III SA/Gd 437/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia 9 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego A. O-T 504 (pięćset cztery) złote zawierające należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. J. J. wystąpił w dniu 26 maja 2010 r. do Prezydenta Miasta o udostępnienie danych adresowych J. K., które następnie zgodnie z właściwością przesłano do Prezydenta Miasta. Decyzją z dnia 8 czerwca 2011 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 44i ust. 5 w zw. z art. 44h ust. 2 pkt 1 i 3 oraz ust. 9 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił udostępnienia adresu wskazanej osoby ze zbiorów meldunkowych. Organ podał, że zgodnie z art. 44h ust. 2 pkt 1 ustawy dane ze zbiorów meldunkowych mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Dalej z pkt 3 ww. przepisu wynika, że dane te mogą być udostępnione innym osobom i podmiotom, jeżeli uwiarygodnią one interes faktyczny w otrzymaniu danych i za zgodą osób, których dane dotyczą. W niniejszej sprawie J. J. nie wykazał interesu prawnego w uzyskaniu danych adresowych J. K., a więc brak było podstaw do udzielenia mu informacji w tym zakresie. Ponadto gdyby organ pozytywnie rozpatrzył kwestię zwolnienia go z wymaganej opłaty za udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych, to i tak żądanej informacji nie uzyskałby z uwagi na niewykazanie interesu prawnego. Brak było także podstaw do ewentualnego zastosowania punktu 3 art. 44h ust.2 ww. ustawy, albowiem J. J. nie podał informacji, pozwalających na ustalenie tożsamości osoby, której dane miały zostać udostępnione. Wskazanie we wniosku, że J. K. zamieszkuje, czy też jest zameldowany w Areszcie Śledczym w G., jest co najmniej niewystarczające w tym zakresie. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 9 sierpnia 2011 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł o umorzeniu postępowania pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, przytaczając treść art. 44 h ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stwierdził, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego, uprawniającego do otrzymania wskazanych we wniosku danych. Co więcej udostępnianie danych z tych zbiorów następuje odpłatnie, na podstawie art. 44h ust. 9 pkt 2 ustawy. Organ podał także, że niniejsza sprawa była już rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją ostateczną Wojewody z dnia 29 lutego 2009 r. Od tamtego czasu nie uległ zmianie stan faktyczny ani prawny sprawy, dlatego zgodnie z art. 16 k.p.a. organ pierwszej instancji nie miał podstaw do ponownego rozstrzygnięcia w tej sprawie i rozstrzygnięcie to jest dotknięte wadą, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Zaskarżona decyzja była bezprzedmiotowa i w takiej sytuacji należało ją uchylić, zaś postępowanie pierwszej instancji umorzyć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz nakazanie organowi kontynuowanie postępowania. Stwierdził, iż art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma zastosowania w tej sprawie, ponieważ nowo złożony wniosek o wskazanie adresu J. K. stanowi inicjacje postępowania niezależnie od tego, że podobny wniosek był już przedmiotem rozpoznania przez organy. Można było nadać wnioskowi właściwy bieg. Dalej skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji jest sprzeczne skoro z jednej strony organ pisze o umorzeniu postępowania, a z drugiej strony o nieważności postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wskazał ponadto, że odwołanie do instytucji stwierdzenia nieważności miało na celu wskazanie na inne środki prawne służące uchyleniu decyzji ostatecznych, w żadnym wypadku nie świadczyło natomiast o zastosowaniu przez organ tego trybu w rozpatrywanej sprawie. W piśmie uzupełniającym z dnia 5 października 2011r. skarżący podał, że ww. stanowisko organu jest bezzasadne. Wojewoda bezpodstawnie podjął decyzje o nieważności postępowania w trybie art. 138 k.p.a. z przyczyn ujętych w decyzji wojewody i w skardze. Doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego co wykazano w skardze. Na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo, w którym podtrzymał wnioski skargi oraz przedstawił obszerną argumentację uzasadniającą jej uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który stwierdził bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wniosku, który został już wcześniej rozpoznany decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie J. J. złożył kolejny wniosek o udostępnienie danych adresowych J. K. Wcześniej tj. w dniu 3 lipca 2008 r. skarżący złożył po raz pierwszy wniosek o takiej samej treści i wyniku jego rozpoznania Prezydent Miasta wydał w dniu 28 stycznia 2009 r. decyzję, którą Wojewoda utrzymał w mocy (decyzja z dnia 25 lutego 2009 r. nr [...]). Prawomocnym wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 219/09 oddalił skargę J. J. na ww. decyzję Wojewody. W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 156 § 1 k.p.a., który wymienia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie z nim, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt k.p.a.). Nieważność decyzji zachodzi w przypadku stwierdzenia tożsamości sprawy rozstrzygniętej po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość taka będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W sytuacji, gdy strona wnosi odwołanie od decyzji dotkniętej taką wadą nieważności, organ winien je rozpoznać w ramach uprawnień wynikających z art. 138 k.p.a., który zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy. Na mocy art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. organ winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Wykluczona jest natomiast możliwość stwierdzenia nieważności takiej decyzji w postępowaniu odwoławczym ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 91/09, LEX 5506627). Z uwagi na powyższe organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji na instytucję stwierdzenia nieważności decyzji, jednak wbrew twierdzeniu skargi nie oparł swojego rozstrzygnięcia na jednej z podstaw wymienionych w art. 156, odwołał się natomiast do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że z powodów, które zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, taka tożsamość w rozpatrywanym stanie faktycznym zachodzi. Skoro w rozpoznanej sprawie postępowanie w sprawie udostępnienie danych adresowych J. K. zostało zakończone ostateczną decyzją z dnia 25 lutego 2009 r. to nie jest dopuszczalne ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że w tym przypadku występuje tożsamość spraw, bowiem od czasu wydania ostatecznej decyzji z dnia 25 lutego 2009 r. stan prawny nie uległ zmianie, również niezmieniony pozostał stan faktyczny sprawy - we wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie, jak również w jej toku skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności faktycznych. W takim stanie rzeczy błędem ze strony organu pierwszej instancji było wydanie decyzji merytorycznej w sprawie, winien był on bowiem toczące się przed nim postępowanie umorzyć ( art. 105 § 1 k.p.a.). Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił ww. decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie miał zastosowania w tej sprawie, ponieważ jego zdaniem nowo złożony wniosek o wskazanie adresu J. K. stanowił inicjację postępowania niezależnie od tego, że podobny wniosek był już przedmiotem rozpoznania przez organy. Sąd nie podziela również stanowiska pełnomocnika skarżącego, że w sytuacji jaka miała miejsce w niniejszej sprawie obowiązkiem organu było poinformowanie skarżącego o konsekwencjach złożenia nowego wniosku i skutkach prawnych uprzednio wydanej decyzji, jak również zobowiązanie go do sprecyzowania czy jego wniosek o udostępnienie danych osobowych ma na celu wzruszenie decyzji ostatecznej. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na organach administracji spoczywa obowiązek rozpoznania sprawy co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma ( por. nadal aktualny wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r., II SA 1111/93, ONSA 1995 r. Nr 3, poz. 120 ). Zasadą jest, że to strona decyduje, jaki ma charakter wniosek i czego dotyczy jej żądanie. W skierowanym do organu pierwszej instancji piśmie z dnia 26 maja 2010 r. skarżący stwierdził: "zwracam plik dokumentów dotyczących udostępnienia danych adresowych Pana J. K., a także proszę Państwa o potraktowanie tegoż wystąpienia jako nowo złożony wniosek." ( k. 73 akt administracyjnych). Tak sformułowany wniosek nie wymagał ustalenia treści żądania strony, był on bowiem, w połączeniu z dołączonymi do niego dokumentami, jasny. Potwierdzeniem, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zinterpretował złożony przez skarżącego wniosek jest treść złożonego przez skarżącego odwołania, w którym nie podważano prawidłowości zastosowanego przez organ trybu rozstrzygnięcia wniosku. Odnosząc się z kolei do podnoszonych w piśmie pełnomocnika zarzutów dotyczących meritum sprawy – nie mogą być one uwzględnione w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja miała jedynie charakter procesowy i nie rozpoznawała sprawy co do istoty. Na koniec Sąd zauważa, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ błędnie powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w miejsce art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który miał zastosowanie w sprawie, na co wskazywał organ w uzasadnieniu swojej decyzji. Takiej wady zaskarżonej decyzji nie można jednak uznać za istotne naruszenie prawa, a co znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 lipca 2003r., sygn. akt ISA 371/03 ( LEX 149553) stwierdził, że : "Błędne powołanie podstawy prawnej lub jej niepowołanie w okolicznościach, gdy podstawa taka istnieje w przepisach prawa, a nadto przesłanki do jej zastosowania zostały spełnione, nie można uznać za istotne naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy". Taka sytuacja ma miejsce właśnie w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy.