III SA/Gd 427/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 15 lipca 2008 r. przyznał M. Dz., prowadzącemu firmę "A" - Eksport - Import, Auto Naprawa, Holowanie, Części Samochodowe, Doradztwo w Zakresie Mechaniki Pojazdowej, Usługi Parkingowe z siedzibą w Cz., wynagrodzenie w kwocie 1.464 zł za parkowanie pojazdów (szczegółowo opisanych w postanowieniu) usuniętych z drogi , które przeszły na własność Skarbu Państwa. W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 123 k.p.a. w związku z art. 17 i 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 130a ust. 1, ust. 2, ust. 6 i ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i § 3 pkt 1 lit. c, § 6 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu postanowienia organ przytoczył treść przywołanych przepisów i wskazał, że M. Dz. powiadomił Urząd Skarbowy o parkowaniu w/w pojazdów, które zostały skierowane przez policję na parking strzeżony na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przedstawiciel Urzędu Skarbowego zgłosił się po odbiór samochodów, jednak M. Dz. odmawiał ich wydania uzależniając to od wypłacenia mu wynagrodzenia za okres od daty skierowania pojazdu na parking do dnia jego odbioru przez Urząd Skarbowy. Ostatecznie samochody zostały wydane w dniu 9 lipca 2008 r. Organ wskazał, że firma "B" została wyznaczona Zarządzeniem Starosty nr [...] z dnia 18 lutego 2005 r. jako parking dla pojazdów usuwanych z drogi, a wynagrodzenie za parkowanie tych pojazdów ustaliła Rada Powiatu uchwałą nr [...] z dnia 28 lutego 2002 r. w kwocie 12 zł brutto za dobę. Organ stwierdził, że zapłata za dozór i przechowywanie należna jest od Skarbu Państwa tylko za dni parkowania po upływie pół roku od daty skierowania na parking do dnia odbioru pojazdu, skoro zaś M. Dz. odmawiał wydania pojazdów, wynagrodzenie liczone jest za ilość dni przypadających od daty upływu pół roku od holowania do dnia, gdy poborca skarbowy zwrócił się o wydanie pojazdów. Organ przedstawił wyliczenia dotyczące każdego z pojazdów. W zażaleniu na w/w postanowienie M. Dz. wniósł o jego zmianę przez przyznanie mu kwoty 14.640,00 zł., bowiem w jego ocenie wynagrodzenie przysługuje mu za cały okres parkowania, a nie od dnia przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 29 września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a., art. 102 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz § 3 pkt 1 lit. c i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym przewiduje, iż pojazd usunięty w trybie ust. 1 i 2 tego artykułu i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Przechodzi on na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. O przejściu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem takiego orzeczenia powiadamia właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie. Orzeczenie ma charakter deklaratoryjny, gdyż jedynie stwierdza o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Organ stwierdził, że żaden z obowiązujących przepisów nie przenosi na Skarb Państwa praw i obowiązków dotychczasowego właściciela pojazdu, tym samym nie nakłada obowiązku pokrycia wydatków za parkowanie za okres, gdy Skarb Państwa nie był właścicielem pojazdu. Zgodnie z art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym Skarb Państwa staje się właścicielem nieodebranego pojazdu z chwilą upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Ponadto, w myśl § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, przed upływem 6 miesięcznego okresu parkowania może nastąpić wydanie pojazdu osobie wskazanej w zezwoleniu na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego lub właścicielowi ( posiadaczowi) wskazanemu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, po okazaniu dowodu uiszczenia opłat. Mając na uwadze te regulacje zdaniem organu należało przyjąć, że Skarb Państwa jest zobowiązany do zwrotu niezbędnych wydatków za dozór pojazdu od dnia, kiedy stał się jego właścicielem, wobec czego postanowienie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. M. Dz. wniósł skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, domagał się jego uchylenia, jak i uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji, w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł, że z treści art. 130 a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że pojazd w określonych enumeratywnie sytuacjach jest usuwany z drogi na koszt właściciela; regulacja dotyczy dwóch okresów, które rozdziela od siebie data upływu 6 miesięcznego okresu liczonego od dnia usunięcia pojazdu - w pierwszym pojazd stanowi własność dotychczasowego właściciela, natomiast w drugim okresie staje się własnością Skarbu Państwa; bez względu na to, w którym z ww. okresów następuje odbiór pojazdu, wydanie pojazdu z wyznaczonego parkingu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, której wysokość ustala rada powiatu. Regulacja ta wskazując na właściciela pojazdu zobowiązanego do pokrycia kosztów jego przechowania nie różnicuje tego, czy chodzi o właściciela z "pierwszego okresu" czy z "drugiego okresu". Te obowiązki są identyczne w stosunku do poprzedniego właściciela jak i Skarbu Państwa. Zarówno "dotychczasowy" właściciel, jak i właściciel "nowy" , chcąc odebrać samochód, muszą zadbać o to, by uiszczona została cała opłata należna za jego usunięcie i parkowanie. Skarżący powołał się na treść uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. , sygn. akt III CZP 47/2007, w uzasadnieniu której zawarto pogląd, iż "nowy jego właściciel, którym jest Skarb Państwa, wstępuje w taki stosunek administracyjny, jaki łączy dotychczasowego właściciela z podmiotem prowadzącym parking". Zdaniem skarżącego w tego typu sprawach dochodzi do zawiązania dwóch stosunków administracyjnych. Jednego, który łączy organ administracji z właścicielem usuniętego pojazdu, drugiego, który łączy organ administracyjny z osobą usuwającą pojazd i prowadzącą parking. Na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie usuwania pojazdów, należy uznać, że stosunek administracyjny łączący organ z osobą prowadzącą parking ma swój początek we władczych działaniach polegających na podjęciu decyzji o umieszczeniu pojazdu na parkingu strzeżonym. Obowiązek zapłaty należności z tytułu opłaty parkingowej przechodzi na Skarb Państwa i to od chwili umieszczenia pojazdu na parkingu. Skarżący podkreślił, że wynagrodzenie należne jest za cały okres dozoru, a nie za jego część. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, którym utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, przyznające M. Dz. wynagrodzenie za parkowanie pojazdów usuniętych z drogi. Sporny w sprawie niniejszej był termin początkowy ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania pojazdu usuniętego z drogi w trybie art. 130 a ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t. j. Dz. U. z 2005 r. , Nr 108, poz.908 ze zm.). Skarżący stał na stanowisku, że wynagrodzenie od Skarbu Państwa należy mu się za cały okres parkowania pojazdu na parkingu, zaś organ - że jedynie za okres, w którym Skarb Państwa był właścicielem tegoż pojazdu. Niewątpliwe było, że ustalenie wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130 a ust. 10 w/w ustawy następuje w drodze administracyjnej ( patrz wyrok NSA z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1185/05 – LEX nr 321159, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 47/07, OSNC 2008/7-8/80 ). Co prawda Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. P 4/06 (Dz. U. Nr 100, poz. 649) stwierdził niekonstytucyjność art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w zakresie, w jakim dopuszcza on odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu i przepis ten traci moc obowiązującą z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw, to jednak okoliczność ta nie ma dla rozpatrywanej sprawy istotnego znaczenia, gdyż ww. przepis obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a przedmiotem niniejszego postępowania była nie kwestia odjęcia własności pojazdów lecz sprawa opłat należnych za ich przechowywanie na parkingu. Do ustalania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów przejętych na własność Skarbu Państwa na podstawie art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.) . Stosowanie tych przepisów wynika z odesłania zawartego w § 3 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji( Dz. U. Nr 50, poz.449 ). Właściciel może – zgodnie z art. 180 Kodeksu cywilnego - wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci. Zgodnie natomiast z art. 130 a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Moment, w którym upłynął 6- miesięczny okres liczony od dnia usunięcia pojazdu , czyli moment, w którym pojazd z mocy ustawy staje się własnością Skarbu Państwa, jest terminem początkowym ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów parkowania. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1765/06, LEX nr 344067 oraz w wyroku z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, LEX nr 321159. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż organy podatkowe prawidłowo uznały, że początkowym terminem ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem winna być data upływu 6-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym, bowiem dopiero od tej chwili Skarb Państwa staje się właścicielem pojazdu. Z żadnego przepisu prawa, wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, nie można wywieść, iż Skarb Państwa obowiązany jest ponieść ciężar finansowy wynagrodzenia za usunięcie pojazdu z drogi oraz za jego dozór w okresie, w którym nie był on jeszcze właścicielem pojazdu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Z powyższych względów Sąd, na mocy art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) , oddalił skargę.