III SA/Gd 43/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka ( spr.) Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy, działając na podstawie art. 9b ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z 2006 r., nr 97, poz. 674) odmówił nadania stopnia nauczyciela mianowanego A. K., zatrudnionej od 1 września 2003 r. w Szkole Podstawowej w W. na stanowisku nauczyciela przyrody w wymiarze [...] i języka angielskiego w wymiarze [...] etatu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji podniósł, iż stopień nauczyciela mianowanego nie może być nadany gdyż w/w nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych określonych przepisami prawa. Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest bowiem spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, natomiast w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. A. K. nie spełnia zaś wymogów określonych w § 4 i § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska w szkołach podstawowych posiada bowiem osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która posiada ponadto przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Co ważne, kierunek studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć to kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu. Ustalenia czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem w okresie od 8 października 2002 r. do 31 maja 2004 r. dokonywał kurator; w przedmiotowej sprawie takiego ustalenia już nie dokonano; nadto w zakresie dotyczącym nauczania języka angielskiego w/w także nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych wymaganych dla uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego gdyż nie posiada wykształcenia, o którym mowa w § 11 cytowanego rozporządzenia. W odwołaniu od w/w decyzji A. K. wniosła o jej zmianę i nadanie stopnia nauczyciela mianowanego, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu A. K. podała, iż odmówiono jej nadania stopnia nauczyciela zawodowego mimo odbytego stażu, złożenia planu rozwoju zawodowego oraz pozytywnej oceny dorobku zawodowego wystawionej przez dyrektora szkoły. W ocenie odwołującej ukończone studia na kierunku biologia są zbliżone do prowadzonego przedmiotu, tj. przyrody. Co równie ważne, w wyroku z dnia 12 maja 2004 r. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował przepis normujący kompetencje kuratora oświaty do ustalania zbliżoności ukończonego kierunku studiów. Tym samym owa niezgodność istniała w dacie rozpoczynania stażu na stopień nauczyciela mianowanego. Z kolei w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nie spełnianie wymagań kwalifikacyjnych w momencie rozpoczynania stażu winno prowadzić do wydania decyzji o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego. W ocenie odwołującej wydana decyzja jest niesłuszna, gdyż w trakcie odbywania stażu uzupełnione zostały wymagane kwalifikacje. Uzupełnienie kwalifikacji jest zaś elementem rozwoju zawodowego nauczycieli podobnie jak poczynania przewidziane w planie rozwoju. Decyzją z dnia [...]. nr [...] Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 104 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołując brzmienie art. 9b ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela oraz § 1 pkt 4, § 4 i § 11 ust. 2 - 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli wskazał, iż A. K. z dniem 1 września 2003 r. rozpoczęła staż na stopień nauczyciela mianowanego. W dniu zatrudnienia w/w legitymowała się dyplomem magistra biologii molekularnej oraz przygotowaniem pedagogicznym, w dniu 5 listopada 2005 r. uzyskała zaś świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego dla nauczycieli przedmiotu przyroda. Jednakże w dniu zatrudnienia i rozpoczęcia stażu w/w nie posiadała kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela przyrody, nie legitymowała się również dokumentem uznającym zbliżoność ukończonego kierunku studiów do nauczanej przyrody. Z kolei do nauczania języka angielskiego A. K. nie posiadała i nadal nie posiada wymaganych kwalifikacji. Stąd należało stwierdzić, iż decyzja organu I instancji odmawiająca nadania stopnia nauczyciela mianowanego została wydana zgodnie z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. K. powtórzyła w pełni argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca ponownie wskazała, iż ukończyła studia magisterskie na kierunku biologia jak i kurs kwalifikacyjny w zakresie przyrody; co ważne, odbyła odpowiedni staż, złożyła pozytywną ocenę dorobku zawodowego jak i plan rozwoju zawodowego oraz sprawozdanie z realizacji planu rozwoju. W świetle orzecznictwa brak kwalifikacji winien był zaś skutkować decyzją odmowną już na etapie rozpoczynania stażu. Zaskarżona decyzja jest z kolei niesłuszna; przemawia za tym m.in. okoliczność, iż w okresie stażu uzupełniono kwalifikacje, co winno być poczytane jako element rozwoju zawodowego. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż skarga zawiera w istocie powtórzenie zarzutów z odwołania od decyzji organu I instancji, do których ustosunkował się w zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W myśl art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U z 2006 r. Nr 97 poz. 674 z późn. zm.), warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela oraz: w przypadku nauczyciela kontraktowego – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U Nr 155 poz. 1288 z późn. zm.), kwalifikacje do zajmowania stanowiska w szkołach podstawowych posiada m.in. osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia: - studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne albo - studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Stosownie do § 1 pkt 4 w/w rozporządzenia, przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć; ustalenia, czy dany kierunek (specjalność) studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć dokonywał kurator. Jednakże wobec stwierdzenia wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. sygn. akt U 1/04 OTK-A 2004/43 niekonstytucyjności tego przepisu, nie można wymagać od nauczyciela, który stara się o uzyskanie kolejnego stopnia awansu zawodowego, dokumentu świadczącego o uznaniu zbliżoności ukończonych studiów, w omawianym wypadku biologii do nauczanego przedmiotu przyrody – wydanego na skutek ustaleń dokonanych przez właściwego kuratora oświaty. Wskazanie przez organy obydwu instancji na brak tego dokumentu jako niespełnienie przesłanki wymaganej na podstawie obowiązujących przepisów do uwzględnienia wniosku o nadanie stopnia awansu zawodowego skarżącej jest niezgodne z prawem i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji w tym przedmiocie. W świetle akt sprawy organy nie kwestionują spełnienia przez skarżącą pozostałych wymagań określonych przepisami prawa do uzyskania przez nią wnioskowanego stopnia awansu zawodowego. Zważywszy, że drugim warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego jest odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego, konieczne jest wskazanie na ustawową definicję stażu znajdującą się w art. 3 pkt 3 Karty Nauczyciela przez, który rozumie się okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach [...], w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego w trybie i na zasadach określonych w przepisach rozdziału 3a [...], a w takim wymiarze skarżąca była zatrudniona jako nauczyciel przyrody. Zgodzić należy się ze skarżącą, przywołując poglądy orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że skoro mogła rozpocząć staż to spełniała ustawowe wymagania uzasadniające ubieganie się o wyższy stopień awansu zawodowego, w przeciwnym bowiem wypadku jak stwierdził w wyroku z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie II SA 336/02 NSA właściwy organ powinien odmówić nadania jej stopnia awansu zawodowego, o który chciała się ubiegać zwracając się o staż. Dodatkowo jedynie wskazać należy wobec ustaleń organów, iż skarżąca nie posiada wymaganych kwalifikacji do nauczania języka angielskiego, że A. K. prawidłowości tych ustaleń w żaden sposób nie podważała i nie podważa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy badając przesłanki wymagane przepisami prawa do uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego uwzględnią konsekwencje prawne wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2004 r. uznając, iż skarżąca nie musi przedkładać dokumentu świadczącego o uznaniu zbliżoności ukończonych studiów (biologia) do nauczanego przedmiotu przyroda. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.