III SA/Gd 429/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 6 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. W. – F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 1 marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury postanawia: odrzucić skargę. H. W. – F. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. (dalej w skrócie jako "ZUS") z dnia 1 marca 2015 r. znak [...] w przedmiocie waloryzacji emerytury. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności, w tym ustalenie, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością rzeczową sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wskazać jednak należy, że przepisy szczególne mogą wyłączać możliwość kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sąd administracyjny wobec rozstrzygnięć wydawanych przez określone organy administracji publicznej. Oznacza to, że przypadku niektórych spraw kończących się wydaniem decyzji administracyjnej z wyraźnej woli ustawodawcy ich kontrola należy do właściwości innych sądów niż sądy administracyjne. Z mocy art. 83 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.), stanowiącego lex specialis w stosunku do p.p.s.a., sytuacja taka dotyczy decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych wydawanych przez ZUS. Z woli ustawodawcy wskazane decyzje, w tym decyzje dotyczące waloryzacji emerytury, podlegają bowiem weryfikacji przez właściwe sądy powszechne, to jest sądy pracy i ubezpieczeń społecznych. Jak wynika z treści powołanego przepisu od decyzji ZUS dotyczących ustalania uprawnień do świadczeń czy wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo wniesienia odwołania do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego; tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm.; powoływana dalej w skrócie jako "k.p.c."). W świetle art. 1 i art. 2 § 1 k.p.c. sądami właściwymi do rozpoznania spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 83a ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Regulacja ta nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent i ich wysokości (art. 83a ust. 4 wskazanej ustawy). Zasadnym jest wskazanie, że decyzja ZUS z dnia 1 marca 2015 r. znak [...] została przez skarżącą zakwestionowana w drodze odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Przedmiotowy tryb odwoławczy należy odróżnić od trybu nadzwyczajnego, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, który - jak wynika z akt przedstawionych Sądowi – został przez skarżącą również zainicjowany. Powyższe regulacje normatywne jak i przedstawione okoliczności wykluczają uznanie, że sąd administracyjny ma obecnie możliwość wydania orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez skarżącą decyzji. Wbrew zapatrywaniom skarżącej wyrażonym w skardze i w piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie posiada bowiem kompetencji do kontroli zgodności z prawem wskazanej w skardze decyzji ZUS z dnia 1 marca 2015 r. znak [...] Wskazać dodatkowo należy, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki pozwalające na zastosowanie art. 58 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, na zasadzie wyjątku sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, (brak właściwości rzeczowej sądu administracyjnego), jeżeli sąd powszechny uznał się wcześniej za niewłaściwy w tej sprawie. Wbrew przekonaniu skarżącej, sąd powszechny uznał jednak swoją właściwość do rozpoznania sprawy dotyczącej waloryzacji emerytury skarżącej. Sąd Okręgowy w G. (VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) rozpoznał bowiem merytorycznie odwołanie wniesione przez skarżącą od decyzji ZUS z dnia 1 marca 2015 r. znak [...] nie podzielając stanowiska strony skarżącej co do wadliwości poddanej jego kontroli decyzji (zob.: wyrok z dnia 12 stycznia 2016 r.; sygn. akt[...]). Okoliczność, że skarżąca wystąpiła następnie o uzupełnienie wyroku przez sąd powszechny nie zmienia faktu, że sprawa skarżącej została już merytorycznie rozpoznana. Stwierdzenie braku właściwości rzeczowej do rozpoznania sprawy zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obliguje sąd do odrzucenia wniesionej skargi. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.