III SA/Gd 435/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka, , sędzia NSA Jacek Hyla, Protokolant: Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 7 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 24 maja 2004 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...], powołując się na przepisy art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u L. P. choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej ( FEV1 ) poniżej 50% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych. W uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcia dokonał na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych w G. , orzeczenia lekarskiego nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wystawionego przez Akademickie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Akademii Medycznej w G. , oraz oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 20 maja 2004 r. przez upoważnionego pracownika Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w G.. W skazał ponadto, że L.P. pracowała w latach 1989 - 1999 w Państwowym Szpitalu Klinicznym Nr [...] Akademickim Centrum Klinicznym Akademii Medycznej w G.. Początkowo, do roku 1990, na stanowisku salowej w Klinice Pediatrii, a w latach 1990 - 1999 jako sanitariusz szpitalny w Kuchni Mlecznej. Do jej obowiązków zawodowych należało m.in. sprzątanie i dezynfekcja pomieszczeń oraz sprzętu medycznego. Podczas wykonywania pracy na stanowisku salowej narażona była na środki dezynfekcyjne takie jak Sanclear Med. /11, 21,AHD 2000, Lisoformin 3000 , Trichlor , Rafasept oraz bakterie i wirusy. Praca w kuchni mlecznej związana była z obsługą autoklawu, odbywała się w warunkach dużej wilgotności. Na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych i konsultacyjnych Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli z zaburzeniami wentylacji płuc umiarkowanego stopnia, tj. z wartościami wskaźnika FEV1 powyżej 50 % wartości należnej - jednym z kryteriów rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej jest trwałe utrzymywanie się wskaźnika FEV1 poniżej 50 %. Na skutek złożonego przez L. P. odwołania przeprowadzono kolejne badania w Akademickim Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej w G. i w/w jednostka orzecznicza wydała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Rozpoznany przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli z zaburzeniami wentylacji płuc typu obturacyjnego miernego stopnia także nie spełnia kryteriów rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej, gdyż w badaniu spirometrycznym wskaźnik FEV1 wynosi powyżej 50 % (a powinien trwale utrzymywać się poniżej 50 %). Analiza narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. wniosła o jej zmianę zarzucając, że dane przyjęte do kryteriów choroby zawodowej są niewłaściwe, bowiem od 1.09.1989 r. do 1999 r. pracowała jako sanitariusz szpitalny w kuchni mlecznej, a nigdy jako salowa. Do jej obowiązków należała sterylizacja materiału, gotowanie mieszanek w kociołkach parowych pod ciśnieniem, sterylizacja mieszanek. Do dezynfekcji i sprzątania pomieszczeń używano: aldehydy, formaldehydy i lizoforminy, a do mycia butelek trichlor i detergenty. Ze względu na złe samopoczucie i konieczność podjęcia leczenia, ratowanie wzroku i amputowanie jamy ustnej prosiła o szybkie rozpatrzenie sprawy, bowiem lekarze odmawiają jej leczenia bez odpowiednich dokumentów, z uwagi na zagrożenie zdrowia i życia. Poinformowała, że ponowne badania, tj. gazometria oraz testy naskórkowe przez nakłucie zostały wykonane w dniach 19.11.2003 r. i 29.01.2004 r. w Przychodni i Szpitalu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. oraz w dniu 28.04.2004 r. w Poradni Płuc na ul. [...]. Ponadto od 5 maja do 7 maja 2004 r. przebywała na oddziale chorób wewnętrznych w szpitalu w G. – Z.. Z treści uzasadnienia decyzji należy domniemywać, że jest całkowicie zdrowa. W tej sytuacji wniosła o zmianę decyzji. Decyzją z dnia 7 lipca 2004 r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], powołując się na art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych , szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji oparł się na orzeczeniach lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. nr [...] z dnia 18.09.2003 r. i Akademickiego Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej nr [...] z dnia 16.02.2004 r. oraz karcie oceny narażenia zawodowego. W ocenie organu odwoławczego karta oceny zarażenia zawodowego została sporządzona przez osobę uprawnioną i nie budzi zastrzeżeń. Wynika z niej , że I. P. pracowała jako salowa i sanitariusz w kuchni mlecznej, mając kontakt ze środkami dezynfekcyjnymi i detergentami, takimi jak Saclear Med., AHD 2000, Lisofonnin 3000, Trichlor, Rafasept i inne. Orzeczenia lekarskie zostały wydane przez jednostki upoważnione i nie budzą zastrzeżeń. WOMP w G. rozpoznał u pani P. przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli stopnia umiarkowanego bez podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż wartość wskaźnika FEV1 utrzymuje się powyżej 50 % wartości należnej . Ponadto u skarżącej rozpoznano jaskrę, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa oraz guzek pęcherzykowy torbielowaty tarczycy. W/w jednostki nie znajdują się w wykazie chorób zawodowych, wobec czego nie można rozpoznać choroby zawodowej. Zarzut, że odwołująca się nie pracowała jako salowa nie ma o tyle znaczenia, że jednostki upoważnione wydają orzeczenia po przeprowadzeniu specjalistycznych badań oraz biorąc pod uwagę narażenie w miejscu pracy i zakres wykonywanych czynności, a nie nazwę stanowiska pracy. U pani P. nie stwierdzono choroby zawodowej, nie wykluczając innych schorzeń, nie związanych z wykonywaniem przez nią pracy. Warunkiem wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej jest jej rozpoznanie, a ten warunek nie został spełniony. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję wniosła L. P., wnosząc o jej uchylenie. Zarzuciła, że w decyzji nie uwzględniono wyników badań przeprowadzonych w Przychodni Szpitala Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. w dniu 19.11.2003r. - wykonano gazometrię , pirometrię, prześwietlenie klatki piersiowej oraz badania naskórkowe przez nakłucie. Powoduje to zakłamanie rzeczywistego stanu jej zdrowia ora niemożliwość postawienia prawidłowej diagnozy przez lekarzy, a bez tej diagnozy nie może podjąć leczenia, bowiem lekarze nie chcą jej leczyć ze względu na zagrożenie życia. Stwierdziła, że opinie są stronnicze i mają na celu spowodowanie uniknięcia odpowiedzialności przez ludzi, którzy za stan jej zdrowia są odpowiedzialni. Brak odpowiedniej diagnozy powoduje cierpienie, skarżąca nie może usunąć zębów, nie może podjąć ratowania wzroku. Ze względu na złe samopoczucie nie może poddać się ponownym badaniom. W pismach składanych w toku postępowania skarżąca podniosła dodatkowo, że autoklaw, przy obsłudze którego pracowała, był urządzeniem jonizującym, że z ciężkim schorzeniem całego organizmu przeszła na rentę, domagała się uwzględnienia przy orzekaniu badań z dnia 19.11.2003 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W toku postępowania odnosząc się do treści pism skarżącej uczestnik postępowania SPSK nr 1 ACK AM w G. zaprzeczył, by autoklaw był urządzeniem jonizującym- autoklaw stosowany w kuchni mlecznej przeznaczony był do sterylizacji przez bezpośrednie działanie nasyconej pary wodnej, nie powodując narażenia na promieniowanie jonizujące ani nie dając kontaktu z toksycznym metalem berylem. Autoklaw był dopuszczony do pracy na podstawie kolejnych badań. Kontrole nigdy nie stwierdziły obecności berylu. Skarżąca nie miała kontaktu z toksycznym berylem oraz promieniowaniem podczerwonym podczas wykonywania obowiązków pracowniczych. Skarżąca dodatkowo domagała się złożenia do akt "wniosku z przeprowadzonych badań" alergologicznych w Przychodni Szpitala Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. w dniu 19.11.2003 r. Na rozprawie wyjaśniła, że chodziło jej o wniosek, z którego będzie wynikało, na co jest uczulona, tj. o "podsumowanie wyników". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. Nr 132, poz. 1115) stanowi w § 2 ust. 1 , że przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". Ustęp 2 § 2 rozporządzenia stanowi natomiast, że zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Załącznik do rozporządzenia zawiera ustalony wykaz chorób zawodowych. Wynika z powyższego, że stwierdzenie choroby zawodowej może nastąpić nie w stosunku do jakakolwiek choroby, lecz tylko do takiej, która ujęta jest w wykazie chorób zawodowych oraz został stwierdzony związek wystąpienia choroby z czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Choroba ta ponadto - czy też przede wszystkim - musi być rozpoznana u pracownika (byłego pracownika). Przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W sprawie niniejszej skarżąca zgłosiła podejrzenie choroby zawodowej – zaburzenia wentylacji. Załącznik do rozporządzenia - wykaz chorób zawodowych - w pozycji 5 wymienia jako chorobę zawodową przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli , które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1 ) poniżej 50 % wartości należnej , wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych. Jednostki orzecznicze, dysponujące dokumentacją lekarską skarżącej, po wykonaniu badań, stwierdziły u niej przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli z zaburzeniami wentylacji płuc typu obturacyjnego miernego stopnia, tj. z wartościami wskaźnika FEV1 powyżej 50 % wartości należnej. Rozpoznana choroba nie spełnia kryteriów rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby zawodowej, gdyż w badaniu pirometrycznym wskaźnik FEV1 wynosił powyżej 50 % ( a powinien trwale utrzymywać się poniżej 50 %), zaś gazometria krwi tętniczej utrzymywała się w wartościach prawidłowych. Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 przywoływanego wyżej rozporządzenia, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Skoro orzeczenia lekarskie , ocena narażenia zawodowego pracownika i inny materiał dowodowy były jednoznaczne- skarżąca cierpi na przewlekły spastyczny nieżyt oskrzeli z zaburzeniami wentylacji płuc typu obturacyjnego miernego stopnia, tj. z wartościami wskaźnika FEV1 powyżej 50 % wartości należnej, a chorobą zawodową, zgodnie z wykazem chorób zawodowych, jest przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej ( FEV1 ) poniżej 50 % wartości należnej - to organy obu instancji wydały prawidłowe decyzje dotyczące nie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli , które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej ( FEV1 ) poniżej 50 % wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej zaskarżona decyzja opierała się także na badaniach skarżącej przeprowadzonych w dniu 19.11.2003 r. , co wynika z treści orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 16 lutego 2004 r. , w którym wymieniono m.in. testy naskórkowe - płatkowe, konsultacje alergologiczne. Co prawda nie podano wyraźnie daty tych badań, jednak i skarżąca, która zarzucała, że tych badań nie ma w dokumentacji, jak i ACMMiT SPSzK AM w G. - przedłożyli do akt sprawy te same dokumenty dotyczące badania skarżącej z dnia 19.11.2003 r. Skarżąca błędnie określa w skardze nazwę jednostki, która przeprowadzała badania, co nie zmienia faktu, że organy administracji obu instancji dysponowały orzeczeniami lekarskimi opartymi na całej zebranej dokumentacji lekarskiej, także badaniami skarżącej z dnia 19.11.2003 r. Skarżąca twierdziła, że brak "wyników" badań - nie oznaczało to jednak, jak wynika z wypowiedzi skarżącej na rozprawie, braków jakichś badań - lecz ich oceny. Stwierdzić trzeba, że w dniu 19.11.2003 r. dokonywano różnego rodzaju badań skarżącej, zaś ich oceną zajmowała się jednostka orzecznicza II stopnia, która wypowiedziała się w formie orzeczenia lekarskiego w dniu 16 lutego 2004 r. Wskazać również skarżącej należy, że postępowanie w sprawie dokonania rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej ma inny cel, niż ona upatruje w tym postępowaniu. Skarżąca domaga się postawienia "odpowiedniej" diagnozy w celu podjęcia swojego leczenia, gdy tymczasem postępowanie w sprawie dokonania rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej ma jedynie na celu ustalenie, czy występuje choroba zgłoszona jako choroba zawodowa i - o ile występuje - czy jest ona chorobą zawodową w rozumieniu przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).