III SA/Gd 429/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia 24 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów oddala skargę. P. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prorektora ds. Kształcenia i Rozwoju Politechniki [...] z dnia 24 kwietnia 2012 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...]z dnia 16 stycznia 2012 r.( bez numeru) w przedmiocie stypendium dla najlepszych studentów. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji - Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...], która, powołując się na przepisy art. 104 § 1 kpa, art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2007 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz - § 9 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom i doktorantom Politechniki [...] z dnia 26 września 2011 r. postanowiła: "umorzyć postępowanie odwoławcze z powodu braku podstaw do odwołania, pozostawiając jednocześnie w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej – o konieczności rezygnacji ze stypendium rektora dla najlepszych studentów na jednym z kierunków – Elektrotechnika lub Zarządzanie". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Prorektora [...] wynika, że, zdaniem organu odwoławczego, decyzja Komisji Odwoławczej była prawidłowa, bowiem zgodnie z art. 184 ust. 4 ustawy o szkolnictwie wyższym i § 42 ust. 1 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej /......./ stwierdziła, że student zobowiązany jest do rezygnacji ze stypendium Rektora dla najlepszych studentów na jednym z kierunków studiów. W odwołaniu od decyzji organu I instancji P. D. napisał, że "odwołuje się od decyzji, a właściwie od nałożenia obowiązku rezygnacji z jednego ze stypendiów – poprzez dokonanie wyboru, z którego ze stypendiów odwołujący się chce korzystać" – podnosząc, że uważa, iż zarówno przepisy ustawy jak i – Regulaminu /..../ nie mogły zmienić sytuacji studentów, którzy już wcześniej starali się uzyskać wysokie noty z egzaminów, a w październiku 2011 r. dowiedzieli się, że mogą otrzymać stypendium dla najlepszych studentów jedynie na jednym kierunku studiów ( poprzednio – na każdym równolegle). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył powyższy zarzut, podniósł, że zaskarżoną decyzję oparto na regulaminie wprowadzonym niezgodnie z prawem oraz zawierającym błędy formalne, logiczne i niezgodności z ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym, zarzucił przewlekłe i niewłaściwe załatwianie spraw i brak możliwości uzyskania uzasadnienia faktycznego decyzji stosownego do złożonych odwołań. Ponieważ - w ocenie skarżącego - istnieją argumenty dające podstawę do przyznania stypendium za wyniki w nauce wedle uchylonych przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i poprzednio obowiązującego regulaminu, skarżący wniósł o : - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, - rozpatrzenie wniosku o stypendium na podstawie wcześniejszych przepisów i - zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora Politechniki [...] wniosła o jej oddalenie szeroko argumentując zajęte stanowisko. W odpowiedzi na skargę wskazano, między innymi, że skarżący złożył – w dniu 12.10.2011 r. – wnioski o przyznanie stypendiów Rektora dla najlepszych studentów na obu kierunkach (Wydziałach), które skarżący studiuje. Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Elektrotechniki i Automatyki [...] decyzją nr [...] z dnia 28 listopada 2011 . przyznała P. D. stypendium w kwocie 650 zł miesięcznie na okres od października 2011 do stycznia 2012 r., w zw. z treścią § 20 ust. 4 Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom i doktorantom Politechniki [...]. Stypendium w kwocie 650 zł miesięcznie przez okres od października 2011 r. do lipca 2012 r. przyznała P. D. również Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Zarządzania i Ekonomii [...] z zastrzeżeniem warunków § 20 ust. 4 w/w Regulaminu. Od wskazanych decyzji P. D. odwołał się kwestionując bezpodstawność żądania rezygnacji ze stypendium na jednym z kierunków studiów i podnosząc, że zgodnie z zapisami poprzednio obowiązującego Regulaminu świadczeń pomocy materialnej studentom P [...], z dnia 18 listopada 2009 r., student, gdy spełniał kryteria, mógł otrzymywać stypendia na obu studiowanych kierunkach studiów i stypendium było przyznawane na cały rok akademicki. Ponadto P. D. zarzucił szereg nieprawidłowości Regulaminowi przyznawania pomocy materialnej studentom i doktorantom P [...] z dnia 26 września 2011 r., w tym – nieprawidłowe wprowadzenie Regulaminu w życie, jego niezgodności z ustawą – Prawo o szkolnictwie wyższym, błędy i niespójności wewnętrzne uregulowań tego aktu. Odwołujący się kwestionował okres, na jaki przyznano stypendium decyzją nr [...] i zarzucał, że zarówno wydanie decyzji jak i ich realizacja (wypłacanie stypendiów) następują z opóźnieniami. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] decyzją z dnia 16 stycznia 2012 r. .umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej nr [...] "z powodu braku podstaw do odwołania", pozostawiając w mocy postanowienie o konieczności dokonania wyboru stypendium. Decyzją z dnia 23 stycznia 2012 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] zmieniła okres, na jaki przyznano stypendium Rektora na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki [...], określając go na czas od października 2011 r. do lutego 2012 r. i utrzymała w mocy postanowienie, nakładające obowiązek dokonania wyboru kierunku studiów, na którym student chce pobierać stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Na skutek odwołania P. D. sprawa stypendiów rozpatrzona została przez Prorektora ds. Kształcenia i Rozwoju [...], który ostatecznie decyzją z dnia 24 kwietnia 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...]z dnia 16 stycznia 2012 r. uznając ją za odpowiadającą przepisom prawa. Udzielająca odpowiedzi na skargę wskazała, że nowelizacja ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, dokonana ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz. U. Nr 84, poz. 455) wprowadziła zmiany, zgodnie z którymi zasady udzielania pomocy materialnej dla studentów, w tym – stypendiów, poddano restrykcyjnym ograniczeniom, m. innymi, wprowadzono wymóg pojedynczości i łącznej miesięcznej wysokości świadczeń. Zgodnie z art. 184 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym ( j.t. z dnia 26.03.2012 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 572) student studiujący jednocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać stypendium socjalne, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, zapomogę, stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na jednym, wskazanym przez studenta kierunku studiów. Zmiany do ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym weszły w życie z dniem 1 października 2011 r. (art. 38 ustawy zmieniającej), brak w nich przepisów intertemporalnych, zatem zmienione przepisy należy stosować od dnia ich obowiązywania. W art. 186 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym upoważniono rektorów uczelni do wydania szczegółowych regulaminów ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, jednak ustawa nie przewiduje, by w regulaminie wprowadzono odstępstwa od zasad określonych w art. 184 ust. 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Reasumpcja powyższego uzasadnia wniosek o oddalenie skargi P. D. W kolejnych pismach procesowych strony uzupełniły przedstawiane stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ). Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z uwzględnieniem wymogów art. 134 § 1 i 2 cyt. ustawy. Sąd wyjaśnia, że uwzględnienie skargi może mieć miejsce wówczas, gdy kontrolując zaskarżany akt sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy prawa bądź zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji – postanowienia lub stwierdzenia wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem prawa ( art. 145 § 1 pkt. 1-3 w/w ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej – p.p.s.a.). Skarga P. D. nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem decyzji Prorektora Politechniki [...] Nr [...] z dnia 24 kwietnia 2012 r., utrzymującej w mocy decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 16 stycznia 2012 r. Istota sprawy sprowadza się do tego, że P. D. studiujący dwa kierunki na Politechnice [...] i uzyskujący na obu wysokie noty, uprawniające skarżącego do uzyskiwania stypendium dla najlepszych studentów i pobierający takie stypendia przed wejściem w życie przepisów zmieniających ustawę – Prawo szkolnictwie wyższym, zmierzał do utrzymania tego stanu rzeczy starając się wykazać, że przepisy zmieniające Prawo o szkolnictwie wyższym jak i przepisy Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom Politechniki [...] z dnia 26 września 2011 r., wprowadzone zostały niezgodnie z obowiązującymi zasadami, bowiem ich niekorzystne rozwiązania zaskoczyły studentów uzyskujących wcześniej, w semestrze letnim, wysokie noty uprawniające do przyznania stypendium na obu kierunkach. Wskazuje na to treść żądań skargi, w której P. D. wnioskował o rozpatrzenie wniosku o stypendium na podstawie wcześniejszych przepisów ustawy i regulaminu (obowiązujących przed dniem 1 października 20111 r.). Żądanie skarżącego nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy i w przepisach ustawy z dnia 27 lipca 2007 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, w brzmieniu obowiązującym w roku akademickim 2011/2012.(por. art. 173 ust.1 w brzmieniu wprowadzonym art. 38 zmiany ustawy – Dz. U. z 2011 r., Nr 84, poz.455 ). Należy bowiem pamiętać, że stypendium, o jakim mowa w sprawie, podobnie jak inne formy pomocy materialnej studentom, związane jest z rokiem akademickim - por. art.184 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, które stanowią, że : "1. Student może otrzymywać stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy, a gdy ostatni rok studiów trwa jeden semestr przez okres do pięciu miesięcy. 2. Stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki, a stypendium ministra, o którym mowa w art. 173 ust. 1 pkt 4, na rok akademicki, z wyjątkiem przypadku gdy ostatni rok studiów, zgodnie z planem studiów, trwa jeden semestr". Zatem pomimo, że – jak słusznie podnosił skarżący – podstawą do przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów były wyniki uzyskane w poprzednim okresie, to rozpatrując wniosek P. D. o przyznanie przedmiotowego świadczenia organy Uczelni miały obowiązek stosować aktualnie (czyli-ówcześnie) obowiązujące przepisy prawa, w tym w szczególności cytowany art. 184 ustawy, którego ust. 4 brzmiał:" 4. Student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać stypendium socjalne, stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych, zapomogę, stypendium rektora dla najlepszych studentów i stypendium ministra za wybitne osiągnięcia tylko na jednym, wskazanym przez studenta kierunku studiów". Co więcej, w dacie składania przez skarżącego wniosków o przyznanie stypendiów obowiązywał przepis zawarty w ust. 7 cyt. art. 184 ustawy, stanowiący, że " 7. Student jest obowiązany do złożenia oświadczenia o niepobieraniu świadczeń pomocy materialnej na więcej niż jednym kierunku. Niezależnie zatem od treści i wad kwestionowanego przez skarżącego Regulaminu przyznawania świadczeń pomocy materialnej studentom Politechniki [...] wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia 26 września 2011 r., uchylającego z dniem wydania obowiązujący uprzednio Regulamin, decyzje przyznające skarżącemu stypendium ( w maksymalnej wysokości) na jednym z kierunków studiów pozostają w zgodności z cytowanym wyżej przepisem art. 184 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym. Tym samym podnoszone przez skarżącego zarzuty zmierzają w istocie do kwestionowania rozwiązań ustawowych, a te pozostają poza kontrolą sądu administracyjnego w tej sprawie. Podobnie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji Rektora [...] nie mają prawnego znaczenia zarzuty dotyczące "opieranie się na regulaminie wprowadzonym niezgodnie z ustawą oraz zawierającym błędy formalne, logiczne i niezgodności z ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym, przewlekłe i niewłaściwe załatwianie spraw i brak możliwości uzyskania uzasadnienia faktycznego decyzji stosownego do złożonych odwołań" ( cyt. skarga str.1.). Kontroli Sądu w tej sprawie nie podlega w całości Regulamin wprowadzony wskazanym wyżej Zarządzeniem Rektora [...] nr [...] dnia 26 września 2011 r., jak również – "przewlekłe i niewłaściwe załatwianie spraw w P". Odnośnie zarzutu co do braku uzyskania uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji Rektora P., to zauważyć należy, iż mimo słuszności zarzutu skarżącego nie mógł on doprowadzić do uchylenia decyzji z uwagi na fakt, że wady tej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej nie miały istnego wpływu na treść rozstrzygnięcia ( por. cyt. na wstępie art. 145 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodzić się należy ze skarżącym, że organy tak szacownej Uczelni, jaką jest Politechnika [...] winny podejmować swoje decyzje z większym poszanowaniem zasad i przepisów kpa, bowiem zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym: "do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się - aczkolwiek tylko - odpowiednio, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.