał, że nie mieszka w lokalu przy ul. [...] od 27 grudnia 2003r. oraz, że dobrowolnie się nie wymelduje, ponieważ nie ma się gdzie zameldować. Wobec powyższego, działając na podstawie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późno zm.), biorąc pod uwagę fakt opuszczenia przez J. Ż. przedmiotowego lokalu, organ wydał decyzję o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego. J. Ż. złożył od powyższej decyzji odwołanie, podnosząc, że lokalu nie opuścił dobrowolnie. W dniu 27 grudnia 2003r. W. B. podczas jego nieobecności w domu zmieniła zamki w drzwiach nie dając mu nowych kluczy. W styczniu 2004r. odwołujący się chorował i z tego powodu, nie mając możliwości dostania się do mieszkania, musiał przebywać u brata i znajomych, gdzie miał zapewnioną odpowiednia opiekę. Od 19 lutego 2004r. do 5 maja 2004r. strona przebywała w szpitalu. Wskazano również, że odwołujący się jest osobą niepełnosprawną, posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i wymaga opieki drugiej osoby - z tych powodów nie mógł on przebywać w miejscu zameldowania. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. Ż., decyzją z dnia 7 czerwca 2004r. nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że z wyjaśnień złożonych w toku postępowania przed organem pierwszej instancji wynika w sposób jednoznaczny, że J. Ż. w lokalu nie zamieszkuje. Skarżący również w odwołaniu wskazał na ten fakt, stwierdzając nadto, że lokalu nie opuścił dobrowolnie. Nadto organ stwierdził, że J. Ż. wystąpił do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, ale sąd pozew odrzucił, w związku z czym należało uznać, że wykorzystał on już drogę sądową na dochodzenie swoich praw, a orzeczenie sądowe w tej sprawie traktuje się jako dobrowolne opuszczenie lokalu. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób i tylko tym celom ma służyć. Oceniając całość zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że decyzja o wymeldowaniu J. Ż. pobytu stałego znajduje uzasadnienie faktyczne i prawne. Skargę na powyższą decyzję złożył J. Ż. stwierdzając, że decyzja o wymeldowaniu go z zajmowanego lokalu jest dla niego krzywdząca. Skarga w swej treści jest powtórzeniem treści odwołania, które szczegółowo sąd przedstawił powyżej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. Przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności dowodach osobistych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Obowiązek taki wynika z art. 15 ust. 1 ustawy. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Podstawową wątpliwość Sądu w niniejszej sprawie budzi stanowisko obu organów administracji, zwłaszcza odnośnie spełnienia pierwszego z wymienionych wyżej warunków. Z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. Ż. od połowy stycznia 2004r. był poważnie chory, zaś od 19 lutego 2004r. przez okres prawie 3 kolejnych miesięcy przebywał w szpitalu. Okoliczność ta była znana obu organom orzekającym w sprawie, wynika to bowiem z treści zaświadczenia z dnia 3 maja 2004r., którego kopie znajdują się w aktach pierwszej i drugiej instancji. Do faktu tego oba organy w ogóle się nie odniosły, podobnie jeżeli chodzi o tłumaczenie skarżącego jakie były ( przed hospitalizacją) przyczyny jego przebywania poza domem. Tymczasem w ocenie Sądu, choroba skarżącego i związany z tym fakt przebywania przez niego w szpitalu przez okres ok. trzech miesięcy, jest wystarczającym usprawiedliwieniem opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu. Nadto organy nie ustaliły również czy skarżący pozostawił w lokalu swoje rzeczy. Zauważyć też należy, że organy błędnie uznały, jakoby skarżący dobrowolnie opuścił lokal powołując się przy tym na postanowienie sądu z dnia 3 marca 2004r. sygn. akt I C 505/04 odrzucające pozew J. Ż.. Organy nie zwróciły uwagi na fakt, że ww. postanowienie dotyczyło pozwu o "niewymeldowanie" ( jak wynika z treści zawiadomienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 kwietnia 2004r.), nie zaś o przywrócenie naruszonego posiadania, bo takiego skarżący nie złożył, jak również, że w dacie wydania obu decyzji nie upłynął jeszcze roczny termin do wystąpienia z powództwem o ochronę naruszonego posiadania ( art. 344 § 2 k.c.). Skarżący miał zatem jeszcze możliwość z takim powództwem wystąpić. Błędne zatem było twierdzenie organu, że skarżący wykorzystał już drogę sądową na dochodzenie swoich praw, a orzeczenie sądowe w tej sprawie traktować należało jako dobrowolne opuszczenie lokalu. Warto też zwrócić uwagę organów na fakt, że prawomocne postanowienie o odrzuceniu pozwu nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.), co za tym idzie nie zamyka drogi do ponownego wystąpienia z takim samym roszczeniem. Reasumując powyższe należy uznać, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie z wyraźnym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 i 80 k.p.a. nie wyjaśniły przyczyn i okoliczności "opuszczenia" przez skarżącego przedmiotowego lokalu, a zwłaszcza czy opuszczenie to miało charakter trwały, czym dopuściły się również naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Naruszenie cyt. wyżej przepisów materialnych i przepisów postępowania miało w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny w sposób bezsporny ustalić, czy w sprawie zachodzą wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki wymeldowania J. Ż. z przedmiotowego lokalu. Okręgowy Inspektor Pracy w G. winien w pierwszej kolejności rozpatrzyć zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 12 lipca 2004r. ustalając przy tym, jakie intencje miał skarżący składając pismo z dnia 22 lipca 2004r. Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Zgodnie z postanowieniami art.152 ustawy z uwagi na uwzględnienie skargi Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.