III SA/Gd 434/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-09-19
Skład orzekający: Jacek Hyla, Felicja Kajut, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu z obrotu produktów i wstrzymaniu ich sprzedaży, wydana na podstawie podejrzenia, że są one środkami zastępczymi, narusza przepisy o czynnym udziale strony w postępowaniu, uzasadnieniu decyzji oraz przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wydając decyzję o wycofaniu z obrotu produktów i wstrzymaniu ich sprzedaży. Podkreślono, że w sytuacji uzasadnionego podejrzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, organy mogą odstąpić od zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 2 k.p.a.), a rygor natychmiastowej wykonalności decyzji jest uzasadniony ochroną zdrowia i życia. Zarzuty dotyczące naruszenia ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uznano za niezasadne, gdyż sprzeciw wobec kontroli wpłynął po jej zakończeniu.Stan faktyczny
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o wycofaniu z obrotu i zatrzymaniu produktów (saszetek zapachowych) oraz nakazał zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie na okres trzech miesięcy, ze względu na podejrzenie, że są to środki zastępcze zagrażające zdrowiu. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Spółka z o.o. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o czynnym udziale strony, uzasadnieniu decyzji, nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej w G. P. P. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 22 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu produktów oddala skargę.
Decyzją z dnia 23 stycznia 2013 r., skierowaną do W. Spółki z o.o. w P., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, powołując się na art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b , art. 44 c ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 124), art. 27c ust. 1 - 3 , art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a. w związku z podejrzeniem zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, wycofał z obrotu ze sklepu "A" w G. przy ul. [...] produkty pod nazwą:
a) saszetka zapachowa "Ekstrakt Cytrynowy Powiew" w ilości 44 sztuki,
b) saszetka "Ekstrakt Cytrynowy Ogień" w ilości 33 sztuki,
c) saszetka zapachowa "Ekstrakt Czekoladowy Ogień" w ilości 44 sztuki
i zatrzymał je podczas kontroli w dniu 22 stycznia 2013 r., na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa, nie dłuższy niż 18 miesięcy, wstrzymał wprowadzanie ich do obrotu jak też innych produktów, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz zatrzymał wyszczególnione produkty. Nakazał ponadto zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie "A " na okres trzech miesięcy, licząc od dnia kontroli tj. do dnia 22 kwietnia 2013 r. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ podał, że w związku z podejrzeniem wprowadzania do obrotu przez W. Spółkę z o.o. z siedzibą w P., w sklepie "A" w Gdańsku, produktów mogących stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, tj. środków zastępczych w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w dniu 22 stycznia 2013 r. upoważnieni przedstawiciele Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. przeprowadzili kontrolę sanitarną. Stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
Wskazując na przepisy art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ podał, że zachodziło uzasadnione podejrzenie, że ww. produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Ponadto, mając na uwadze zagrożenie zdrowia i życia ludzi, w szczególności młodzieży zainteresowanej produktami, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, organ nakazał zaprzestanie prowadzenia działalności w sklepie “A" w G..
Po rozpatrzeniu odwołania Spółki W. od powyższej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia 22 marca 2013r. , na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że podejrzenie wprowadzania do obrotu środków zastępczych oraz zagrożenie dla życia lub zdrowia, jakie stwarzają środki zastępcze, uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji.
Powołując treść art. 10 § 2 k.p.a. organ podał, że gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w tym przepisie, to nie ma zastosowania art. 81 k.p.a. Efektywne i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom dla życia i zdrowia ludzi przesłania realizację praw wynikających z czynnego udziału strony –prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasadą naczelną takiego postępowania jest zasada szybkości działania (art. 12 k.p.a.) i w takiej sprawie interes publiczny przeważa nad interesem strony postępowania (art. 7 k.p.a.).
Co do zarzutu braku udowodnienia przez organ I instancji istnienia uzasadnionego podejrzenia stwarzania przez wymienione w zaskarżonej decyzji produkty zagrożenia życia lub zdrowia ludzi i w związku z tym niezasadne skorzystanie z dyspozycji art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej organ odwoławczy stwierdził, że jest on niezasadny z powodu dużego zainteresowania młodzieży wprowadzanymi do obrotu przez sklep "A" produktami.
Nadto organ wyjaśnił, że wobec faktu, że mimo nakazu zaprzestania działalności wydanego w stosunku do poprzedniego podmiotu działającego pod nazwą "A", w sklepie zatrudniony jest ten sam sprzedawca, nazwa sklepu i asortyment sklepu nie uległ zasadniczej zmianie w stosunku do asortymentu sklepu "A" prowadzonego przez poprzedni podmiot, siedziba spółki "W." znajduje się w tym samym miejscu, gdzie siedziba spółki firmującej poprzednią działalność sklepu "A" w G., właścicielem jest osoba pełniąca przez pewien okres funkcję prezesa w poprzedniej spółce prowadzącej powyższy sklep.
Także zarzut przeprowadzenia czynności kontrolnych u przedsiębiorcy z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej organ odwoławczy uznał za niezasadny. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w oparciu o akta sprawy stwierdził, że kontrole będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostały po okazaniu legitymacji służbowych oraz po doręczeniu upoważnień do wykonywania czynności kontrolnych. W protokołach kontroli zawarto m.in. informację, że kontrole przeprowadza się na podstawie art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który to artykuł w ustępie 1 mówi, że w przypadku podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi właściwy państwowy inspektor sanitarny podejmuje określone czynności. Art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się w przypadku, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut nie wstrzymania przez organ czynności kontrolnych po wniesieniu sprzeciwu przez stronę.
Organ odwoławczy wskazał również, że do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. w dniu 28 stycznia 2013r. wpłynął sprzeciw kierowany przez W. Sp. z o.o. w P. wobec czynności kontrolnych z dnia 22 stycznia 2013 r. W sprawie wniesionego przez stronę sprzeciwu w dniu 31 stycznia 2013r. organ pierwszej instancji wydał postanowienie [...], które postanowieniem [...] z dnia 13 marca 2013 r. zostało utrzymane w mocy przez organ drugiej instancji.
W związku z faktem, że sprzeciw W. Sp. z o.o. w P. wpłynął w dniu 28 stycznia 2013 r. tj. 6 dni po zakończeniu czynności kontrolnych PPIS w G. uznał sprzeciw za bezprzedmiotowy, jako że instytucja sprzeciwu wobec czynności kontrolnych służy wyłącznie wstrzymaniu czynności kontrolnych przez organ kontroli. Zgodnie zaś z art. 84c ust. 5-6 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, celem wniesienia sprzeciwu jest wstrzymanie czynności kontrolnych i w konsekwencji, w myśl art. 84c ust. 9 ww. ustawy, odstąpienie albo kontynuowanie czynności. Wniesienie sprzeciwu wywołuje więc skutki jedynie do czynności kontrolnych będących w toku, zaś rozpatrzenie sprzeciwu może wywołać jeden ze skutków opisanych powyżej. Wypełniony zaraz po rozpoczęciu kontroli i okazany przez sprzedawczynię druk zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu - sytuację powyższą opisano w protokole [...] z dnia 22 stycznia 2013 r. - nie został potraktowany przez kontrolujących jako wiarygodny dokument potwierdzający, że sprzeciw wpłynął do organu. Wobec braku okazania innych, wiarygodnych dokumentów potwierdzających wniesienie sprzeciwu do organu, kontrolujący mieli prawo uznać, że sprzeciw nie został złożony do organu i dokończyć kontrolę.
W świetle powyższego zarzut przeprowadzenia czynności kontrolnych u przedsiębiorcy z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej jest niezasadny i zdaniem organu nie doszło do naruszenia art. 77 ust.6 usdg.
Organ odwoławczy wskazał nadto, że zgodnie z art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej czas przeprowadzenia oceny i badania bezpieczeństwa produktów określono jako "czas niezbędny (...), nie dłuższy niż 18 miesięcy". Zapis zgodny z tym artykułem znalazł się w zaskarżonej decyzji w pkt. 1 rozstrzygnięcia. W ocenie organu przeprowadzenie oceny i badań bezpieczeństwa w instytutach badawczych / laboratoriach jest różny i zależy od rodzaju próbki, stopnia skomplikowania analizy, własnych procedur laboratoryjnych placówki.
W celu rzetelnej realizacji przepisu Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. nie mógł zatem bardziej doprecyzować okresu niezbędnego do przeprowadzenia oceny i badań bezpieczeństwa zatrzymanych produktów, a tym samym bardziej doprecyzować czasu, na który nakazano wycofać z obrotu produkty. Okres ten ściśle powiązany jest okresem oczekiwania na wyniki oceny i badań bezpieczeństwa pobranych próbek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję W. Spółka z o.o. w P. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im naruszenie przepisów art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji oraz uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione; art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji – nie wskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, iż istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi" i nie wyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; art. 108 k.p.a., poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstaw; art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie, mimo braku "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi", art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie kontroli, która została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82, art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, mający wpływ na wynik tej kontroli; art. 27c ust. 1 ustawy o PIS poprzez
jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której organ nie miał żadnych podstaw do zastosowania środka prawnego przewidzianego w tym przepisie w odniesieniu do produktów, wymienionych w decyzji i art. 27c ust. 3 pkt. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek, niewskazanie zagrożenia któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, skoro zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje, a sam organ stwierdził, że ma tylko "uzasadnione podejrzenie" a nie pewność o istnieniu jakiegokolwiek zagrożenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie odniósł się do części zarzutów podnoszonych w treści odwołania, nie wskazał zagrożenia, któremu miałby zapobiec zakaz prowadzenia działalności. W ocenie skarżącej organ błędnie także interpretuje pojęcie przestępstwa, które według niego jest tożsame ze "złamaniem prawa". Okoliczności naruszenia prawa i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie zostały uzasadnione, a odnosząc się do niewstrzymania czynności kontrolnej po wniesieniu zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu organ wykracza poza normy prawne, przyjmuje rolę ustawodawcy i stawia dodatkowe wymogi dla skutecznego złożenia pisma.
W ocenie skarżącej organy obu instancji nie wskazały żadnego zagrożenia, któremu nakaz miałby zapobiec albo doprowadzić do jego usunięcia. Nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 27 c ust. 3 pkt 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jeżeli bowiem uznać, że zagrożeniem według organu są wskazane produkty, to ich zatrzymanie niweczy hipotetyczne zagrożenie, a tym samym ziszcza się przesłanka "usunięcia zagrożenia" i nakaz przestaje obowiązywać nie mając dalszej racji bytu.
Strona odniosła się również do rażącego, jej zdaniem, naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazała, że nie zostały jej przedstawione żadne okoliczności potwierdzające przeprowadzenie kontroli w zgodzie z literą prawa. Organ drugiej instancji nie rozważył stawianych czynnościom kontrolnym zarzutów, mimo, że ich ocena ma znaczenie dla wniosków mogących płynąć z przeprowadzonej kontroli. Organ drugiej instancji przyznał swoim działaniem, uprawnienia ustawodawcze PPIS w G. poprzez uznanie, że organ ten miał prawo nie wstrzymywać czynności po złożeniu zgodnego z prawem zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu kontrolującym. Żaden przepis prawa nie nakłada na kontrolowanego dodatkowego wymogu udowodnienia okoliczności złożenia sprzeciwu wraz z zawiadomieniem o jego złożeniu. Organ próbował legalizować swoje bezprawne działanie poprzez nakładanie na stronę wymogów formalnych które nie mają swojego poparcia w treści ustawy. Twierdzenia organu o możliwości niestosowania wszystkich standardów kontroli, winny być szczegółowo rozważone. Kontrolujący w ogóle nie przestrzegał przepisów i gwarancji wynikających z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W momencie, gdy organ drugiej instancji postanowił się na te przepisy powołać, usprawiedliwiając naruszenie prawa przez funkcjonariuszy PPIS w G., zrobił to w sposób całkowicie dowolny, nie sprawdzając czy w danej sytuacji zaistniały ustawowe przesłanki do ich zastosowania. Organ kontrolujący w ogóle nie stosował przepisów ustawy i późniejsza próba uzasadnienia jego bezprawnego działania przez organ drugiej instancji poprzez powołanie się na rzekome działanie mające przeciwdziałać jakiemuś przestępstwu, nie może mieć wpływu na negatywną ocenę samej kontroli pod kątem art. 77 ust. 6 usdg. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie potrafił uzasadnić swojego stanowiska i działania kontrolujących sprzecznych z prawem.
Nadto skarżąca wskazała, że zarówno organ pierwszej jak i organ drugiej instancji w ogóle nie uzasadniły dlaczego decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotowa sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną zapadłego w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 124).
Rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest, wynikająca z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej( tj. Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań - co wynika ze sformułowania "w szczególności" - nie ma charakteru zamkniętego.
Możliwość wydania decyzji w niniejszej sprawie związana jest z unormowaniami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy przeciwdziałanie narkomanii realizuje się m.in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii .
Przepis art. 44 b w/w ustawy zakazuje wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych.
"Środek zastępczy" to -zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii - substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych.
Z kolei "wprowadzanie do obrotu" to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych ( art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii).
Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu lub nakazuje wycofanie produktu z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań jego bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.
Z kolei art. 27 c ust. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy państwowy inspektor sanitarny zatrzymuje produkt.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 220, poz. 1447 ze zm.) .
Jak wynika z treści powyższych przepisów wydanie decyzji, o której mowa w art. 27 c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wymaga istnienia – uzasadnionego podejrzenia, że produkty stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Przy czym art.44 c ust. 1 ustawy o narkomanii, który uprawnia organ do odpowiedniego zastosowania tego przepisu ustawy, stanowi tylko o występowaniu podejrzenia, że produkty SA środkami zastępczymi. Zatem w tym ostatnim przypadku wystarczy samo powzięcie podejrzenia, że dany produkt jest środkiem zastępczym. Takie uzasadnione podejrzenie w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniało. Jak wynika bowiem z akt sprawy w dniu 22 stycznia 2013 r., po wznowieniu działalności przez sklep "A" wobec którego nałożono zakaz prowadzenia działalności na okres trzech miesięcy w związku z podejrzeniem wprowadzenia do obrotu środków zastępczych, w czasie kontroli ustalono, że obecnie działalność gospodarczą w sklepie "A" prowadzi inny podmiot prawny tj. "W." Sp. z o.o. z siedzibą w P., a właścicielem jest osoba pełniąca przez pewien okres funkcję prezesa w poprzedniej spółce prowadzącej powyższy sklep, a w sklepie zatrudniony jest ten sam sprzedawca, zaś nazwa sklepu, asortyment sklepu nie uległ zasadniczej zmianie w stosunku do asortymentu sklepu "A" prowadzonego przez poprzedni podmiot. Nadto stwierdzono, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych, co do których zachodzi podejrzenie, że są środkami zastępczymi.
A zatem słusznie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G., kierując się uprzednim doświadczeniem podczas kontroli w sklepie "A" zabezpieczył saszetki zapachowe - imitacje produktu: "Ekstrat Cytrynowy Powiew" w ilości 44 sztuki, "Ekstrakt Cytrynowy Ogień" w ilości 33 sztuki i "Ekstrat Czekoladowy Ogień" w ilości 44 sztuki. Sytuacja taka uprawniała organ pierwszej instancji do wydania decyzji o wycofaniu z obrotu wymienionych w decyzji produktów, wstrzymania wprowadzania produktów do obrotu oraz zatrzymania produktów. Decyzja taka miała oparcie w przywołanych przepisach art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 27c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przy czym należy wskazać, że podejmowane działania organu mają na celu przeprowadzenie oceny i badań bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzkiego zatrzymanych produktów. Dopiero ich wyniki mogą stanowić podstawę do orzeczenia stosownych zakazów zgodnie z dyspozycją art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Niewadliwa była także decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Tym samym zarzut naruszenia art. 27 c ust. 1 i 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest nie zasadny.
W ocenie Sądu również pozostałych zarzutów skargi nie można uznać za zasadne. Nie można podzielić poglądu skarżącej o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. i 81 k.p.a. przez niezapewnienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania przez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Pamiętać bowiem należy, że art. 81 k.p.a. pozwala co prawda na uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów- chyba , że zachodzą okoliczności , o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a.
W myśl art. 10 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a., dotyczącej zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zabranych dowodów , gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego.
W ocenie Sądu przedmiotowa sprawa niewątpliwie wymagała szybkiego załatwienia ze względu na niebezpieczeństwo co najmniej dla zdrowia ludzkiego.
Ponadto zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych ( por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 431/12 , publ. LEX nr 1145527). Skarżąca takiej zależności nie wykazała; co więcej - twierdziła, że organ żadnych dowodów nie przeprowadził.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. przez brak właściwego uzasadnienia decyzji jest niezasadny. Wskazać w tym miejscu ponadto trzeba na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. , który zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji w sposób wystarczający uzasadniły wydane przez siebie decyzje przedstawiając stan faktyczny sprawy i przywołując stosowne przepisy prawa. Ponadto wbrew stanowisku strony, uzasadniły także decyzję w części dotyczącej nadania jej rygorowi natychmiastowej wykonalności, wskazując na potrzebę ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Stosownie bowiem do art. 108 § 1 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności m. in. wówczas, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.
Zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi spowodowane było w przedmiotowej sprawie wprowadzeniem przez skarżącą do sprzedaży specyfików zwanych środkami zastępczymi, które obojętne dla zdrowia ludzkiego nie są, a te aspekty sprawy są w istocie rzeczy notoryjne.
Nie można również podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( tj. Dz. U. z 2010r. , nr 220, poz.1447 ze zm.).
Organ odwoławczy zasadnie w okolicznościach niniejszej sprawy uznał, że w toku kontroli w dniu 22 stycznia 2013 r. nie został złożony sprzeciw w trybie art. 84c przywołanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a swoje stanowisko w tym zakresie wystarczająco uzasadnił. Sprzeciw, który dotyczył kontroli z tego dnia wpłynął do organu po zakończeniu czynności kontrolnych tj. w dniu 28 stycznia 2013 r..
Zaś z protokołów kontroli sanitarnych wynika, że przeprowadzający kontrolę okazali stosowne legitymacje służbowe i upoważnienia. Z powyższych względów nie można uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W tej sytuacji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego czy przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło