III SA/Gd 433/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz,, Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowego Polska Żegluga Morska [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 31 maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 7 marca 2005 r. nr [...] Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny [...] stwierdził u A. S. chorobę zawodową w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonym jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Wydając powyższą decyzję organ pierwszej instancji oparł się na orzeczeniu lekarskim nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u A. S. wydanym w dniu 28 maja 2004 r. przez lekarza orzecznika Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] oraz na karcie oceny narażenia zawodowego. Z powyższych orzeczeń wynika, że A. S. w latach 1965 – 2003 pracował na stanowiskach: mechanik, oficer mechanik, II mechanik oraz I oficer mechanik w następujących zakładach pracy: [...] w Sz., [...] w G., [...] G., "A" SA oraz w "B" Sp. z o.o. w G.. W tym czasie był on narażony na ponadnormatywne poziomy dźwięków. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] w Sz. wskazało, powołując się na treść § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), iż od czasu ustania zatrudnienia A. S. w przedsiębiorstwie upłynęło 35 lat, podczas gdy powołany przepis przewiduje możliwość rozpoznania choroby zawodowej w okresie do 2 lat od ustania narażenia zawodowego. W tej sytuacji zdaniem odwołującego się nie ma podstaw do uznania, by A. S. w chwili ustania stosunku pracy, albo w okresie następującym bezpośrednio po tym cierpiał na chorobę zawodową. Odwołujący się wskazał, że nie powinien być zatem stroną w sprawie. Nadto podniósł, że wszystkie zakłady pracy, do których skierowana została decyzja zobowiązane będą do uwzględnienia choroby zawodowej w swoich statystykach oraz w sprawozdaniach do Głównego Urzędu Statystycznego, a zatem nastąpi multiplikacja danych (jedna choroba zawodowa uwzględniona 5 razy), jak również będzie to miało wpływ na wzrost składek ubezpieczenia. W konkluzji [...] w Sz. wniosło o sprostowanie decyzji organu pierwszej instancji poprzez wykreślenie przedsiębiorstwa z listy podmiotów otrzymujących decyzję jako strona w sprawie. Rozpoznając odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] decyzją z dnia 31 maja 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem rozpoznaje się u pracownika narażonego na hałas w miejscu pracy lub w ciągu 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu. A. S. pracował w narażeniu na ponadnormatywne poziomy dźwięku od 1965 r. do 2003 r., zaś choroba zawodowa została u niego rozpoznana w 2004 r. Następnie organ odwoławczy wskazał, że powstawanie zawodowego uszkodzenia słuchu jest procesem długotrwałym, stopniowo postępującym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ podniósł, że A. S. w [...] w Sz. pracował w latach 1965 – 1970. W związku z tym pierwsze objawy ubytku słuchu mogły pozostać niezauważalne. Niewątpliwie jednak 38 lat pracy strony w narażeniu na hałas u każdego z pracodawców przyczyniło się do powstania ubytku słuchu. Dlatego też cały okres pracy zawodowej wymieniony został jako okres pracy w narażeniu. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, właściwy inspektor sanitarny decyzję w sprawie choroby zawodowej przesyła każdemu pracodawcy, który zatrudniał pracownika w narażeniu na czynnik wywołujący chorobę zawodową. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wywiodło [...] w Sz., zarzucając naruszenie prawa materialnego - § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu ponownie wskazano, iż pomimo, że od ustania zatrudnienia A. S. w skarżącym przedsiębiorstwie upłynęło 35 lat, zostało ono ujęte w rozdzielniku jako otrzymujące obie decyzje, podczas gdy w myśl przepisów powołanego rozporządzenia obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem rozpoznaje się u pracownika narażonego na hałas w miejscu pracy lub w ciągu 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu. Nadto skarżące przedsiębiorstwo podniosło, że wszystkie zakłady pracy, do których skierowana została decyzja zobowiązane będą do uwzględnienia choroby zawodowej w swoich statystykach oraz w sprawozdaniach do Głównego Urzędu Statystycznego, a zatem nastąpi multiplikacja danych (jedna choroba zawodowa uwzględniona wiele razy), jak również będzie to miało wpływ na wzrost składek ubezpieczenia. W konkluzji skarżące przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji w części dotyczącej skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarzuty skargi sprowadzają się jedynie do twierdzenia, że skarżące przedsiębiorstwo nie powinno być stroną niniejszego postępowania, skoro od czasu ustania zatrudnienia strony w owym przedsiębiorstwie upłynęło 35 lat, zaś w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem rozpoznaje się u pracownika narażonego na hałas w miejscu pracy lub w ciągu 2 lat od zakończenia pracy w narażeniu. W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Rozpoznane u A. S. schorzenie jest wymienione w Wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod pozycją 21. Rozpoznanie u A. S. obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem przez lekarza orzecznika uprawnionej jednostki medycznej - Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] i jej stwierdzenie przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego [...] nastąpiło w związku z ustaleniem, że A. S. pracował aż do 2003r. na stanowiskach pracy, związanych z narażeniem na ponadnormatywny hałas. Ocena narażenia zawodowego przyjęta w decyzji została przedstawiona szczegółowo w Karcie oceny narażenia zawodowego, znajdującej się w aktach administracyjnych. Występowanie w środowisku pracy czynników szkodliwych pozwala - w ocenie sądu - na rozpoznanie i stwierdzenie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), że jest związek przyczynowy pomiędzy chorobą A. S. a narażeniem zawodowym w miejscu pracy. Spełnione zatem zostały przesłanki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia, konieczne dla uznania choroby zawodowej, to jest zamieszczenie choroby w Wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, i stwierdzenie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, zwanym dalej "narażeniem zawodowym". Należało więc uznać za nietrafny zarzut skarżącego o naruszeniu § 2 ust. 2 rozporządzenia. A. S. pracował w warunkach narażenia na hałas ponadnormatywny także u skarżącego. Stosownie do § 8 ust. 3 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny przesyła decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej: zainteresowanemu pracownikowi; pracodawcy lub pracodawcom zatrudniającym pracownika w warunkach, które mogły spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej; jednostce orzeczniczej zatrudniającej lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie oraz właściwemu inspektorowi pracy. Z przepisu tego wynika obowiązek doręczenia decyzji wszystkim zakładom pracy, w których, zgodnie z ustaleniami zawartymi w karcie narażenia zawodowego występowały warunki pracy mogące pozostawać w związku przyczynowym z chorobą zawodową stwierdzoną u pracownika. Nie ma żadnych podstaw, by w świetle tego przepisu różnicować zakłady pracy, w których pracownik pracował w szkodliwych warunkach z punktu widzenia czasowego dystansu od daty stwierdzenia choroby zawodowej. Fakt udziału określonego zakładu pracy w postępowaniu nie przesądza natomiast w żadnej mierze o jego bezpośredniej odpowiedzialności za chorobę zawodową stwierdzoną u pracownika. Poza zakresem badania Sądu w niniejszej sprawie jest to, czy stosowanie przepisów rozporządzenia powoduje "multiplikację" statystyczną chorób zawodowych. Jeśli by tak istotnie było to świadczyłoby to niewątpliwie o wadliwości metody stosowanej przez podmioty prowadzące stosowne statystyki. Zasadnie więc organy inspekcji sanitarnej przesłały decyzje wszystkim zakładom pracy zatrudniającym A. S., w których był on narażony na działanie czynników szkodliwych, mogących spowodować ubytek słuchu, bez względu na okres w jakim miało to miejsce. W tej sytuacji wydane w sprawie decyzje należało również doręczyć [...] w Sz., zgodnie z dyspozycją § 8 ust. 3 rozporządzenia, skoro A. S. pracując tam w latach 1965 – 1970 był narażony na hałas. Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w wyroku.