III SA/Gd 431/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-08-25
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zapomogi dla studenta, gdzie skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia tych kosztów. W przypadku studentów ubiegających się o zapomogę, zwolnienie to wynika z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Prawa o szkolnictwie wyższym. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący Z.J.L. złożył skargi na decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej dotyczące zapomogi. Po oddaleniu skarg przez WSA w Gdańsku, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego). Referendarz sądowy umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący jest z nich ustawowo zwolniony, a przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, oceniając sytuację materialną wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.J. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawach ze skarg na decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zapomogi postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi Z. J. L. na decyzje Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 19 lutego 2015 r. nr [...] oraz nr [...].
Wnioskiem z dnia 9 lipca 2015 r., uzupełnionym następnie poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, skarżący Z. J.L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w urzędowym formularzu PPF oraz na podstawie dokumentów źródłowych nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2015 r. ustalono, że wnioskodawca będący osobą niepełnosprawną prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest świadczenie rentowe w kwocie 757,21 zł netto miesięcznie. Z kolei rodzice wnioskodawcy otrzymują świadczenia emerytalne w kwotach odpowiednio: matka – 896,79 zł netto miesięcznie; ojciec – 1.072,73 zł netto miesięcznie.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem potwierdzonym nadesłanymi wyciągami z rachunków bankowych wnioskodawca nie posiada oszczędności pozwalających na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
W tym stanie uznano, co następuje.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że zaskarżone do sądu administracyjnego decyzje zostały wydane w sprawach dotyczących zapomogi dla studenta znajdującego się w trudnej sytuacji materialnej.
W tego typu sprawach wnioskodawca jest ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych (wpisów i opłat). Za przedmiotową konstatacją przemawia treść art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz analiza regulacji odnoszących się do pomocy materialnej dla studentów zawartych w art. 173, art. 174 i art. 183 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.).
Zgodnie zaś z art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z uwagi na to, że skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.
W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
Odnosząc się z kolei do żądania wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu wskazać należy, że w świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy jak i uwzględniając wysokość kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru w prowadzonych jednocześnie dwóch sprawach uznano, że wnioskodawca wykazał dostatecznie, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie przedmiotowego ciężaru finansowego spowodować może skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Za powyższą oceną przemawia zwłaszcza zestawienie wysokości uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania wnioskodawcy i osób, z którymi zamieszkuje we wspólnym gospodarstwie domowym. Istotne znaczenie ma tutaj również deklarowany oraz znajdujący potwierdzenie w przedstawionych dokumentach źródłowych brak posiadanych zasobów pieniężnych.
W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło