III SA/Gd 436/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 4 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego oddala skargę. Decyzją z dnia 28 lutego 2011 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego [...] z dnia 27 maja 2009 r. Decyzją z dnia 4 sierpnia 2011 r., Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M. S. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 27 maja 2009 r., agencja celna A Sp. z o.o., z siedzibą w G., występująca jako przedstawiciel bezpośredni strony skarżącej, złożyła w Oddziale Celnym B w G. zgłoszenie celne (dokument SAD) o objęcie towaru przywiezionego z Chin - wyrobów obuwniczych z PCV w łącznej ilości 26352 par, procedurą dopuszczenia do obrotu. Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 27 maja 2009 r. i zaewidencjonowane pod pozycją [...]. Do zgłoszenia dołączono wymagane dokumenty w tym oświadczenie strony skarżącej z dnia 23 maja 2009 r., iż towar zgłoszony przez nią do procedury celnej jest w całości wykonany z tworzywa sztucznego PCV. W dniu 27 i 28 maja 2009 r. została przeprowadzona kontrola celna wyżej wymienionego towaru. W wyniku rewizji stwierdzono obuwie damskie i dziecięce tekstylno-gumowe o różnych symbolach, rozmiarach i kolorach oraz obuwie męskie skórzano-gumowe o innym kodzie CN. Ze względu na rozbieżności pomiędzy towarem zgłoszonym do procedury dopuszczenia do obrotu, a towarem stwierdzonym podczas rewizji Urząd Celny w dniu 2 czerwca 2009 r. postanowieniem nr [...] wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na wprowadzeniu w błąd organu celnego, przez co narażono na uszczuplenie należności celnych w kwocie 76 275 PLN i podatku VAT w kwocie 89 475 PLN. Z uwagi na to, że ujawnione wyroby obuwnicze nie były towarem pierwotnie zgłoszonym w Oddziale Celnym B w G., w dniu 2 czerwca 2009 r. zostały one zatrzymane jako dowód rzeczowy do postępowania karnego skarbowego, o czyn zabroniony, określony w przepisach art. 87 § 3 w zbiegu z art. 56 § 2 w związku z art. 7 § 1 Kodeksu karnego skarbowego. W dniu 16 czerwca 2009 r. do Urzędu Celnego wpłynął wniosek strony skarżącej o unieważnienie zgłoszenia celnego [...] z dnia 27 maja 2009r. oraz o nadanie towarom określonym w ww. zgłoszeniu celnym przeznaczenia celnego i objecie ich procedurą celną tranzytu, w celu zwrotu obuwia do eksportera. Przeprowadzone postępowanie karne skarbowe umorzono postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2009 r. z uwagi na niewykrycie sprawcy czynu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci butów męskich skórzanych, butów damskich tekstylno-gumowych, butów dziecięcych tekstylno-gumowych, wymienionych w protokole wartości taryfikacji celnej, zatrzymanych wcześniej przez organ celny. Mając powyższe na uwadze, organ celny pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego z dnia 27 maja 2009 r. stało się bezprzedmiotowe i decyzją z dnia 28 lutego 2011 r. umorzył postępowanie w tej sprawie. W dniu 8 marca 2011r. organ unieważnił zgłoszenie celne w trybie art. 66 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie organu celnego pierwszej instancji podyktowane było orzeczeniem Sądu Rejonowego, który prawomocnie orzekł przepadek towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego, a zarazem stanowiących dowody rzeczowe w sprawie karnej skarbowej na rzecz Skarbu Państwa. W wyniku orzeczenia Sądu właścicielem towaru został Skarb Państwa. Weryfikacja lub ocena słuszności prawomocnego orzeczenia niezawisłego sądu przez odwoławczy organ celny nie była dopuszczalna. W ocenie organu odwoławczego zarzuty i żądania strony oparte na stwierdzeniu, jakoby towar w rzeczywistości wciąż pozostawał jej własnością są niezasadne i niezrozumiałe. Strona będąc sądownie pozbawiona prawa własności towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu nie może nim władczo rozporządzać nie tylko w sferze cywilnoprawnej ale także regulowanej przez przepisy prawa celnego. Oznacza to w szczególności, iż strona nie może zgłosić towaru będącego przedmiotem niniejszej sprawy do jakiejkolwiek innej procedury. Zdaniem organu odwoławczego analogicznie należy ocenić zarzut strony dotyczący rzekomego nieuwzględnienia jej wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego. Jak już wyżej wskazano, zgłoszenie celne zostało unieważnione przez Naczelnika Urzędu Celnego. Wskutek zaistniałych okoliczności wygasł wobec strony dług celny, a także towarzyszący mu obowiązek podatkowy w podatku VAT z tytułu importu towaru. Art. 208 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W ocenie organu tak rozumiana bezprzedmiotowość zaistniała w niniejszej sprawie, skoro strona utraciła interes prawny dotyczący przedmiotowego towaru, wyrażający się w nadaniu mu prawnie dopuszczalnego przeznaczenia celnego i w zależności od jego rodzaju ewentualnego określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Dyrektor Izby Celnej dodał nadto, iż w opisanej wyżej sytuacji unieważnienie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga wydania decyzji celnej (por. art. 21a ust. 1 ustawy Prawo Celne). Skargę na powyższą decyzję wniosła do Sądu M. S. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz obciążenia Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że brak było podstaw do wydania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, albowiem w rzeczywistości zaniechanie przez organ prowadzenia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego nastąpiło w czasie postępowania karnego skarbowego. Nadto strona zarzuciła błędne nieuwzględnienie jej wniosku o unieważnienie zgłoszenia celnego oraz bezpodstawne wystąpienie do sądu powszechnego o orzeczenie przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa pomimo niewykrycia sprawców i umorzenia postępowania karnego skarbowego, przy jednoczesnym braku przeszkód prawnych lub faktycznych do weryfikacji zgłoszenia celnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie sformułowanej w art. 120 Ordynacji podatkowej zasady praworządności poprzez wydanie bez podstawy prawnej i faktycznej decyzji umarzającej postępowanie celne, w następstwie czego nastąpiło nieuprawnione rozporządzenie przez organ celny towarem, wbrew intencjom i interesom strony skarżącej, będącej jego właścicielem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Przedmiotem skargi na gruncie niniejszego postępowania jest ocena zasadności umorzenia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego, jako bezprzedmiotowego. Stosownie do treści art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Prawomocnym postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy orzekł przepadek towarów będących przedmiotem zgłoszenia celnego z dnia 27 maja 2009 r., a zarazem stanowiących dowody rzeczowe w sprawie karnej skarbowej na rzecz Skarbu Państwa. Skutkiem tego postanowienia było odjęcie prawa własności objętych nim przedmiotów dotychczasowemu właścicielowi i przejście tego prawa na Skarb Państwa A zatem zarzuty strony, jakoby towar w rzeczywistości w dacie orzekania przez organ pozostawał jej własnością są niezasadne. Strona, jak słusznie wskazały organy obu instancji, będąc sądownie pozbawiona prawa własności towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu nie może nim władczo rozporządzać, nie tylko w sferze cywilnoprawnej ale także regulowanej przez przepisy prawa celnego. Oznacza to, jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Celnej, iż strona nie może zgłosić towaru będącego przedmiotem niniejszej sprawy do jakiejkolwiek innej procedury. Strona utraciła bowiem interes prawny dotyczący przedmiotowego towaru, związany z nadaniem mu prawnie dopuszczalnego przeznaczenia celnego i z ewentualnym określeniem kwoty wynikającej z długu celnego. Ustosunkowując się do zarzutu strony, dotyczącego braku podstaw do wystąpienia przez organ administracji do sądu o orzeczenie przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa, w sytuacji gdy postępowanie karne skarbowe zostało umorzone wobec niewykrycia sprawców, wskazać należy, iż jest on bezpodstawny. Okolicznością faktycznie istotną dla rozstrzygnięcia jest bowiem wyłącznie fakt prawomocnego orzeczenia przepadku rzeczy przez właściwy sąd powszechny. Ani organy administracji celnej, ani sąd administracyjny nie są natomiast uprawnione do badania trybu wydania takiego postanowienia, czy też jego zgodności z prawem. Wskazać również należy, iż w dacie orzekania przez Dyrektora Izby Celnej przedmiotowe zgłoszenie celne było już unieważnione na wniosek strony w trybie art. 66 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i art. 21 a ust. 1 ustawy Prawo celne, a zatem jego weryfikacja również i z tej przyczyny była bezprzedmiotowa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.