III SA/Gd 429/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2017-02-27

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania w sprawach dotyczących statusu osoby bezrobotnej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczania na mocy art. 239 pkt 1 lit. b PPSA. Postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 PPSA. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co zostało wykazane przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą utraty statusu osoby bezrobotnej. Analiza jego sytuacji materialnej wykazała, że mieszka z rodzicami, jest bezrobotny, nie posiada majątku, a jego matka otrzymuje emeryturę, ojciec emeryturę częściową. Rodzice posiadają wysokie zadłużenie czynszowe. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe, a przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. akt [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z 1 lutego 2017 r. (data wpływu do sądu: 7 lutego 2017 r.) skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że wnioskodawca mieszka z rodzicami, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnego majątku, w tym żadnych nieruchomości. Matka wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w kwocie 940 zł miesięcznie netto, zaś ojciec – otrzymuje emeryturę częściową w wysokości 116 dolarów amerykańskich miesięcznie. Ponadto, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, ww. nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący załączył nadto do akt sprawy pismo przedsądowe z 8 sierpnia 2016 r. Biura Obsługi Mieszkańców Nr [...] w G., zawierające wezwanie adresowane do jego rodziców, do dobrowolnej zapłaty zaległości z tytułu opłat czynszowych za zajmowany lokal mieszkalny w kwocie łącznej wraz z odsetkami – 83 540,34 zł. W tym stanie należało uznać, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi jest decyzja w sprawie statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie zaś z art. 249a cytowanej ustawy jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie jego przyznania umarza się. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy co do jego sytuacji materialnej, przy uwzględnieniu także dochodów członków rodziny, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania trzyosobowej rodziny uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostateczny, że w obecnych realiach nie ma możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Dokonując powyższej oceny Referendarz uwzględnił również fakt, że rodzice wnioskodawcy mają wysokie zadłużenie z tytułu opłat czynszowych, a ich zaległość przekracza kwotę 80 000 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło